Қазақстанда тағы бір күмәнді инвестициялық жобаға қатысты тергеу басталды.
Бұл жолы әңгіме өзін “халықаралық экожүйе”, “жасанды интеллект арқылы табыс көзі” ретінде таныстырған «ENVIDA AI» жобасы туралы болып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қаржылық мониторинг агенттігінің Жамбыл облысы бойынша департаменті аталған ұйымды қаржы пирамидасын құрды және басқарды деген күдікпен тексеріп жатыр.
Тергеу мәліметіне сүйенсек, ұйымдастырушылар WhatsApp арқылы арнайы топтар ашып, адамдарды “күн сайын пассив табыс табуға болады” деген уәдемен шақырған. Топтардың атауының өзі қызығушылық тудыратындай қойылған: «Envida ai ежедневный пассивный доход» және «Envida ai супер новый проект ежедневный пассивный доход».
Адамдарды не қызықтырды?
Соңғы жылдары “AI”, “инвестиция”, “пассив табыс” деген сөздер әлеуметтік желілерде ең өтімді тақырыпқа айналды. Көпшілік қосымша табыс іздейді. Әсіресе кредиті бар, айлығы жетпейтін немесе тез ақша тапқысы келетін адамдар үшін мұндай ұсыныстар өте тартымды көрінеді.
«ENVIDA AI» жобасы да осы психологияны дәл пайдаланған сияқты. Ұйым өзін нақты активтерге инвестиция салатын халықаралық платформа ретінде көрсеткен. Яғни, сырт көзге бәрі заңды әрі заманауи болып көрінген.
Бірақ тергеу нұсқасы мүлде басқа.
Мамандардың айтуынша, жобаның негізгі табысы нақты инвестициядан емес, жаңа адамдарды тарту арқылы қалыптасқан. Бұл — қаржы пирамидасының ең басты белгісі.
Қаржы пирамидасы қалай жұмыс істейді?
Мұндай схемада алғашқы қатысушыларға ақша кейін келген адамдардың салымы есебінен төленеді. Біраз уақыт бәрі “жұмыс істеп тұрғандай” көрінеді. Тіпті кейбір адам шынымен ақша алып үлгереді. Сол кезде олар жобаға сеніп, туыстары мен достарын шақыра бастайды.
Ал жаңа қатысушылар азайған сәтте жүйе күйрейді.
Сарапшылардың сөзінше, дәл осындай жобалар бүгінде өзін “AI-платформа”, “криптоэкожүйе”, “цифрлық инвестиция”, “трейдинг клуб” деп атауды сәнге айналдырған. Бірақ сыртқы атауы өзгергенімен, ішкі механизмі бұрынғыдай — адамдарды бірінің артынан бірін тарту.
370-тен астам салымшы
Алдын ала мәлімет бойынша, жобаға 370-тен астам адам қатысқан. Қатысушылар бірнеше өңірден анықталған:
Ақтөбе облысы
Атырау облысы
Қызылорда облысы
Павлодар облысы
Түркістан облысы
Алматы қаласы
Бұл мұндай жобалардың әлеуметтік желі мен мессенджер арқылы өте жылдам тарайтынын көрсетеді. Бір адам танысын шақырады, ол өз кезегінде тағы бірнеше адамды тартады. Осылайша схема бірнеше айдың ішінде жүздеген адамды қамтуы мүмкін.
Қандай белгілерден сақ болу керек?
Мамандар күмәнді жобалардың бірнеше ортақ белгісі болатынын айтады:
“Кепілдендірілген табыс” уәдесі
Қысқа уақытта жоғары пайда ұсыну
Нақты өнімнің немесе қызметтің болмауы
Табыс жаңа адам тартуға тәуелді болуы
“Қазір кірмесең, кеш қаласың” деген қысым
WhatsApp немесе Telegram арқылы белсенді үгіт жүргізу
Әсіресе “күн сайын табыс”, “пассив кіріс”, “AI бәрін өзі істейді” деген жарнамаларға абай болуға кеңес беріледі.
Тергеу жалғасып жатыр
Қазір іс бойынша тергеу амалдары жүргізілуде. Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес өзге ақпарат жарияланбайды.
Соңғы жылдары Қазақстанда қаржы пирамидаларының форматы қатты өзгерді. Бұрын олар ашық түрде “инвестициялық компания” болып көрінсе, қазір технологиялық стартап, криптожоба немесе жасанды интеллект платформасы ретінде ұсынылады. Бірақ сарапшылар бір нәрсені еске салады: егер табыс нақты өнімнен емес, жаңа қатысушыдан келсе — бұл қауіпті белгі.
«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.