Қазақстанда фармацевтика саласына бағытталған ең ірі жобалардың бірі іске қосылмақ, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үкімет Қарағанды облысында жаңа фармацевтикалық кешен салу туралы инвестициялық келісімді ресми түрде мақұлдады. Жобаның жалпы құны – 42,5 миллиард теңге.
Бұл жай ғана кезекті өндіріс орны емес. Билік бұл жобаны елдің дәрілік қауіпсіздігіне жасалған стратегиялық қадам ретінде бағалап отыр. Себебі Қазақстандағы көптеген маңызды дәрілер әлі күнге дейін шетелден импортталады. Ал әлемдегі геосаяси тұрақсыздық пен логистикалық дағдарыстар кезінде бұл үлкен тәуекелге айналуы мүмкін.
Қандай дәрілер өндіріледі?
Жоба аясында 74 түрлі дәрілік зат шығару жоспарланған. Олардың арасында онкологиялық, аутоиммунды және орфандық ауруларға арналған заманауи препараттар бар.
Орфандық аурулар — сирек кездесетін, бірақ емдеу құны өте қымбат дерттер. Қазақстанда мұндай диагнозы бар науқастар саны жыл сайын артып келеді. Қазір мұндай дәрілердің басым бөлігі шетелден жеткізіледі. Сондықтан жаңа зауыттың іске қосылуы көптеген пациент үшін емге қолжетімділікті арттыруы мүмкін.
Бұдан бөлек, кәсіпорында иммунобиологиялық препараттар мен биотехнологиялық өнімдер де өндіріледі. Мамандардың айтуынша, бұл — Қазақстан фармацевтикасының жаңа деңгейге шығуына мүмкіндік беретін бағыт.
Неге дәл Қарағанды?
Қарағанды соңғы жылдары өндірістік және логистикалық хаб ретінде күшейіп келеді. Өңірдің инфрақұрылымы, теміржол және өнеркәсіптік базасы ірі жобаларды іске асыруға ыңғайлы саналады.
Жаңа зауыт шамамен 70 адамды тұрақты жұмыспен қамтиды. Сарапшылардың пікірінше, тікелей жұмыс орындарынан бөлек, жоба айналасында қосымша сервистік және логистикалық бизнес дамуы мүмкін.
Қазақстан фармацевтикасы өсіп келеді
Соңғы жылдары елдегі фармацевтика саласы белсенді дамып жатыр. Өткен жылдың қорытындысы бойынша өндіріс көлемі 191,1 миллиард теңгеге жеткен. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 8,7 пайызға көп.
Инвестициялар көлемі де айтарлықтай өскен. Бір жыл ішінде салаға тартылған қаржы 91,3 миллион доллардан 142,8 миллион долларға дейін артқан.
Сарапшылар мұны пандемиядан кейінгі өзгерістермен байланыстырады. COVID-19 кезінде көптеген ел өз дәрісін өзі өндірудің қаншалық маңызды екенін түсінді. Қазақстан да осы бағытта импортты алмастыру саясатын күшейтіп отыр.
Үкіметтің үлкен жоспары
2025 жылдың желтоқсанынан бері фармацевтика саласында жалпы сомасы 360 миллиард теңгеге жететін жеті инвестициялық келісім жасалған. Бұл жобалар аясында 474 түрлі дәрілік зат өндіріліп, 1170-тен астам жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бұған дейін отандық дәрі өндірісінің үлесін арттыруды бірнеше рет тапсырған болатын. Қазір Қазақстандағы дәрі-дәрмектің едәуір бөлігі әлі де импортқа тәуелді.
Ал Қарағандыдағы жаңа фармацевтикалық кешен сол тәуелділікті азайтуға бағытталған маңызды жобалардың біріне айналуы мүмкін.
Ең маңызды сұрақ — дәрі арзандай ма?
Көпшілікті дәл осы мәселе алаңдатады. Сарапшылардың айтуынша, отандық өндіріс көлемі артса, кей дәрілердің бағасы тұрақталуы мүмкін. Бірақ бұл бірден болады деу қиын.
Өйткені фармацевтика — өте күрделі әрі қымбат сала. Шикізат, технология, халықаралық стандарттар және зерттеу шығындары бағаға тікелей әсер етеді. Соған қарамастан, Қазақстанда өндірілетін дәрілердің саны артқан сайын нарықтағы тәуелділік азайып, жеткізу тұрақтылығы күшейеді.
Ал бұл — кез келген дағдарыс кезінде ең маңызды факторлардың бірі.
