Air Astana өз тарихының жаңа кезеңіне қадам басып отыр. Жиырма жылдан астам уақыт ішінде Қазақстанның басты авиациялық брендтерінің біріне айналған компания енді әуе флотын жаңартуға, цифрландыруға, жасанды интеллектке, халықаралық кеңеюге және сервис деңгейін арттыруға басымдық бермек, деп хабарлайды DKNews.kz.
29 сәуірде Kursiv Media мен Air Astana-ның «Air Astana: 2025 жылдың қорытындысы, дәуірлер ауысуы және өсу стратегиясы» атты бірлескен бизнес-таңғы асы өтті. Кездесуге жетекші қазақстандық журналистер мен блогерлер қатысты. Іс-шараның негізгі спикері 2026 жылғы 1 сәуірден бастап Air Astana-ның бас атқарушы директоры қызметіне кіріскен Ибрахим Жанлыел болды.
Kursiv Media, суретке түсірген Олег Ким
Әуе компаниясы үшін бұл жай ғана кадрлық тағайындау емес. Бұл - дамудың үлкен бір кезеңі келесі кезеңге ауысатын сәт. Air Astana жылдар бойы қалыптасқан берік негізді сақтай отырып, сонымен бірге бәсекесі күшейген нарыққа, жаңа бағыттарға және талабы жоғары жолаушыларға дайындалып жатыр.
Жаңа CEO және бағыттың сабақтастығы
Ибрахим Жанлыел Air Astana-ға 2003 жылы келген. Осы уақыт ішінде ол компания ішінде үлкен жолдан өтті - коммерциялық жоспарлау жөніндегі директордан қаржы директорына дейін көтерілді. Сондықтан оның тағайындалуы бағыттың күрт өзгеруі емес, компанияның ішкі жұмысын жақсы білетін басшыға басқарудың берілуі ретінде қабылданады.
Бизнес-таңғы ас барысында Жанлыел Air Astana алдағы уақытта да Питер Фостер 20 жыл бойы қалыптастырған негізгі қағидаттарды ұстанатынын атап өтті. Бұл - ұшу қауіпсіздігі, корпоративтік басқарудың жоғары стандарттары және мықты коммерциялық тәртіп.
Kursiv Media, суретке түсірген Олег Ким
Сонымен қатар жаңа кезең жаңа құралдарды талап етеді. Авиация саласы тым жылдам өзгеріп жатыр: жолаушылардың талабы артып келеді, бәсеке күшейіп отыр, маршруттар кеңеюде, ал цифрлық технологиялар сервис сапасына тікелей әсер ете бастады.
Сондықтан Air Astana цифрландыру мен жасанды интеллектті пайдалануға ерекше назар аударып отыр. Ибрахим Жанлыелдің айтуынша, мұндай тәсілдің бір мысалы - компанияның едәуір жақсартылған мобильді қосымшасы. Ол жолаушыға билет сатып алуға немесе сапарын басқаруға ғана көмектеспей, оның күткенін тезірек түсінуге және тіпті алдын ала болжауға мүмкіндік беруі тиіс.
Going Global: Air Astana жоғары лигада ойнағысы келеді
Кездесудің басты тақырыптарының бірі Going Global жаңа бастамасы болды. Негізінде бұл Air Astana-ның халықаралық нарықтарға батылырақ шығуы және Қазақстанның Орталық Азия мен Кавказға бағытталған авиациялық көпір ретіндегі рөлін күшейтуі туралы.
Әуе компаниясы үшін бұл тек жаңа рейстер мен ұшақтарды білдірмейді. Бұл әлемдік деңгейдегі сервиске үйренген жолаушылардың үмітіне сай болу қажеттігін де білдіреді.
«Біз сондай-ақ Going Global жаңа бастамасын қолға алдық. Ол, әрине, флот пен маршруттық желілерге қатысты. Өйткені біз басқа нарықтарға шығуды мақсат еткен кезде, сол нарықтарда бес жұлдызды әуе компанияларының сервисіне үйренген жолаушылар туралы айтамыз. Тиісінше, олар бізден кем дегенде сондай деңгейдегі сервисті күтеді. Біздің Қазақстан арқылы Орталық Азия мен Кавказға баратын барлық бағытта жетекші әуе компаниясы болу амбициямыз бар, егер біз осы мақсатқа қол жеткізгіміз келсе, жаңа клиенттеріміздің күтулеріне сай келетін жоғары стандарттарды және өсіп жатқан көлемдерге қажетті инфрақұрылым деңгейін қамтамасыз етуіміз керек», - деп компания жоспарларын Ибрахим Жанлыел атап өтті.
Kursiv Media, суретке түсірген Олег Ким
Бұл сөз Air Astana-ның болашағын қалай көретінін жақсы көрсетеді. Компания жай ғана ұлттық тасымалдаушы емес, транзиттік және өңірлік бағыттарда жолаушы үшін бәсекеге түсе алатын мықты халықаралық ойыншы болғысы келеді.
Қазақстан үшін бұл әсіресе маңызды. Ұлттық әуе компаниясы күшейген сайын, елдің Азия, Еуропа, Орталық Азия және Кавказ арасындағы көлік торабы ретіндегі рөлі де айқындала түседі.
2025 жыл флотты жаңарту жылы болды
Кездесудің жеке бөлігі әуе флотын дамытуға арналды. Ибрахим Жанлыел биылғы жылды елеулі апгрейд жылы деп атады. Компания паркінде Boeing 787 ұшақтары пайда болады деп күтіледі. Бұл әуе кемелері әдетте алыс қашықтыққа ұшатын рейстермен, жайлылықпен және жолаушы тәжірибесінің жаңа деңгейімен байланыстырылады.
Сонымен қатар Air Astana Airbus тобының 50 жаңа ұшағын сатып алу туралы келісімге қол қойды. Компания үшін бұл паркті жай ғана кеңейту емес. Бұл - өсімге, жаңа маршруттарға, рейстер жиілігін арттыруға және нарықтағы позицияны нығайтуға жасалған ұзақ мерзімді қадам.
Флотты жаңарту Going Global бастамасымен тікелей байланысты. Заманауи ұшақтарсыз, сенімді кестесіз және бәсекелі нарықтардағы жолаушылардың талабына сай сервиссіз халықаралық көшбасшылыққа ұмтылу мүмкін емес.
Ішкі нарық өсті, рейстердің жүктемесі артты
Табыстарды басқару және коммерциялық жоспарлау жөніндегі аға вице-президент Ерболат Байсалыков Air Astana-ның ішкі нарықтағы орны қалай өзгергенін цифрлармен көрсетті.
«2019 жылы Air Astana компаниясының ішкі нарықтағы үлесі шамамен 50% болды. Бүгінде бұл шамамен 66%. Сол кезде Air Astana рейстерінің орташа жүктемесі шамамен 70% еді. Қазіргі статистика содан бері ішкі рейстердегі жолаушылар саны екі есеге артқанын, ал орташа жүктеме 85% және одан жоғары деңгейде екенін көрсетеді».
Бұл цифрлар маңызды үрдісті аңғартады: Қазақстан ішінде әуе қатынасына сұраныс артып келеді. Қалалар арасындағы қашықтық өте үлкен ел үшін бұл жай ғана ыңғайлылық емес, өңірлердің экономикалық байланыстылығы мәселесі.
Ішкі рейстердегі жолаушылар санының өсуі әуе сапарлары бизнес, туризм, отбасылық сапарлар және өңірлік мобильділік үшін үйреншікті көлік түріне айналып келе жатқанын білдіреді. Ал жоғары жүктеме сұраныстың тұрақты екенін көрсетеді.
Air Astana және FlyArystan: екі бренд, бір стратегия
Тағы бір маңызды акцент - Air Astana мен FlyArystan арасындағы синергия. Ерболат Байсалыковтың айтуынша, екі тасымалдаушы бір-бірінің халықаралық желісін толықтырады.
Мысалы, Air Astana Алматы мен Астанадан Антальяға рейстер орындаса, FlyArystan Қазақстан өңірлерінен осы бағытқа ұшады, сол арқылы басқа жолаушы сегментін қамтиды. Осындай логика басқа бағыттарда да қолданылады: биыл жазда FlyArystan Газипашаға, Аланья өңіріне рейстер бастайды, ал Air Astana Даламанға ұшады.
Мұндай модель топқа бірден бірнеше жолаушы санатымен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Air Astana классикалық сервисті және халықаралық маршруттарды күшейтеді, ал FlyArystan неғұрлым қолжетімді ұшуларға, соның ішінде өңірлерден шығатын сұранысқа жауап береді.
Жолаушылар үшін бұл - таңдаудың көбеюі. Компания үшін - бизнес-модельдің икемділігі. Қазақстан үшін - маршруттық картаның кеңеюі және авиациялық қолжетімділіктің артуы.
Қытай бағыты негізгі бағыттардың біріне айналып келеді
Өткен жылы Air Astana 25 жаңа маршрут ашты. Биыл тағы 6 жаңа бағыт іске қосылады. Олардың қатарында Алматыдан Шанхайға рейс бар, ал шамамен бір айдан кейін Астанадан Гуанчжоуға тікелей рейс басталмақ.
Air Astana стратегиясында Қытай бағыты ерекше перспективалы көрінеді. Қазақстан мен Қытай іскерлік, туристік және логистикалық байланыстарды белсенді дамытып жатыр, ал тікелей әуе рейстері осы инфрақұрылымның маңызды бөлігіне айналуда.
«Сондай-ақ мен өткен жылы Алматы - Гуанчжоу бағытына аптасына үш рейспен шыққанымызды мақтан тұтамын, бірақ Қытай мен Қазақстан арасындағы жолаушылар ағынын кезең-кезеңімен дамыту саясатының арқасында біз рейстер санын беске дейін жеткіздік», - деп қосты Ерболат Байсалыков.
Алматы - Гуанчжоу бағыты бойынша жиіліктің артуы екі ел арасындағы сұраныстың біртіндеп, бірақ сенімді түрде өсіп келе жатқанын көрсетеді. Air Astana үшін бұл Азиядағы ең маңызды бағыттардың бірінде мықты позиция иелену мүмкіндігі.
Ұшулардың тұрақтылығы жақсарды
Авиацияда жолаушы компанияны тек ұшақ, тамақ немесе мобильді қосымша арқылы бағаламайды. Ең маңызды көрсеткіштердің бірі - рейстердің тұрақтылығы мен уақытында орындалуы. Әсіресе іскер жолаушылар мен транзитпен ұшатындар үшін тасымалдаушыға деген сенім осыған байланысты.
Жерүсті қызмет көрсету жөніндегі вице-президент Александр Небога Air Astana-ның 2025 жылғы ұшу тұрақтылығы 77% болғанын айтты.
«Бұл 24 жылмен салыстырғанда 3 пайыздық тармаққа көп. Ал егер еуропалық және америкалық көрсеткіштермен салыстырсақ, Америка да 25 жыл қорытындысы бойынша 77% деңгейін көрсетті, ал Еуропа - 73%».
Оның айтуынша, көрсеткіштің жақсаруына жерүсті жабдығына салынған инвестициялар ықпал етті. Бұл әуе кемелерін ұшуға дайындау процесін едәуір жақсартып, жылдамдатуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар серіктестер, әуежайлар және қызмет көрсетуші компаниялар тарапынан қабылданған кешенді шаралар да әсер етті.
Басқаша айтқанда, пунктуалдылық - экипаждың немесе кестенің ғана жұмысы емес. Бұл жерүсті техникасы, әуежай инфрақұрылымы, қызметтердің үйлесімі және операциялық басқару сапасы маңызды рөл атқаратын тұтас жүйе.
Неліктен Air Astana өзін Еуропа және АҚШ-пен салыстырады
Ибрахим Жанлыел пунктуалдылық көрсеткіші мен халықаралық тасымалдаушылармен салыстыруға жеке тоқталды.
«Біз рейстердің пунктуалдылық көрсеткіші еуропалық әуе компанияларынан жоғары екенін мақтан тұтамыз. 2025 жылы рейстерді орындау көрсеткіші бізбен бірдей болған АҚШ тасымалдаушыларына келсек, олардың көбіне рейстерді жай ғана тоқтатып, осы көрсеткіш мәселесін статистикалық тұрғыдан ғана шешетінін ескеру керек.
Ал бізде рейстердің уақытында орындалуын басқаруға қатысты өте нақты фокус бар. Біз бұл көрсеткішті әрі қарай да арттыруды жоспарлап отырмыз, және қазіргі уақытта өзімізді салыстыратын тасымалдаушымен арамызда 4 пайыздық тармақ айырма болса, болашақта біз бұл айырманы одан әрі ұлғайтқымыз келеді. Біз қабылдап жатқан шаралардың нәтижесін қазірдің өзінде көріп отырмыз».
Бұл пікір тек шетелдік нарықтармен салыстыру ретінде ғана маңызды емес. Ол Air Astana-ның өзін тек жергілікті нарық аясында емес, халықаралық стандарттар бойынша бағалауға ұмтылатынын көрсетеді. Жаңа нарықтарға шығып, талабы жоғары жолаушыларды тартқысы келетін әуе компаниясы үшін бұл қағидатты мәселе.
Цифрландыру мен жасанды интеллект авиацияның бір бөлігіне айналып келеді
Бірнеше жыл бұрын әуе компаниясының цифрлануы жолаушы үшін көбіне сайт, онлайн тіркелу және мобильді қосымша дегенді білдіретін. Бүгінде оның мәні әлдеқайда кең.
Air Astana цифрлық шешімдерді өндірістік процестерді және клиент тәжірибесін жақсартатын құрал ретінде қарастырады. Жасанды интеллект жолаушылармен коммуникацияда ғана емес, жоспарлау, сұранысты басқару, деректерді талдау, клиенттерге қызмет көрсету және операциялық тиімділікті арттыруда да қолданылуы мүмкін.
Жақсартылған мобильді қосымша - өзгерістердің тек көзге көрінетін бөлігі. Оның артында кеңірек логика тұр: әуе компаниясы жолаушының мінез-құлқын жақсырақ түсініп, оның сұраныстарына жылдамырақ жауап беріп, дербестендірілгендей сезілетін сервис құруы керек.
Флот өсіп, маршруттар кеңейіп, жаңа нарықтарға шығу күшейген жағдайда мұндай цифрлық негіз артықшылық емес, қажеттілікке айналады.
IPO, жаңа мақсаттар және әлемдік дағдарыстар кезіндегі тұрақтылық
Кездесу Air Astana-ның қазіргі стратегиясын IPO кезінде жарияланған мақсаттармен байланыстыратынын да көрсетті. Жария нарыққа шыққаннан кейін компания жаңа шынайылыққа тап болды: енді оған инвесторлар, сарапшылар, жолаушылар және іскер қауымдастық тарапынан көбірек назар аударылады.
Бұл ашықтықты, тәртіпті және жаһандық тұрақсыздық жағдайында да нәтиже көрсете білуді талап етеді. Авиация саласы сыртқы факторларға ең сезімтал салалардың бірі болып қала береді: геосаясат, отын бағасы, валюталық ауытқулар, инфрақұрылымдық шектеулер және жолаушылар сұранысының өзгеруі үнемі әсер етеді.
Осы жағдайда Air Astana бизнес-модельдің икемділігіне, екі брендті дамытуға, флотты жаңартуға, цифрлық құралдарға және ұшу географиясын кеңейтуге басымдық беріп отыр.
Kursiv Media, суретке түсірген Олег Ким
Мұның бәрі Қазақстан үшін нені білдіреді
Бүгінде Air Astana тарихы бір компанияның шеңберінен шығып отыр. Әңгіме Қазақстанның өңірлік авиацияда қандай рөл атқара алатыны туралы.
Егер ұлттық тасымалдаушы флотын күшейтіп, жаңа бағыттар ашып, Қытай, Түркия, Орталық Азия және Кавказ бағыттарын дамытып, пунктуалдылықты арттырып, цифрлық шешімдерді енгізсе, бұл тек жолаушыларға ғана әсер етпейді. Бұл туризмге, іскерлік белсенділікке, инвестициялық тартымдылыққа, өңірлік байланыстылыққа және елдің имиджіне ықпал етеді.
Қазақстан үшін авиация географияға байланысты ерекше маңызды. Ел ішіндегі үлкен қашықтықтар және ірі нарықтар арасындағы тиімді орналасу мықты ұлттық тасымалдаушыны стратегиялық активке айналдырады.
Air Astana қазір бірден бірнеше міндетті шешуге тырысып жатыр: сапаны сақтау, ауқымын кеңейту, халықаралық деңгейге көтерілу, цифрлық негізді күшейту және қауіпсіздікке деген басты назарды жоғалтпау. Бұл күрделі баланс, бірақ компания дамуының келесі кезеңін дәл осы анықтайды.
Дәуір ауысуы басталып кетті
Kursiv Media мен Air Astana-ның бизнес-таңғы асы компанияның елеулі өзгерістер кезеңіне кіргенін көрсетті. Жаңа CEO, Going Global бағдарламасы, флотты жаңарту, ішкі нарықтың өсуі, Қытай бағытының күшеюі, FlyArystan-мен синергия, цифрландыру және пунктуалдылықты жақсарту жұмыстары - мұның бәрі бір стратегияның элементтері.
Air Astana енді тек дағдарыстардан кейін қалпына келу немесе позицияларын сақтау туралы ғана айтып отырған жоқ. Компания өсу, амбиция және бәсекенің жаңа деңгейіне шығу туралы айтып отыр.
Ендігі басты сұрақ - Air Astana осы жоспарларды тұрақты артықшылыққа айналдыра ала ма. Себебі қазіргі авиацияда көбірек бағытқа ұшатын компания ғана жеңіске жетпейді. Нақты, сенімді, цифрлық, ыңғайлы және жолаушыға түсінікті бола алатын компания жеңеді.
Қазақстан үшін бұл стратегияның табысы бір әуе компаниясының дамуынан да кең мағынаға ие болуы мүмкін. Бұл елдің өңірлік авиациялық орталық ретіндегі рөлін күшейтіп, әуе тасымалының жаһандық картасында келесі қадам жасау тарихының бір бөлігіне айналуы ықтимал.
