Қазақстанда телекоммуникациялар нарығын және деректерді өңдеу орталықтарын дамытуға бағытталған жаңа заң қабылданды. Құжат Цифрландыру және жасанды интеллект жылы аясында әзірленіп, Мемлекет басшысының үш жыл ішінде толыққанды цифрлық ел құру жөніндегі стратегиялық міндетін жүзеге асыруға бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа заң цифрлық экономиканы дамытуға қажетті инфрақұрылымды күшейтіп, байланыс сапасын арттырудан бастап деректерді өңдеу орталықтарын дамытуға дейінгі маңызды бағыттарды қамтиды.
Әлеуметтік маңызы бар сервистерге тегін қолжетімділік беріледі
Заңдағы ең маңызды жаңалықтардың бірі – азаматтардың әлеуметтік маңызы бар цифрлық сервистерді пайдалану мүмкіндігін кеңейту.
Енді қазақстандықтар:
- eGov;
- e-Otinish;
- Aitu мессенджері;
- Басқа да әлеуметтік маңызы бар сервистерге тарифтелмейтін негізде қол жеткізе алады.
Бұл цифрлық мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігін арттырып, халықтың онлайн сервистерді пайдалануын жеңілдетуге бағытталған.
Байланыс операторларының жұмысы ашық болады
Жаңа заң телекоммуникация нарығындағы ашықтық талаптарын күшейтеді.
Болашақта байланыс операторлары:
- Қаржылық есептілігін;
- Байланыс тораптарының тізбесін;
- Үлгілік шарттарды;
- Қосылу талаптарын;
- Инфрақұрылымға қол жеткізу тарифтерін жариялап отырады.
Бұл нарықтағы бәсекелестікті арттырып, тұтынушылар үшін ақпараттың қолжетімді болуына мүмкіндік береді.
Ұялы байланыс сапасын жақсарту шаралары қабылданады
Құжатта мобильді байланыс сапасын арттыруға ерекше назар аударылған.
Осы мақсатта:
- Ұялы байланыс сигналын күшейткіштерді;
- Репитерлерді әкелуге шектеулер енгізіледі.
Мұндай құрылғыларды Қазақстанға тек байланыс операторлары ғана әкеле алады.
Мамандардың айтуынша, бұл шаралар байланыс желілерінің тұрақты жұмысын қамтамасыз етуге көмектеседі.
Байланыс инфрақұрылымын салу жеңілдетіледі
Заң телекоммуникациялық инфрақұрылым құрылысын жеделдетуге де бағытталған.
Атап айтқанда:
- Байланыс нысандары үшін жер телімдерін бөлу рәсімі жеңілдетіледі;
- Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда байланыс желілерін салуға мүмкіндік беріледі.
Бұл шалғай елді мекендерді сапалы байланыспен қамту жұмыстарын жеделдетуге ықпал етеді.
Деректерді өңдеу орталықтарына ерекше мәртебе беріледі
Заңдағы маңызды бағыттардың бірі – деректерді өңдеу орталықтарын дамыту.
Жаңа нормаларға сәйкес:
- Деректерді өңдеу орталықтары стратегиялық объектілер қатарына енгізіледі;
- Цифрлық инфрақұрылымды дамытуға инвестиция тарту мүмкіндігі кеңейеді.
Бұл Қазақстанның өңірлік цифрлық хаб ретіндегі әлеуетін арттыруға бағытталған.
«70/30» механизмі енгізіледі
Цифрлық экономиканың энергетикалық базасын дамыту үшін жаңа қаржылық тетік қарастырылған.
Заң бойынша:
- Цифрлық майнерлер;
- Деректерді өңдеу орталықтары ұзақ мерзімді электр энергиясын тұтынушылар ретінде қарастырылады.
Олардың қатысуымен генерациялаушы қуаттарды жаңғырту мен кеңейтуге жеке инвестициялар тарту үшін «70/30» механизмі енгізіледі.
Телефон алаяқтарына қарсы жаңа шаралар қабылданады
Заңның жеке бөлімі телекоммуникациялық инфрақұрылымды қорғауға және алаяқтықпен күреске арналған.
Жаңа нормаларға сәйкес:
- Интернетке қол жеткізу қызметтерін лицензиялау талаптары жаңартылады;
- IP-телефония қызметтеріне бақылау күшейтіледі;
- Транкингтік байланыс қызметтерін реттеу жетілдіріледі.
Сонымен қатар азаматтарды қорғау үшін заңды тұлғалардан келетін қоңыраулар арнайы таңбаланатын болады.
Бұл абоненттерге:
- Ресми қоңырауларды;
- Күдікті қоңыраулардан ажыратуға мүмкіндік береді.
Абоненттік нөмірлерді қайта тіркеу міндеттеледі
Заңда абоненттік нөмірлерді пайдалану тәртібіне қатысты жаңа талаптар да қарастырылған.
Егер:
- Абоненттік нөмір;
- Немесе ұялы байланыс құрылғысы үшінші тұлғаға тұрақты пайдалануға берілсе,
онда оларды міндетті түрде қайта тіркеу қажет болады.
Бұл шаралар байланыс саласындағы қауіпсіздікті күшейтуге бағытталған.
Бұл не үшін маңызды?
Жаңа заң Қазақстанның цифрлық трансформациясын жеделдетуге арналған кешенді құжат болып саналады. Сарапшылардың пікірінше, оның қабылдануы байланыс сапасын жақсартып, цифрлық қызметтердің қолжетімділігін арттырады және деректерді өңдеу инфрақұрылымын дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашады.
Сонымен қатар заң телефон алаяқтығына қарсы күресті күшейтіп, телекоммуникация нарығының ашықтығы мен қауіпсіздігін жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді.
