Қазақстанда 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап бақылау-кассалық машиналардың (БКМ) фискалдық чектеріне қойылатын талаптар күшейтіледі.
Енді кәдімгі чек тек сатып алу фактісін растайтын құжат қана емес, тауардың шығу тегі мен заңдылығын көрсететін маңызды ақпарат көзіне айналмақ, деп хабарлайды DKNews.kz.
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің мәліметінше, өзгерістер жаңа Салық кодексі мен ҚР Қаржы министрінің 2025 жылғы 24 қазандағы №626 бұйрығына сәйкес енгізіліп отыр.
Чекте қандай жаңа мәліметтер пайда болады?
2026 жылдан бастап сатып алушыға берілетін фискалдық чекте бұрыннан көрсетілетін деректермен қатар жаңа ақпараттар да міндетті түрде болуы тиіс.
Ең басты жаңалықтардың бірі – тауардың ұлттық каталогтағы атауы мен кодының көрсетілуі.
Егер өнім таңбалауға немесе қадағалауға жататын тауарлар санатына кірсе, онда чекте оның сәйкестендіру коды мен таңбалау туралы деректері де көрсетіледі.
Сарапшылардың пікірінше, бұл өзгеріс көлеңкелі саудамен күресуге және заңсыз өнім айналымын азайтуға мүмкіндік береді.
Енді чек нені қамтуы тиіс?
2026 жылдан бастап фискалдық чекте мынадай мәліметтер болуы міндетті:
- салық төлеушінің атауы;
- қызмет көрсету немесе сауда нүктесінің мекенжайы;
- ЖСН немесе БСН;
- кассалық аппараттың зауыттық нөмірі;
- салық органындағы тіркеу нөмірі;
- чектің реттік нөмірі;
- тауардың, жұмыстың немесе қызметтің атауы;
- тауардың ұлттық каталог бойынша коды;
- сатып алынған тауардың немесе қызметтің саны мен өлшем бірлігі;
- бірлік бағасы;
- жалпы төлем сомасы;
- сатып алу күні мен уақыты;
- фискалдық белгі;
- ҚҚС сомасы және мөлшерлемесі (ҚҚС төлеушілер үшін);
- чектің түпнұсқалығын тексеруге арналған QR немесе штрих-код;
- фискалдық деректер операторы туралы ақпарат.
Кәсіпкерлер үшін тағы бір маңызды өзгеріс
Жаңа ережелерге сәйкес кассалық чекті «жою» функциясы қолданылмайды.
Қате кеткен жағдайда операцияны жай ғана өшіріп тастауға болмайды. Барлық түзетулер арнайы қайтару чегі арқылы рәсімделуі тиіс.
Бұл талап сатылымдар тарихының толық сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Кейбір салаларға арналған арнайы талаптар
Валюта айырбастау пункттері, металл сынықтарын қабылдау орындары, шыны ыдыс қабылдау бекеттері мен ломбардтар үшін чекте сатып алу және сату сомалары туралы қосымша ақпарат көрсетіледі.
Ал медициналық қызмет көрсетілген жағдайда пациенттің сұрауы бойынша чекте клиенттің ЖСН-і жазылады.
Сонымен қатар барлық мәлімет қазақ және немесе орыс тілдерінде берілуі қажет.
Неліктен бұл маңызды?
Мемлекеттік органдардың түсіндіруінше, жаңашылдықтардың негізгі мақсаты – саудадағы ашықтықты арттыру, салықтық әкімшілендіруді жетілдіру және тұтынушылардың құқықтарын қорғау.
Енді сатып алушы чек арқылы өнімнің нақты қандай тауар екенін, оның заңды түрде айналымда жүргенін және сатушы туралы негізгі ақпаратты оңай тексере алады.
Кәсіпкерлерге қандай қадам жасау керек?
Мемлекеттік кірістер департаменті бизнес иелеріне жаңа талаптарға алдын ала дайындалуға кеңес береді.
Атап айтқанда:
- БКМ бағдарламалық жасақтамасын жаңа стандарттарға сәйкес жаңарту;
- 2.0.3 хаттамасын қолдайтын нұсқаларға көшу;
- ТҰК кодтарын дұрыс танитын штрих-код сканерлерін пайдалану;
- Кассалық аппараттардың жаңа талаптарға сәйкестігін тексеру.
Мамандардың айтуынша, өзгерістерге уақытылы бейімделу кәсіпкерлерді әкімшілік жауапкершіліктен қорғап қана қоймай, бизнестің үздіксіз жұмысын қамтамасыз етеді.
2026 жылдан бастап қарапайым чек бұрынғыдан әлдеқайда маңызды құжатқа айналады. Сондықтан жаңа талаптарды бүгіннен бастап зерделеу кәсіпкерлер үшін де, тұтынушылар үшін де тиімді болмақ.
