Қазақстанда азаматтықтан бас тартатындар саны жыл сайын азайып келеді.
Бұл туралы Президент жанындағы Азаматтық мәселелері жөніндегі комиссияның кезекті отырысында белгілі болды. Жиын Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қариннің төрағалығымен өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Комиссия қорытындысы бойынша Мемлекет басшысына 305 адамды Қазақстан азаматтығына қабылдау ұсынылады. Ал 43 адамның азаматтықтан шығу туралы өтінішін қанағаттандыру мәселесі қаралған.
Бір қарағанда бұл жай ғана ресми статистика сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ сарапшылар бұл көрсеткіштердің артында қоғамдағы маңызды көңіл-күй өзгерісі тұрғанын айтады.
Мыңдаған адамнан — ондаған адамға дейін
Соңғы жылдары Қазақстан азаматтығынан шығуға өтініш білдірушілер саны күрт төмендеген.
Мәселен:
- 2019 жылы — 1,7 мың адам;
- 2020 жылы — 944 адам;
- 2021 жылы — 123 адам;
- 2022 жылы — 114 адам;
- 2023 жылы — 107 адам;
- 2024 жылы — 77 адам;
- 2025 жылы — 68 адам;
- 2026 жылы — 43 адам.
Яғни сегіз жыл ішінде бұл көрсеткіш шамамен 40 есе қысқарған.
Бұл — жай ғана статистикалық өзгеріс емес. Әдетте азаматтықтан бас тарту туралы шешім адамның елдегі экономикалық ахуалға, болашаққа деген сеніміне және өмір сапасына байланысты қабылданады.
Сондықтан мұндай динамика қоғамдағы тұрақтылық деңгейін көрсететін маңызды индикаторлардың бірі саналады.
Қазақстан неге тартымды бола бастады?
Сарапшылардың пікірінше, соңғы жылдары Қазақстанда экономикалық және әлеуметтік тұрақтылыққа сұраныс артқан. Әсіресе жаһандық геосаяси өзгерістер мен әлемдік экономикалық турбуленттілік жағдайында адамдар қауіпсіз әрі болжамды мемлекеттерге көбірек мән бере бастады.
Қазақстан Орталық Азиядағы ірі экономика ретінде бизнес, еңбек нарығы және әлеуметтік мүмкіндіктер тұрғысынан аймақтағы маңызды орталықтардың бірі болып қала береді.
Соңғы жылдары цифрландыру, мемлекеттік қызметтердің онлайн форматқа көшуі, жаңа инфрақұрылымдық жобалар мен кәсіпкерлікті қолдау шаралары да елдің тартымдылығына әсер етіп отыр.
Сонымен қатар Қазақстан азаматтығын алуға ниетті адамдар саны азаматтықтан шығатындардан әлдеқайда көп болуы да назар аудартады.
Қоғамдағы көңіл-күй өзгеріп жатыр
Жиында Ерлан Қарин азаматтықтан бас тартушылар санының азаюы халықтың мемлекеттің тұрақты дамуына деген сенімін көрсететінін айтты.
Бұл пікірді әлеуметтік зерттеулер де растайды. Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының 2026 жылғы сәуірде жүргізген сауалнамасына сәйкес, азаматтардың 84,4 пайызы ел дұрыс бағытта дамып келе жатыр деп есептейді.
Мұндай көрсеткіштер билік үшін де маңызды сигнал саналады. Өйткені көші-қон деңгейі мен азаматтыққа қатысты шешімдер көбіне халықтың ішкі сенімімен, әлеуметтік көңіл-күйімен және экономикалық күтулерімен тікелей байланысты.
Қазіргі таңда Қазақстан үшін басты мәселе тек азаматтарды ұстап қалу емес, сонымен бірге бәсекеге қабілетті, жайлы және мүмкіндігі көп мемлекет ретінде позициясын күшейту болып отыр.
Ал азаматтықтан бас тарту көрсеткішінің азаюы — осы бағыттағы өзгерістердің қоғамда байқала бастағанының бір белгісі.
