Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлы Отан соғысының ардагері Кенжебай Маденовке «Халық қаһарманы» атағын посмертно беру туралы жарлыққа қол қойды. Бұл жаңалық қоғамда ерекше резонанс тудырды. Себебі сөз жай ғана марапат туралы емес — ондаған жыл өткен соң тарихи әділдіктің орнауы туралы болып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Көпшілік үшін Кенжебай Маденовтың есімі енді ғана кеңінен айтыла бастады. Бірақ оның майдандағы ерлігі соғыс тарихындағы ең символикалық сәттердің бірімен байланысты.
Рейхстагқа дейін бір күн бұрын ту тіккен
Кенжебай Маденов Батыс Қазақстан облысындағы Ақтай-Сай ауылында дүниеге келген. Соғыс басталғанда ол әлі кәмелет жасына толмаған еді. Соған қарамастан майданға аттанып, әскери-пехоталық училищені тәмамдап шығады.
Жас лейтенантқа Бірінші Беларусь майданы құрамындағы 5-ші екпінді армияның 266-шы атқыштар дивизиясында взвод басқару сеніп тапсырылған.
Ол соғыстың ең ауыр шайқастарын бастан өткеріп, Берлинге дейін жетті.
1945 жылдың 29 сәуірінде Кенжебай Маденов басқарған взвод Берлин қалалық ратушасын шабуылмен басып алады. Дәл сол жерде ол Қызыл туды көтерген.
Ең әсерлісі — бұл оқиға Рейхстагқа Жеңіс туы тігілген күннен бір тәулік бұрын болған.
Тарихшылардың айтуынша, Берлин үшін шайқаста әрбір әкімшілік ғимарат стратегиялық әрі символикалық маңызға ие болған. Сондықтан ратушаға ту тігу — жай әскери эпизод емес, фашистік Германияның күйреуін білдірген маңызды сәттердің бірі.
Неге бұл марапат ерекше маңызды?
«Халық қаһарманы» — Қазақстандағы ең жоғары мемлекеттік атақ. Ол ерекше ерлік көрсеткен және ел алдында айрықша еңбек сіңірген азаматтарға беріледі.
Кенжебай Маденовке бұл атақтың дәл қазір берілуі қоғамда үлкен қолдау тапты. Әлеуметтік желілерде қазақстандықтар мұны «кешіккен әділдік» деп атап жатыр.
Өйткені соғыс ардагерлерінің қатары жыл сайын сиреп барады. Ал олардың ерлігі уақыт өткен сайын ұмытылмай, керісінше жаңа буынға қайта таныстырылып жатыр.
Көпшілік әсіресе мына жайтқа назар аударды: Берлинде алғашқылардың бірі болып ту көтерген қазақ офицерінің есімі ұзақ уақыт бойы кеңінен айтылмаған.
Майдангер қандай марапаттар алған?
Кенжебай Маденов соғыс кезінде бірнеше жоғары әскери наградамен марапатталған. Оның ішінде:
- екі мәрте Қызыл Жұлдыз ордені;
- «Варшаваны азат еткені үшін» медалі;
- «Берлинді алғаны үшін» медалі;
- «1941–1945 жылдардағы Германияны жеңгені үшін» медалі;
- Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасы бар.
Алайда бүгінгі марапаттың салмағы бөлек. Себебі бұл — тәуелсіз Қазақстанның өз батырына берген тарихи бағасы.
Неліктен мұндай оқиғалар халыққа әсер етеді?
Қазақстанда соғыс тақырыбы әлі де өте жақын қабылданады. Себебі әр отбасында майданға қатысқан ата-әже, хабарсыз кеткен туыс немесе тылда еңбек еткен жандар туралы естелік бар.
Сондықтан ардагерлер туралы жаңалықтар ресми ақпарат ретінде ғана емес, ұлттың ортақ жады ретінде қабылданады.
Кенжебай Маденовтың тарихы да көпшілікке дәл осы сезімді қайта еске салды — Жеңіс оңай келген жоқ. Ал сол жеңіске жеткен адамдардың есімі ұмытылмауы керек.
Енді Кенжебай Маденовтың есімі Қазақстанның ең жоғары мемлекеттік марапатына ие болған тұлғалардың қатарына ресми түрде енді. Бұл — бір адамның тағдыры ғана емес, бүтін бір ұрпаққа көрсетілген құрмет.