Қазақстан «жасыл» даму бағытын сөз жүзінде емес, нақты істермен дәлелдей бастады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Соның айқын көрінісі – «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ-ның (ҚДБ) 2 миллиард доллардан асатын ірі келісімдер пакетіне қол қоюы. Бұл тек қаржы туралы жаңалық емес. Бұл – ел экономикасының қалай өзгеріп жатқанын көрсететін белгі.
Саммиттен басталған нақты қадамдар
Астанада өткен Өңірлік экологиялық саммит әдеттегі пікір алмасу алаңы ғана болып қалған жоқ. Мұнда мемлекет, бизнес және халықаралық қаржы институттары бір бағытта қозғала алатынын көрсетті. Қол қойылған жеті келісімнің алтауы дәл осы алаңда рәсімделуі – соның дәлелі.
ҚДБ басшысы Марат Елібаев атап өткендей, бұл жобалар тек экология үшін емес, экономика үшін де маңызды: жаңа жұмыс орындары ашылады, экспорт артады, бюджетке түсетін салық көбейеді. Ең бастысы – Қазақстанның 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына жету мақсатына нақты қадам жасалады.
Энергетикадағы үлкен бетбұрыс
Жел энергиясы – болашақтың тірегі
Жамбыл облысында қуаты 1 ГВт болатын алып жел электр станциясы салынбақ. Бұл – Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл Орталық Азия үшін маңызды жоба. Құны 930 миллион доллардан асады.
Жобаға әлемнің ірі қаржы институттары қатысады. Бұл нені білдіреді? Қазақстанның энергетика секторына сенім артып отырған сыртқы инвесторлар көбейіп келеді. Ал жел энергиясы – көмір мен газға тәуелділікті азайтудың ең тиімді жолдарының бірі.
Күн энергиясы: Қызылордадағы жаңа мүмкіндік
Қызылорда облысында 70 МВт күн электр станциясы салынады. Бұл жоба көлемі жағынан шағын көрінгенімен, стратегиялық мәні зор.
Қазақстанның оңтүстік өңірлері күн сәулесіне бай. Демек, бұл – табиғи ресурсты тиімді пайдаланудың нақты үлгісі. Мұндай жобалар көбейген сайын электр энергиясының «таза» үлесі арта береді.
Су энергетикасы да назардан тыс қалмады
Жамбыл облысында Меркі өзенінде ГЭС-тердің каскады салынбақ. Бұл жобаға 10,5 млрд теңге бағытталады.
Су энергетикасы – тұрақты әрі болжамды энергия көзі. Ол жел мен күнге қарағанда ауа райына аз тәуелді. Сондықтан энергетикалық баланс үшін мұндай жобалар аса маңызды.
Өнеркәсіп: «жасыл» трансформация басталды
Qarmet: көмірден – таза отынға
Қарағанды облысындағы ірі металлургиялық кәсіпорын – Qarmet – енді экологиялық жаңғыру жолына түсті. 256 миллион доллардан астам қаржы өндірісті газдандыруға жұмсалады.
Бұл нені өзгертеді?
- Ауаның ластануы азаяды
- Өндіріс тиімділігі артады
- Халық денсаулығына әсері төмендейді
Яғни, бұл – тек зауыттың емес, тұтас өңірдің өмір сапасына әсер ететін жоба.
Калий тыңайтқышы: экспортқа бағытталған жаңа өндіріс
Батыс Қазақстанда жылына 1,5 млн тонна өнім шығаратын калий тыңайтқышы зауыты салынбақ. Жоба құны – 650 миллион доллар.
Бұл – агроөнеркәсіп үшін үлкен серпін. Қазақстан тек шикізат емес, дайын өнім экспорттайтын елге айналуға қадам жасап жатыр.
Халықаралық серіктестік күшейіп келеді
ҚДБ тек ішкі жобалармен шектеліп отырған жоқ. Француз даму агенттігімен 150 миллион еуроға дейінгі келісім жасалды. Бұл қаржы ауыл шаруашылығындағы энергия тиімділігі мен жаңартылатын энергия көздерін дамытуға бағытталады.
Сонымен қатар, Жасыл климат қорымен ынтымақтастық кеңейтілуде. Бұл – Қазақстанның жаһандық экологиялық саясаттағы орнын нығайтып жатқанын білдіреді.
Неге бұл маңызды?
Бұл келісімдерді жай ғана инвестиция деп қарау қателік болар еді. Мұнда үш негізгі тренд байқалады:
- Энергетикалық тәуелсіздік – ел өз энергиясын өзі өндіруге көбірек көшеді
- Экологиялық жауапкершілік – өндіріс табиғатқа зиянын азайтады
- Жаңа экономика – технология мен инновацияға негізделген модель қалыптасады
Қазақстан үшін «жасыл» экономика енді сәнді ұран емес, нақты стратегияға айналып келеді. ҚДБ қолға алған жобалар – осы өзгерістің алғашқы ірі толқыны.
Егер бұл бағыт сақталса, алдағы онжылдықта Қазақстан Орталық Азиядағы экологиялық трансформацияның көшбасшысына айналуы әбден мүмкін. Ал бүгінгі келісімдер – сол болашақтың іргетасы.
