Қостанай облысының шалғайындағы Басбек ауылында бұрын интернет деген ұғым тек теледидардан немесе қаладағы туыстардың әңгімесінен ғана белгілі еді.
Ауыл тұрғындары үшін бейнеқоңырау шалу, онлайн ақпарат қарау немесе WhatsApp арқылы сурет жіберу — қолжетпейтін дүние болатын. Енді бұл өзгерді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Басбекте алғаш рет қоғамдық Wi-Fi нүктесі іске қосылып, ауыл тұрғындары жоғары жылдамдықты интернетке қосылды. Жоба OneWeb геостационарлық емес спутниктік технологиялары арқылы жүзеге асқан. Бұл — Қазақстанның шалғай ауылдарын цифрландырудағы жаңа кезеңнің бірі.
Интернет жоқ ауылдан — онлайн байланысқа
Басбек — халқы аз, шалғай орналасқан ауылдардың бірі. Мұндай елді мекендерге талшықты интернет тарту немесе мобильді базалық станция орнату көбіне экономикалық тұрғыдан тиімсіз саналады. Сондықтан мемлекет бұл мәселені спутниктік технология арқылы шешуге кіріскен.
Ауылға интернет «Қолжетімді интернет» ұлттық жобасы аясында жеткізілді. Жобаны ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі жүзеге асырып жатыр.
Шара барысында тұрғындар Wi-Fi желісіне қосылып, интернет жылдамдығын тексерді, әлеуметтік желілерге кіріп, басқа өңірлердегі жақындарымен бейнеқоңырау арқылы сөйлесті. Бұрын тек үй телефонымен байланысқан адамдар үшін бұл ерекше сәт болды.
Ауыл тұрғындарының бірі ұлының Германияда тұратынын айтып, енді ауылдан шықпай-ақ онымен видео арқылы сөйлесе алатынын жеткізді. Осындай қарапайым көрінетін мүмкіндік шалғайдағы адамдар үшін үлкен өзгеріске айналып отыр.
Спутниктік интернет қалай жұмыс істейді?
OneWeb технологиясы — төмен орбитада жұмыс істейтін спутниктер жүйесі. Оның басты артықшылығы — интернетті кабельсіз жеткізе алуы. Яғни таулы, алыс немесе инфрақұрылымы жоқ аймақтарға байланыс тарту әлдеқайда жеңілдейді.
Мамандардың айтуынша, мұндай технология классикалық интернет желілерін жүргізу мүмкін емес жерлерде тиімді шешім болып отыр. Сонымен бірге байланыс тұрақтылығы мен жылдамдығы да ауыл тұрғындарының күнделікті қажеттілігін өтеуге жеткілікті.
Қазақстанда бұл жобаның операторы ретінде «Jusan Mobile» компаниясы жұмыс істейді. Қазіргі таңда OneWeb жүйесі арқылы ел бойынша 328 ауыл интернетке қосылған.
Ауыл өмірі қалай өзгереді?
Сарапшылардың пікірінше, интернеттің келуі ауыл өміріне тек байланыс жағынан емес, әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан да әсер етеді.
Енді ауыл тұрғындары:
- мемлекеттік қызметтерді онлайн ала алады;
- балалар қашықтан білім платформаларын қолдана алады;
- дәрігерлермен онлайн кеңес алу мүмкіндігі артады;
- кәсіпкерлер өнімін интернет арқылы жарнамалай алады;
- жастар ақпарат пен білімге еркін қол жеткізеді.
Бұрын қала мен ауыл арасындағы негізгі айырмашылықтың бірі — интернет сапасы еді. Қазір мемлекет дәл осы цифрлық теңсіздікті азайтуға күш салып отыр.
«Бұл тек интернет емес»
Жобаның таныстырылымына қатысқан Мәжіліс депутаты Екатерина Смышляева спутниктік технологиялар Қазақстан заңнамасы мен қауіпсіздік талаптарына толық сәйкес келетінін атап өтті.
Ал Телекоммуникациялар комитетінің төрағасы Дамир Сейсембеков бұл бастаманы «Қолжетімді интернет» ұлттық жобасының алғашқы ірі инфрақұрылымдық нәтижелерінің бірі деп атады.
Шын мәнінде, Басбек үшін бұл тек Wi-Fi нүктесінің ашылуы емес. Бұл — сыртқы әлеммен жаңа байланыс, ақпаратқа жол және ауыл өмірінің жаңа кезеңі.
Бір кездері интернетсіз отырған ауыл бүгінде Германиядағы баласымен видео арқылы сөйлесіп отыр. Цифрландырудың нақты әсері, бәлкім, дәл осындай қарапайым сәттерден басталатын шығар.
