Жаңа Конституция күшіне енген алғашқы күннен бастап Қазақстанда өңірлік дамудың жаңа моделі іске қосылды. Соның ең жарқын мысалы – Алатау қаласы. Енді бұл қала жай ғана жаңа әкімшілік орталық емес, инвесторлар, технологиялар мен халықаралық стандарттар тоғысатын ерекше экономикалық экожүйеге айналмақ. Мемлекет бұл жобаны ел экономикасының болашақ өсім нүктесі ретінде қарастырып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылғы 1 шілде Қазақстан үшін жаңа кезеңнің басталу күні болды. Осы күннен бастап жаңа Конституция күшіне еніп, елдің құқықтық жүйесімен қатар өңірлік даму тәсілін де түбегейлі өзгертетін жаңа нормалар іске қосылды.
Ең маңызды жаңалықтардың бірі – «жедел дамитын қала» мәртебесінің енгізілуі. Бұл тек жаңа атау емес. Ол халықаралық капиталды тартуға, басқарудың икемді жүйесін қалыптастыруға және экономиканы жаңа деңгейге көтеруге арналған арнайы құқықтық режимді білдіреді.
Алғашқы қала – Алатау
Жаңа модель алғаш рет Алатау қаласында жүзеге асырылады.
Мемлекет басшысы 8 мамырда қол қойған Конституциялық заң осы жобаның құқықтық негізін қалады. Соның нәтижесінде Алатау Қазақстандағы ерекше институционалдық құрылымы бар дербес экономикалық экожүйеге айналады.
Жаңа режим кезең-кезеңімен 12 ай ішінде енгізіледі.
1 шілдеден бастап Alatau City Authority толыққанды мемлекеттік орган ретінде жұмысын бастайды. Ал қаланың стратегиялық дамуын Премьер-министрдің тікелей төрағалығымен жұмыс істейтін арнайы Кеңес үйлестіреді.
Бұл шешім жобаның мемлекет үшін стратегиялық маңызын көрсетеді.
Инвесторларға бұрын-соңды болмаған мүмкіндік
Алатауда халықаралық инвесторлар үшін Қазақстандағы ең қолайлы бизнес ортасының бірі қалыптастырылмақ.
Арнайы құқықтық режим аясында:
- бизнесті жүргізудің тұрақты және ұзақ мерзімді шарттары қамтамасыз етіледі;
- лицензиялау рәсімдері жеңілдетіледі;
- тәуелсіз реттеу жүйесі мен «бір терезе» қағидаты енгізіледі;
- капиталды қорғаудың халықаралық тетіктері қолданылады.
Сонымен қатар қалада әлемдік үздік тәжірибелерге негізделген арнайы салықтық, кедендік және бюджеттік режим жұмыс істейді.
Жетекші халықаралық консалтингтік компаниялардың қатысуымен жылдың соңына дейін сәулет, құрылыс және қадағалау салалары бойынша жаңа нормативтік база әзірленбек.
Болашақтың қаласы қалай салынады?
Алатау қысқа мерзімді жоба емес.
Қазір қаланың 30 жылдық даму жоспары, бас жоспары және 2040 жылға дейінгі даму стратегиясы әзірленіп жатыр.
Қала ең заманауи технологияларға сүйене отырып дамиды.
Корея Республикасымен бірлескен K-Smart City жобасы аясында 330 гектар аумақта цифрлық аудан салынады. Корейлік әзірлеушілер құрылыс жұмыстарын 2027 жылы бастауды жоспарлап отыр.
Ал қаланы басқарудың негізіне Alatau AI-Driven City тұжырымдамасы енгізіледі.
Бұл жүйеде жасанды интеллект көлік қозғалысынан бастап инженерлік инфрақұрылымға дейінгі барлық негізгі процестерді басқаруға қатысады. Сонымен бірге қаланың толыққанды цифрлық егізі жасалады.
Экономикаға нақты серпін
Алатаудың дамуы тек болашақ жоспарлармен шектелмейді.
Қазіргі жол картасына қазірдің өзінде 36 ірі инфрақұрылымдық жоба енгізілген.
Сонымен қатар жалпы құны шамамен 2 триллион теңгені құрайтын 53 инвестициялық жоба қалыптастырылған.
Бұл жобалардың нәтижесінде шамамен 51 мың жаңа жұмыс орны ашылады деп күтіледі.
Жаңа Конституцияның алғашқы экономикалық символы
Жаңа Конституция өңірлердің дамуына жаңа серпін беретін құқықтық негіз қалыптастырды.
Алатау осы өзгерістердің алғашқы нақты көрінісіне айналып отыр. Мұнда ерекше құқықтық режим, халықаралық стандарттар, жасанды интеллект технологиялары мен ірі инвестициялық жобалар бір жүйеде тоғысады.
Егер жоспарланған бастамалар толық жүзеге асса, Алатау Қазақстандағы ғана емес, бүкіл Орталық Азиядағы жаңа экономикалық және технологиялық орталықтардың біріне айналуы мүмкін.
