2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне енді. Құжат қосылған құн салығына (ҚҚС) қатысты бірқатар маңызды өзгерістерді қамтиды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ақтау қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасы басшысының орынбасары Данияр Сағдуллин жаңа нормалардың бизнес пен тұрғындарға қалай әсер ететіні туралы айтып берді.
ҚҚС мөлшерлемесі 16 пайызға дейін өсті
Салық кодексіндегі ең маңызды өзгерістердің бірі – ҚҚС базалық мөлшерлемесінің ұлғаюы.
«ҚҚС базалық мөлшерлемесі 12%-дан 16%-ға дейін көтерілді. Бұл Қазақстан аумағында тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сату бойынша салық салынатын айналымдардың көпшілігіне қатысты. Егер мөлшерлеме жаңа жылда жүзеге асырылса, мөлшерлеме 2026 жылға дейін жасалған шарттарға да қолданылады», – деді Данияр Сағдуллин.
Оның айтуынша, мөлшерлеменің өсуі кейбір тауарлар мен қызметтердің құнына әсер етуі мүмкін. Алайда мемлекет әлеуметтік маңызы бар салаларды қолдау үшін бірқатар жеңілдіктер қарастырған.
Жеңілдетілген мөлшерлемелер енгізілді
2026 жылдан бастап бірқатар салалар үшін төмендетілген ҚҚС мөлшерлемелері қолданыла бастады.
Олардың қатарында:
- 5% (2027 жылға дейін 10%) – лицензияланған медициналық ұйымдардың дәрілік заттары, медициналық бұйымдары мен қызметтері
- 10% – отандық мерзімді баспа басылымдарын сату
Сонымен қатар ҚҚС-тан босатылған қызметтер мен тауарлардың тізімі кеңейтілді.
Оған:
- Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдері
- Баспа қызметтері
- Археологиялық жұмыстар
- Басқа да бірқатар бағыттар
енгізілді.
ҚҚС бойынша тіркеу шегі төмендеді
Жаңа кодекс бойынша ҚҚС төлеуші ретінде міндетті тіркелу шегі екі есе қысқарды.
«ҚҚС бойынша міндетті есепке қою шегі айтарлықтай төмендеді — 10 000 АЕК-ке дейін (2026 жылы бұл күнтізбелік жылға шамамен 43,2 млн теңге айналым). Бұрын 20 000 АЕК болған. Бұл дегеніміз, қазір көптеген орта бизнес компаниялары ҚҚС төлеуші болуға міндетті. Ерікті тіркеуден ертерек өтуге болады», – деді Данияр Сағдуллин.
Оның айтуынша, қазіргі таңда Ақтау кәсіпкерлерімен түсіндіру жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Қандай жаңалықтарға назар аудару қажет?
Сұхбат барысында Данияр Сағдуллин кәсіпкерлер үшін маңызды тағы бірнеше өзгерісті атады.
Атап айтқанда:
- Тұрғын үйді сату және жалға беру кезінде ҚҚС-тан босатудың жойылуы
- Қазақстандықтарға онлайн қызмет көрсететін шетелдік компаниялар үшін ҚҚС бойынша міндетті тіркеу енгізілуі
- Ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін есепке жатқызылатын ҚҚС көлемінің 80%-ға дейін ұлғаюы
- Электрондық шот-фактураларға және бақылауға қойылатын талаптардың күшеюі
Кәсіпкерлерге қандай кеңес берілді?
Данияр Сағдуллин бизнес өкілдеріне жаңа талаптарға алдын ала дайындалуға кеңес берді.
«2025 жылғы жылдық айналымды тексеріп, 2026 жылға болжам жасаңыз — ҚҚС бойынша Сізге есепке тұру керек пе. Жаңа 16% мөлшерлемені ескере отырып, шарттар мен бағаны қайта қарастырыңыз. Кіріс және шығыс ҚҚС есебін дұрыс жүргізіңіз — бұл салық жүктемесін азайтады. Қажет болса, біздің басқармаға хабарласыңыз — біз тегін кеңес береміз. Соңғы күндерді күтпеңіз: айыппұлдарды болдырмау үшін алдын-ала дайындалғаныңыз жөн», – деді ол.
Бұл не үшін маңызды?
ҚҚС бойынша жаңа өзгерістер Қазақстандағы көптеген кәсіпкерлердің жұмысына әсер етеді. Сондықтан компанияларға қаржылық жоспарларын қайта қарап, жаңа талаптарға бейімделу маңызды.
Мамандардың пікірінше, заңнаманы алдын ала зерделеу және дұрыс есеп жүргізу бизнеске қосымша шығындар мен айыппұлдардан сақтануға мүмкіндік береді.
