Қазақстандағы микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың активтері 2026 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша 3,5 трлн теңгені құрады. Бұл көрсеткіш кредиттік серіктестіктердің дебиторлық берешегінің азаюына байланысты 0,4 пайызға төмендеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Соған қарамастан микроқаржы секторындағы несие беру көлемі өсуді жалғастырып отыр.
Нарықтағы ең үлкен үлес микроқаржы ұйымдарына тиесілі
1 сәуірдегі жағдай бойынша микроқаржы секторындағы активтердің басым бөлігін микроқаржы ұйымдары қалыптастырған.
Активтер құрылымы:
- микроқаржы ұйымдары – 1,7 трлн теңге немесе 48,2%
- кредиттік серіктестіктер – 1,2 трлн теңге немесе 33,3%
- ломбардтар – 0,7 трлн теңге немесе 18,6%
Бұл микроқаржы ұйымдарының сектордағы негізгі ойыншы болып қала беретінін көрсетеді.
Несие портфелі ұлғайды
Микроқаржы ұйымдарының жиынтық несие портфелі бірінші тоқсанда 1,4 пайызға өсіп, 3,1 трлн теңгеге жетті.
Несие құрылымында:
- бизнес субъектілеріне берілген микрокредиттер – 54,9%
- халыққа берілген микрокредиттер – 45,1%
үлеске ие болды.
Халықтың қарызы артып келеді
Жеке тұлғаларға берілген микрокредиттер көлемі бірінші тоқсанда 5,4 пайызға ұлғайып, 1,4 трлн теңгеге жетті.
Өсімнің негізгі себебі:
- ломбардтар берген тұтынушылық микрокредиттердің 15,3 пайызға артуы
болып отыр.
Сарапшылардың пікірінше, бұл халықтың қысқа мерзімді қаржыландыруға деген сұранысының жоғары екенін көрсетеді.
Бизнеске берілген қарыздар азайды
Кәсіпкерлерге берілген микрокредиттер көлемі керісінше төмендеді.
2026 жылдың алғашқы үш айында бизнес субъектілеріне берілген қарыздар портфелі:
- 1,6 пайызға азайды
- 1,7 трлн теңгені құрады
Бұл көрсеткіш кредиттік серіктестіктердің маусымдық қарыздарының өтелуімен байланысты.
Проблемалық қарыздар деңгейі өзгерген жоқ
90 күннен астам мерзімі өткен қарыздардың (NPL90+) үлесі 2026 жылғы 1 сәуірде 4 пайызды құрады.
Оның ішінде:
- жалпы портфель бойынша – 4,0%
- жеке тұлғалар портфелі бойынша – 4,9%
болды.
Бұл көрсеткіш жыл басындағы деңгейге жақын сақталған.
Міндеттемелер көлемі төмендеді
Бірінші тоқсанда микроқаржы ұйымдарының міндеттемелері 0,6 пайызға азайып, 2,3 трлн теңгені құрады.
Төмендеудің негізгі себебі:
- кредиттік серіктестіктердің тартылған қарыздарды өтеуі
болып отыр.
Міндеттемелер құрылымында:
- алынған қарыздардың үлесі – 60,8%
- көлемі – 1,4 трлн теңге
құрады.
Меншікті капитал өсе түсті
Микроқаржы ұйымдарының меншікті капиталы бірінші тоқсанда 0,1 пайызға өсіп, 1,3 трлн теңгеге жетті.
Өсімге:
- қосымша төленген капиталдың ұлғаюы
- сектор қатысушыларының қаржылық тұрақтылығы
әсер еткен.
Бұл неге маңызды?
Микроқаржы ұйымдары Қазақстандағы қаржы нарығының маңызды бөлігіне айналды. Халыққа берілген микрокредиттердің өсуі азаматтардың қаржыландыруға сұранысының жоғары екенін көрсетсе, бизнеске арналған қарыздардың азаюы кәсіпкерлік сектордағы белсенділіктің өзгеруін аңғартады. Сонымен қатар проблемалық қарыздар деңгейінің тұрақты сақталуы сектордың тәуекелдерін бақылауда ұстауға мүмкіндік береді.
