Қазақстан банк секторы 2026 жылдың алғашқы төрт айында тұрақты өсім көрсетті. 1 мамырдағы жағдай бойынша екінші деңгейдегі банктердің жиынтық активтері 71,3 трлн теңгені құрап, сәуір айында 1,1 пайызға өсті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазіргі уақытта елімізде 23 екінші деңгейдегі банк жұмыс істейді. Оның ішінде 14 банк шетелдік қатысумен, ал 10-ы шетелдік банктердің еншілес ұйымдары болып табылады.
Несие портфелі өсуді жалғастыруда
Банк секторындағы өсімнің негізгі драйвері несие беру көлемінің артуы болды.
2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша:
- банк секторының несие портфелі 43,8 трлн теңгеге жетті
- экономиканы кредиттеу көлемі 40,6 трлн теңгені құрады
- жыл басынан бері кредиттік портфель 1,1 пайызға ұлғайды
Ұлттық валютадағы кредиттер көлемі 36,9 трлн теңгеге дейін өссе, шетел валютасындағы қарыздар 3,7 трлн теңгені құрады.
Халықтың қарызы артып келеді
Сәуір айында халыққа берілген кредиттер көлемі 0,9 пайызға өсіп, 25,3 трлн теңгеге жетті.
Оның ішінде:
- тұтынушылық қарыздар – 17 трлн теңге
- ипотекалық қарыздар – 7,2 трлн теңге
Ипотекалық несиелердің өсімі тұтынушылық қарыздарға қарағанда жоғары болды.
ШОБ-ты қаржыландыру ұлғайды
Бизнеске берілген кредиттер көлемі сәуір айында 15,3 трлн теңгеге жетті.
Әсіресе:
- жеке кәсіпкерлерге берілген қарыздар 1,7 пайызға өсті
- шағын және орта бизнеске берілген кредиттер 8,8 пайызға артты
- сәуірде ШОБ субъектілеріне жаңа қарыз беру көлемі 39,5 пайызға ұлғайды
Ал ірі бизнеске берілген қарыздар көлемі жыл басынан бері 14,8 пайызға төмендеген.
Қай салаларға көбірек кредит берілді?
Сәуір айында бірқатар салаларда кредиттік белсенділік артты.
Өсім тіркелген салалар:
- өнеркәсіп
- көлік
- ауыл шаруашылығы
- құрылыс
- ақпарат және байланыс
Ал өңдеу өнеркәсібінде, саудада және қызмет көрсету секторында кредит көлемі аздап төмендеді.
Банктердің өтімділігі жоғары деңгейде сақталуда
1 мамырдағы жағдай бойынша банктердің жоғары өтімді активтері 20,4 трлн теңгені немесе жалпы активтердің 28,5 пайызын құрады.
Бұл көрсеткіш банктердің өз міндеттемелерін толық әрі уақытылы орындауға жеткілікті резервке ие екенін көрсетеді.
Депозиттер көлемі артты
Сәуір айында халық пен бизнестің банктердегі депозиттері де өсті.
Жалпы депозит көлемі:
- 47,1 трлн теңгені құрады
- жеке тұлғалардың салымдары 26,6 трлн теңгеге жетті
- заңды тұлғалардың депозиттері 20,5 трлн теңгені құрады
Ұлттық валютадағы депозиттер көлемі артқанымен, долларлану деңгейі 20,4 пайызға дейін өсті.
Проблемалық қарыздар деңгейі қандай?
2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша төлем мерзімі 90 күннен асқан қарыздардың үлесі (NPL90+) несие портфелінің 4,1 пайызын немесе 1,8 трлн теңгені құрады.
Соның ішінде:
- халық кредиттеріндегі проблемалық қарыздар деңгейі – 4,8 пайыз
- бизнес кредиттеріндегі көрсеткіш – 3,3 пайыз
Жұмыс істемейтін қарыздарды провизиялармен жабу деңгейі 62,1 пайыз болып отыр.
Банктердің табысы төмендеді
Банк секторының таза пайдасы 2026 жылдың басынан бері 796 млрд теңгені құрады.
Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 12 пайызға аз.
Сонымен қатар:
- активтердің рентабельділігі (ROA) – 3,9 пайыз
- капиталдың рентабельділігі (ROE) – 26,1 пайыз
деңгейінде қалыптасты.
Бұл неге маңызды?
Банк секторындағы активтер мен кредиттердің өсуі экономикалық белсенділіктің сақталып отырғанын көрсетеді. Сонымен қатар халықтың тұтынушылық және ипотекалық қарыздарының артуы ішкі сұраныстың жоғары екенін аңғартады. Алайда банктердің таза пайдасының төмендеуі мен проблемалық қарыздардың сақталуы қаржы секторындағы тәуекелдерді бақылаудың маңызын көрсетеді.
