Қазақстанда су ресурстарын тиімді пайдалану бағытындағы ірі инфрақұрылымдық жобалар кезең-кезеңімен жүзеге асырылып жатыр. 2026 жылдың маусым айында Су ресурстары және ирригация министрлігі реконструкциясы бірнеше жыл бұрын басталған үш маңызды су шаруашылығы нысанын пайдалануға берді. Бұл жобалар ауыл шаруашылығын сумен тұрақты қамтамасыз етуге, су ысырабының алдын алуға және гидротехникалық нысандардың қауіпсіздігін арттыруға бағытталған.
Түркістандағы «Найман» каналы жаңартылды
Түркістан облысының Ордабасы ауданында ұзындығы 26,15 шақырым болатын «Найман» каналы толық реконструкциядан кейін пайдалануға берілді.
Жоба аясында канал арнасы бетонмен қапталып, 75 гидротехникалық құрылыс салынды. Бұған дейін бұл канал аудан аумағындағы шамамен 2 мың гектар суармалы жерді, сондай-ақ аудан орталығы мен Қажымұқан ауылындағы тұрғындардың үй іргесіндегі жер телімдерін сумен қамтамасыз етіп келген.
Реконструкция нәтижесінде суды тасымалдау кезіндегі шығын айтарлықтай азайып, суармалы алқаптардың көлемін ұлғайтуға мүмкіндік туады. Бұл әсіресе су тапшылығы жиі байқалатын өңірлер үшін маңызды.
Үлкен Алматы каналының өткізу мүмкіндігі артты
Алматы облысында Дінмұхамед Қонаев атындағы Үлкен Алматы каналындағы ең күрделі учаскелердің бірі жаңартылды. Жалпы ұзындығы 1,53 шақырым болатын апатты бөліктер қайта салынып, арна монолитті темірбетонмен қапталды.
Нәтижесінде каналдың техникалық жағдайы жақсарып, су өткізу қабілеті артты әрі су шығыны азайды. Бұл Алматы облысындағы 33,3 мың гектар суармалы жерді тұрақты сумен қамтамасыз етуге оң әсерін тигізеді.
БҚО-дағы су қоймасы тасқынға дайындалды
Батыс Қазақстан облысының Ақжайық ауданындағы Тоған ауылында орналасқан Киров су қоймасының гидротехникалық құрылыстары да толық реконструкциядан өтті.
Жаңарту жұмыстары су қоймасының сенімділігін күшейтуге және көктемгі су тасқыны кезінде елді мекендердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Сонымен қатар нысан тасқын және еріген қар суларын қауіпсіз жинақтап, реттеп өткізу мүмкіндігін арттырады.
Су қауіпсіздігі – стратегиялық міндет
Мамандардың айтуынша, климаттың өзгеруі мен су ресурстарына түсетін жүктеменің артуы жағдайында мұндай жобалардың маңызы жылдан-жылға артып келеді. Сондықтан гидротехникалық инфрақұрылымды жаңғырту тек инженерлік міндет емес, елдің азық-түлік және су қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі тетіктерінің біріне айналып отыр.
Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов жүзеге асырылған жобалардың стратегиялық маңызын атап өтті.
«Бұл жобалар еліміздің су қауіпсіздігін қамтамасыз ету және су ресурстарын тиімді пайдалану тұрғысынан аса маңызды. Каналдарды реконструкциялау су шығынын азайтып, суармалы егіншілік пен жалпы ауыл шаруашылығының дамуына серпін береді. Ал су қоймаларындағы жұмыстар нысандардың беріктігін күшейтіп, тасқын және еріген қар суын қауіпсіз өткізу мен жинақтауды қамтамасыз ету мақсатында жүргізіліп жатыр», – деді Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай жобалар алдағы жылдары Қазақстанның су инфрақұрылымын жаңғыртуға серпін беріп, ауыл шаруашылығының өнімділігін арттыруға және өңірлердің суға деген сұранысын тұрақты қамтамасыз етуге ықпал етеді.
