Қазақстанда алма өсіру саласы жаңа серпін алғалы тұр. Жақында Нидерландтан 7 мыңнан астам жоғары сапалы алма телітушісі жеткізілді.
Бұл жай ғана көшет емес — отандық бау-бақша саласын жаңа деңгейге көтеруге бағытталған стратегиялық қадам, деп хабарлайды DKNews.kz.
Вирустардан таза көшет — сапаның кепілі
Еуропаның дамыған көшет шаруашылығы бар елінен әкелінген бұл материалдың басты ерекшелігі — оның вирустардан толық тазалығы. Мұндай көшеттер:
- өнімділікті арттырады
- жеміс сапасын жақсартады
- бақтардың өміршеңдігін ұзартады
Сарапшылардың айтуынша, дәл осындай «таза бастапқы материал» болмаса, жоғары сапалы өнім алу қиын.
Халықаралық стандартпен іріктелген
Телітушілерді таңдау мен жеткізу халықаралық стандарттарға сай жүргізілген. Бұл процеске тұқымдар мен отырғызу материалдарын сертификаттаумен айналысатын беделді ұйым — Naktuinbouw ұсыным берген.
Ал негізгі жеткізуші — Vermeerderingstuinen Nederland. Компания ұсынған материал «basic» санатына жатады. Бұл оның жоғары сапасы мен сенімділігін білдіреді.
Қазақстанға әлемде кең таралған M9, MM106, MM111, B9, M7, P16 және P22 секілді телітуші сериялары жеткізілді. Бұл сорттар түрлі климатқа бейімделуімен және тұрақтылығымен белгілі.
Қазақстанның өз ішінде де жұмыс қызу
Импортпен қатар, ел ішінде де ғылым дамып жатыр. Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты зертханаларында in vitro әдісімен шамамен 3 мыңға жуық өсімдік өсірілген.
Бұл өсімдіктердің арасында:
- pre-basic
- basic
санаттарына жататын, вирустардан таза материалдар бар. Ең қызығы — олардың ішінде отандық селекция өнімдері де кездеседі. Бұл Қазақстанның ғылыми әлеуеті өсіп келе жатқанын көрсетеді.
Алматы облысында жаңа база құрылды
Алматы облысында, нақтырақ айтқанда Талғар филиалы базасында арнайы учаске ашылды. Мұнда:
- вирустардан таза телітушілер өсіріледі
- 1,5 гектарлық аналық-қалемшелік бақ қалыптасуда
Бұл база болашақта еліміздегі көшет өндірісінің негізгі орталықтарының біріне айналмақ.
Танымал және жаңа сорттар: таңдау кеңейеді
Жоба аясында тек телітушілер ғана емес, жаңа алма сорттары да әкелінді. Олардың ішінде:
- классикалық коммерциялық сорттар: Gala, Fuji, Golden Delicious, Granny Smith
- заманауи селекция: Rubinette, Topaz, Baya Marisa
Қазір бұл сорттар Қазақстан жағдайында сынақтан өтіп жатыр. Егер бәрі сәтті болса, жақын жылдары отандық нарықта жаңа, сапалы алмалар пайда болуы мүмкін.
Бұл не үшін маңызды?
Жоба Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі қолдауымен жүзеге асырылып отыр. Оның негізгі мақсаты:
- импортқа тәуелділікті азайту
- өнім сапасын арттыру
- экспорттық әлеуетті күшейту
Сарапшылардың пікірінше, егер осы бағыт жүйелі түрде жалғаса берсе, Қазақстан алдағы жылдары Орталық Азиядағы ірі жеміс экспорттаушы елдердің біріне айналуы мүмкін.
Бұл жоба — жай ғана ауыл шаруашылығы жаңалығы емес. Бұл — Қазақстанның аграрлық секторындағы сапалық өзгерістің бастауы. Вирустардан таза материал, халықаралық тәжірибе және жергілікті ғылымның үйлесімі елдің алма шаруашылығын жаңа деңгейге шығаруға мүмкіндік береді.
Енді басты сұрақ — осы әлеуетті толық пайдалана аламыз ба? Уақыт көрсетеді.
