Қазақстанда мұнай-газ саласы мен көлік инфрақұрылымын дамытуға қатысты ауқымды жоспарлар қайта жанданды.
Премьер-министрдің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен өткен кеңестерде ел экономикасы үшін шешуші маңызы бар төрт ірі ұлттық компанияның жұмысы қаралды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Әңгіме тек есеп беру туралы емес — алдағы жылдары Қазақстанның энергетикалық және транзиттік мүмкіндігін қалай өзгертетіні жөнінде болды.
Кеңеске «ҚазМұнайГаз», QazaqGaz, «Қазақстан темір жолы» және «ҚазАвтоЖол» басшылары қатысты. Әр компания елдің стратегиялық болашағына тікелей әсер ететін жобалар бойынша есеп берді.
Қазақстан мұнай экспортында жаңа бағыттарға ставка жасайды
«ҚазМұнайГаз» алдында тұрған басты міндеттердің бірі — мұнай өндіру көлемін тұрақты сақтау ғана емес, жаңа кен орындарын ашу. Себебі әлемдік нарықтағы бәсеке күшейіп келеді, ал ескі кен орындарының мүмкіндігі шектеулі.
Сондықтан қазір геологиялық барлау жұмыстары күшейтілмек. Бұл болашақта жаңа мұнай қорларын анықтап, өндірісті төмендетпей ұстап тұру үшін қажет.
Сонымен қатар Қазақстан мұнай экспорттайтын бағыттарды әртараптандыруға ерекше назар аударып отыр. Бұл — тек экономикалық емес, геосаяси мәселе. Сарапшылардың айтуынша, қазіргі жағдайда бір ғана маршрутқа тәуелді болу қауіпті.
Кеңесте мұнай өңдеу зауыттарын жаңғырту мәселесі де қозғалды. Әсіресе авиаотын өндірісін арттыру маңызды бағыт ретінде аталды. Соңғы жылдары ел ішінде әуе тасымалы көбейіп, авиаотын тапшылығы жиі талқыланып жүргені белгілі.
Бұдан бөлек, мұнай-газ химиясы саласын дамыту мәселесі көтерілді. Яғни Қазақстан шикізат сататын елден дайын өнім шығаратын мемлекетке айналуды көздеп отыр.
Газ мәселесі: өңірлердегі басты сұраныстың бірі
QazaqGaz компаниясына қатысты кеңесте халықты газбен қамту мәселесі негізгі тақырыптардың біріне айналды.
Қазір Қазақстанның көптеген өңірінде газ тарту жұмыстары жүріп жатыр. Бірақ инфрақұрылымның тозуы, магистралды құбырлардың жетіспеуі және газ өңдеу зауыттарының аздығы мәселені күрделендіріп отыр.
Сондықтан алдағы кезеңде:
- жаңа газ құбырлары салынады;
- газ өңдеу зауыттары іске қосылады;
- технологиялық шығындарды азайту шаралары күшейтіледі;
- ішкі нарықты тұрақты газбен қамтамасыз етуге басымдық беріледі.
Бұл әсіресе қыста газ тапшылығын болдырмау үшін маңызды.
Теміржол саласына цифрландыру мен транзиттік дәліздер қажет
«Қазақстан темір жолы» компаниясына қатысты талқылауда транзиттік әлеует негізгі назарда болды.
Соңғы жылдары Қазақстан Қытай мен Еуропа арасындағы маңызды логистикалық хабқа айналып келеді. Осыған байланысты теміржол инфрақұрылымына түсетін жүк те көбейді.
Кеңесте:
- вагон паркін жаңарту;
- вокзалдарды модернизациялау;
- процестерді цифрландыру;
- жүк тасымалының тиімділігін арттыру мәселелері қаралды.
Әсіресе транзиттік дәліздердегі құрылыстардың уақытында аяқталуы маңызды екені айтылды. Себебі халықаралық жүк тасымалында уақыт — басты факторлардың бірі.
Автожолдар: басты мәселе – сапа мен қауіпсіздік
«ҚазАвтоЖол» компаниясы республикалық және халықаралық трассалардағы жобалардың жүзеге асу барысы туралы баяндады.
Соңғы жылдары Қазақстанда жол құрылысына миллиардтаған теңге бөлінгенімен, қоғамда сапа мәселесі жиі көтеріледі. Сондықтан бұл жолы құрылыс сапасына ерекше назар аударылғаны айтылды.
Кеңесте:
- жолдарды жөндеу;
- тар учаскелерді кеңейту;
- транзиттік дәліздерді дамыту;
- жол қауіпсіздігін күшейту мәселелері талқыланды.
Әсіресе халықаралық бағыттардағы “тар тұстарды” жою — Қазақстанның транзиттік әлеуетін арттыру үшін маңызды қадамдардың бірі.
Нәлібаев қандай міндет қойды?
Кеңес қорытындысында Нұрлыбек Нәлібаев бірнеше басым бағытты атап өтті. Оның айтуынша, Қазақстан үшін қазір ең маңыздысы:
- энергетикалық қауіпсіздікті күшейту;
- газбен қамту деңгейін арттыру;
- мұнай-газ жобаларын уақытында іске асыру;
- көлік-логистика саласының тиімділігін көтеру;
- инвестициялық жобалардың сапасын бақылау.
Сондай-ақ ол мемлекеттік органдар мен ұлттық компаниялар арасындағы үйлестіруді күшейту қажеттігін айтты.
Сарапшылардың пікірінше, дәл осы салалардағы өзгерістер алдағы жылдары Қазақстан экономикасының өсіміне тікелей әсер етеді. Себебі мұнай, газ және транзит — ел бюджетінің негізгі драйверлерінің бірі болып қала береді.
