Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жоғары аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайыловты қабылдап, мемлекеттік аудиттің биылғы алғашқы жартыжылдықтағы нәтижелерімен танысты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ең басты көрсеткіштердің бірі – анықталған заңбұзушылықтар мен қаржылық кемшіліктерді жою нәтижесінде мемлекет бюджетіне 128 миллиард теңге қайтарылғаны.
Бұл – тек қаржының қайтарылуы ғана емес. Мемлекеттік қаражаттың қалай жұмсалып жатқанын бақылау күшейіп, бюджет жүйесіне жаңа талаптар енгізіліп жатыр.
5,8 триллион теңгеге аудит жүргізілді
Әлихан Смайыловтың мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы алты айында жалпы көлемі 5,8 триллион теңгені қамтыған 13 ірі мемлекеттік аудит өткізілген.
Тексеру барысында:
- өңірлердің жергілікті атқарушы органдары;
- «Проблемалық кредиттер қоры» АҚ;
- «Аграрлық корпорация» АҚ;
- «Қазпошта» АҚ;
- «Ақтау теңіз порты» АҚ;
- денсаулық сақтау инфрақұрылымы;
- бірқатар мемлекеттік органдар қамтылды.
Аудит нәтижесінде анықталған кемшіліктерді жою арқылы мемлекет қазынасына 128 миллиард теңге қайтарылған. Сонымен қатар Үкіметке және аудит нысандарына 35 ұсыным мен 413 нұсқама жолданды.
Бюджет ережелері өзгерді
Кездесу барысында Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша бюджет процесін жетілдіруге бағытталған заңнамалық өзгерістер туралы да айтылды.
Жоғары аудиторлық палатаның бастамасымен:
- макроэкономикалық болжам жасаудың жаңа тәртібі енгізілді;
- мемлекеттік қаражаттың жұмсалуына қазыналық бақылау күшейтілді;
- жылдың төртінші тоқсанында бюджетке түзету енгізуге шектеу қойылды.
Бұл өзгерістер мемлекеттік қаржының жоспарлы әрі тиімді жұмсалуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Жекешелендіру мен агросаланы жетілдіру мәселесі көтерілді
Президентке жекешелендіру процесінің ашықтығын арттыру бойынша қабылданып жатқан шаралар туралы ақпарат берілді.
Сонымен қатар агроөнеркәсіп кешенін мемлекеттік реттеу тетіктерін жетілдіру жөніндегі жұмыстардың барысы таныстырылды.
Келесі кезекте қандай салалар тексеріледі?
Әлихан Смайыловтың айтуынша, 2026 жылдың екінші жартысында тағы 20 мемлекеттік аудит аяқталады.
Олардың төртеуі Президенттің тікелей тапсырмасымен жүргізіледі.
Аудиттер:
- Шымкент қаласын;
- Қарағанды облысын;
- Шығыс Қазақстан облысын;
- фармацевтикалық өнім өндірушілерді мемлекеттік қолдау тетіктерін қамтиды.
Бұдан бөлек:
- газ саласы;
- инвестициялық жобалар;
- «Жасыл даму» АҚ;
- «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ;
- ұлттық жобалардың орындалуы;
- «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы және басқа да бағыттар тексеріледі.
2027–2029 жылдарға арналған бюджетке де баға беріледі
Жоғары аудиторлық палата жаңа Құрылтаймен өзара іс-қимыл аясында 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасын бағалауды жоспарлап отыр.
Кездесу соңында Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік аудит жүйесін одан әрі жаңғырту қажеттігін атап өтті.
Президент цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект мүмкіндіктерін кеңінен енгізуге басымдық беріп, мемлекеттік аудиттің тиімділігі мен ашықтығын арттыруға бағытталған бірқатар нақты тапсырма жүктеді.
