Алматы қаласындағы Oi-Qaragai тау курортында Орталық Азия елдеріндегі тұрақты туризм мәселелеріне арналған алғашқы жыл сайынғы саммит – Central Asian Sustainable Tourism Annual Summit 2026 (CASTAS’26) өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Іс-шараға Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Түрікменстаннан келген туризм саласының өкілдері, мемлекеттік органдар, бизнес қауымдастығы, халықаралық ұйымдар мен сарапшылар қатысты.
Саммитке офлайн форматта шамамен 150 адам жиналса, онлайн трансляцияны өңір елдерінен мыңдаған адам тамашалады.
Тұрақты туризмнің маңызы арттып келеді
Ұйымдастырушылардың айтуынша, қазіргі таңда туризм әлемдік экономиканың негізгі қозғаушы күштерінің бірі саналады.
Дүниежүзілік саяхат және туризм кеңесінің деректеріне сәйкес:
- 2025 жылы туризмнің әлемдік экономикаға қосқан үлесі 10 трлн еуроға жеткен
- Бұл жаһандық жалпы ішкі өнімнің 10,3 пайызын құраған
Орталық Азияда да туризм қарқынды өсіп келеді.
2025 жылы өңір елдеріне:
- 238 миллионнан астам шетелдік турист келген
- Туристік ағын 2023 жылмен салыстырғанда 37 пайызға артқан
Мысалы, Іле-Алатауы ұлттық паркінің келушілер саны бес жыл ішінде 300 мыңнан 950 мың адамға дейін өскен.
Саммитте қандай мәселелер талқыланды?
Форум барысында қатысушылар:
- Тұрақты туризмді дамыту
- Табиғи мұраны сақтау
- Тау туризмі кластерлерін қалыптастыру
- Инвестиция тарту
- Ұлттық парктерді дамыту
- Туристік ағындарды басқару
мәселелерін талқылады.
Сонымен қатар Орталық Азия елдеріндегі табысты тәжірибелерге ерекше назар аударылды.
Халықаралық сарапшылар пікір алмасты
Саммиттің негізгі спикерлері қатарында халықаралық ұйымдар мен өңірлік туризм индустриясының жетекші өкілдері болды.
Олардың арасында:
- Global Environment Facility ұйымының бұрынғы басшысы Карлос Мануэль Родригес
- Global Sustainable Tourism Council бас директоры Рэнди Дюрбанд
- Qazaq National Parks бас директоры Александр Гужавин
- Kazakh Tourism Development өкілдері
- Инвестициялық және сарапшылық қауымдастық мүшелері болды
Қазақстан ұлттық парктерді дамыту бағдарламасын таныстырды
Qazaq National Parks бас директоры Александр Гужавин «Горизонт-2026–2030» стратегиялық бағдарламасын таныстырды.
Бағдарлама:
- Экологиялық туризмді дамытуға
- Туристік ағындарды тиімді басқаруға
- Экологиялық ағартуды күшейтуге бағытталған
Спикердің айтуынша, бұл бастамалар табиғи ортаны сақтай отырып, туризмнің тұрақты дамуына мүмкіндік береді.
Сарапшылар адамдардың мүддесін ескерудің маңызын атап өтті
Тұрақты даму институтының директоры Брендан Дюпри тұрақты туризмді дамытуда жергілікті тұрғындардың мүддесі басты назарда болуы тиіс екенін айтты.
Ал GSTC ұйымының бас директоры Рэнди Дюрбанд халықаралық стандарттарды енгізу және туристік нысандардың тұрақты даму талаптарына сәйкестігін бақылау маңызды екенін атап өтті.
«Бүгінгі саммит тұрақты туризмді дамыту ісіне нарық қатысушылары мен коммерциялық емес қоғамдық қорлардың белсенді түрде тартылып жатқанын көрсетеді. Бұл – оң үрдіс. Ол өз нәтижесін береді деп сенемін», – деді Рэнди Дюрбанд.
Туризм бойынша жаңа зерттеу таныстырылды
IGM Advisers Central Asia компаниясының басқарушы серіктесі Татьяна Алексеева соңғы 30 жылдағы туризмнің даму үрдістеріне арналған зерттеу нәтижелерін ұсынды.
Зерттеу барысында:
- Әрбір Орталық Азия еліндегі туризмнің дамуы
- Өңірлік көрсеткіштер
- Болашақ болжамдар
- Тұрақты туризмнің негізгі трендтері талданған
Есеп барлық мүдделі тараптарға қолжетімді болады.
50 мың долларлық микро-гранттар байқауы жарияланды
Саммиттің маңызды жаңалықтарының бірі тұрақты туризм жобаларына арналған микро-гранттар бағдарламасының іске қосылатыны болды.
Бағдарламаның жалпы қоры:
- 50 мың АҚШ долларын құрайды
Гранттар Орталық Азиядағы туристік аумақтарды тұрақты дамытуға бағытталған жергілікті бастамаларды қолдауға жұмсалады.
Орталық Азияда жаңа инвестициялық форум өтеді
Ұйымдастырушылар 2026 жылдың күзінде алғашқы Central Asia Tourism Investment Forum (CATIF’26) өтетінін жариялады.
Форум:
- Инвесторларды
- Туристік бизнес өкілдерін
- Девелоперлерді
- Мемлекеттік даму институттарын
бір алаңда біріктіреді.
Студенттер арасындағы халықаралық байқау қорытындыланды
CASTAS’26 аясында Орталық Азия елдерінің студенттері арасында логотип әзірлеу байқауы өтті.
Байқауға:
- 15 жоғары оқу орны қатысты
- 52 жұмыс ұсынылды
Ашық дауыс беру нәтижесінде қазақстандық студент Нұрай Ордабаеваның жұмысы жеңімпаз атанды.
Бұл неге маңызды?
Сарапшылардың пікірінше, Орталық Азия табиғи және мәдени әлеуеті зор өңірлердің бірі саналады. Алайда туризмнің қарқынды дамуы қоршаған ортаға түсетін жүктемені де арттырады.
Сондықтан тұрақты туризм қағидаттарын енгізу:
- Экономикалық өсімді қамтамасыз етуге
- Табиғи мұраны сақтауға
- Биоалуантүрлілікті қорғауға
- Өңірдің халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді
«Орталық Азия тұрақты туризмді дамыту бойынша үлгі өңірге, ал Қазақстан осы үдерістің көшбасшысына айнала алады», – деп қорытындылады STDF қорының бас директоры Максим Гандрабура.
