Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмаларын жүзеге асыру аясында инвесторлардың құқықтарын қорғау, инвестициялық жобаларды іске асырудағы кедергілерді жою және шетелдік капитал тарту мәселелері бойынша кеңес өткізді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиынға мемлекеттік органдар, Бас прокуратура, «Атамекен» ҰКП, «Kazakh Invest» өкілдері, сондай-ақ бизнес пен квазимемлекеттік сектор қатысты.
Инвестициялық климатты жақсарту – басым бағыт
Премьер-министр бұл мәселенің ел үшін стратегиялық маңызға ие екенін атап өтті.
«Еліміздің инвестициялық ахуалын жақсарту мәселесі Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ерекше назарында. Осы бағытта Үкімет алдында нақты мақсат-міндеттер тұр. Өткен аптада ғана инвесторлар мен кәсіпкерлерді және жоғары білікті мамандарды тарту үшін қолайлы жағдай жасау мақсатында көші-қон саясатын жетілдіру туралы Президенттің Жарлығына қол қойылды. Бұл құжат елімізде қолайлы инвестициялық ортаны қалыптастыру ісінде маңызды қадам болып отыр және сапалы шетелдік адами капитал тарту үшін жаңа институционалдық жағдайларды қамтамасыз етеді»
Қылмыстық қысым азайды
Бас прокурор Берік Асылов соңғы жылдары бизнесті қорғау бағытында нақты нәтижелер бар екенін айтты.
«Президент тапсырмасымен Бас прокуратура инвесторлардың құқықтарын қорғау бағытында кешенді жұмыстар жүргізуде. Мәселелердің түпкі себептерін анықтау және жою бойынша әрекет ету шараларынан жүйелі алдын алу жұмыстарына көшуге баса назар аударылуда. Бизнесті қылмыстық процеске заңсыз тарту фактілері мерзімінен бұрын жолы кесілуде. 3 жыл ішінде бизнеске қатысты қылмыстық істер саны 4 есеге немесе 71,5%-ға азайды. Біз 3 мыңнан астам инвестициялық жобаны сүйемелдейміз. Инвесторлармен және іскер қоғамдастықпен тікелей байланысты тұрақты бақылауды қамтамасыз етеміз»
Инвестициялық штаб қалай жұмыс істейді
Үкімет пен Бас прокуратура бірлесіп инвесторларды қорғаудың көп деңгейлі жүйесін қалыптастырып жатыр.
Басты нәтижелер:
- 2026 жылдың бірінші тоқсанында жалпы құны 25,5 млрд доллар болатын 44 жоба қаралды
- барлық өңірлерде инвестициялық штабтар жұмыс істейді
- әкімдіктерде стратегиялық сессиялар өткізіліп, «инвестицияларға тапсырыстар» қалыптастырылуда
- бірқатар өңірлерде жобалар 100% мақұлдау деңгейіне жетті
Инвесторлардан түскен өтініштер
Сыртқы істер министрлігі мен Бас прокуратура деректеріне сәйкес, бизнес мәселелері әлі де бар.
Негізгі көрсеткіштер:
- 2026 жылдың І тоқсанында 273 өтініш түсті
- олардың жартысына жуығы оң шешімін тапты
- 213 өтініш бойынша нақты мәселелер шешілді
- 600 инвестордың құқы қорғалды
Өтініштердің басым бөлігі:
- салықтық әкімшілендіру
- кедендік рәсімдер
- жер пайдалану
- қала құрылысы
Жүйелік проблемалар сақталып отыр
Премьер-министр кейбір кедергілердің әлі де жойылмағанын ашық айтты.
«Инвесторлардан келіп түсетін әрбір өтініштің артында, шын мәнінде капиталды орналастыру, жаңа өндірістер ашу және қолданыстағы өндірістерді кеңейту, жаңа жұмыс орындарын құру туралы шешімдер тұрғанын үнемі назарға алу керек. Сондықтан инвесторлардың мәселелерін жедел реттеу – бұл мемлекеттік аппараттың инвестициялар тарту бағытындағы жұмысының тиімділігін көрсетеді. Мемлекеттік органдардың өтініштерге жауап беруден жалтаратын немесе жауапкершілікті біріне бірі ысыратын лауазымды тұлғаларына қатысты ең қатаң шаралар қабылданатын болады. Бұл ұлттық компаниялар мен жалпы квазимемлекеттік сектор субъектілерінің басшыларына да қатысты. Мұнда екіұшты жауап болмауы керек – инвестордың әрбір өтініші нақты шешімді талап етеді»
Негізгі түйткілдер қандай
Үкімет анықтаған басты проблемалар:
- мемлекеттік органдар арасындағы үйлестірудің әлсіздігі
- жауапкершіліктің нақты бөлінбеуі
- қызмет көрсету мерзімдерінің бұзылуы
- өңірлердегі бақылаудың жеткіліксіздігі
Цифрландыру мен жаңа тәсілдер
Инвестициялық процестерді жеңілдету үшін цифрлық құралдарға басымдық берілуде.
Басты бағыттар:
- Ұлттық цифрлық инвестициялық платформаны толықтыру
- барлық жобаларды бірыңғай жүйеге біріктіру
- жасанды интеллект арқылы әкімшілік кедергілерді анықтау
- «бір терезе» қағидатын күшейту
Қазіргі таңда платформада:
- 3 мыңнан астам жоба бар
- жалпы құны шамамен 100 трлн теңге
- 400-ден астам жоба әлі енгізілмеген
Үкімет қандай тапсырмалар берді
Кеңес қорытындысы бойынша бірқатар нақты тапсырмалар жүктелді:
- заңнамаға ревизия жүргізіп, әкімшілік кедергілерді жою
- инвестор өтініштерін цифрлық форматта толық бақылауға алу
- барлық жобаларды ҰЦИП-қа енгізуді аяқтау
- «Kazakh Invest» арқылы шетелдегі жұмысты күшейту
- рұқсат беру рәсімдерін қысқарту
- жер ресурстары бойынша деректерді біріктіру
- ХҚКО-ларда инвесторларға арналған арнайы терезелер ашу
- «Атамекен» арқылы бірыңғай жұмыс регламентін енгізу
Неліктен бұл маңызды
Инвесторлармен жұмыс – экономикалық өсімнің негізгі факторларының бірі. Жаңа өндірістер ашу, жұмыс орындарын құру және технология тарту тікелей инвестициялық ахуалға байланысты.
Сарапшылардың бағалауынша, әкімшілік кедергілерді қысқарту мен цифрландыру Қазақстанның өңірлік инвестициялық бәсекелестіктегі позициясын күшейте алады.
