Қазақстандықтардың басым бөлігі өз өміріне оң баға береді, отбасының материалдық жағдайының жақсарғанын айтады және болашаққа сеніммен қарайды.
Бұл – қоғамдағы көңіл-күйді бағалауға арналған соңғы ауқымды әлеуметтанулық зерттеудің басты қорытындылары, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылғы 13 маусым мен 2 шілде аралығында Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының тапсырысы бойынша DATAmetrics компаниясы жүргізген зерттеу ел тұрғындарының қазіргі өмірді қалай қабылдайтынын ғана емес, олардың ертеңгі күнге деген сенімін де көрсетеді. Сауалнамаға Қазақстанның барлық өңірлерінен, сондай-ақ Астана, Алматы және Шымкент қалаларынан 18 жастан асқан 8000 адам қатысты. Зерттеу бетпе-бет сұхбат (face-to-face) әдісімен өткізілді.
Өмірге деген ризашылық рекордтық деңгейде
Көп жағдайда әлеуметтік сауалнамаларда халықтың мәселелері мен алаңдаушылығы көбірек талқыланады. Алайда бұл зерттеу қазақстандықтардың өз өміріне берген бағасы айтарлықтай жоғары екенін көрсетті.
Сауалнама нәтижесіне сәйкес, қатысушылардың 63,3 пайызы өз өміріне толық қанағаттанатынын айтқан. Тағы 31,9 пайызы өміріне негізінен риза екенін жеткізген.
Осылайша, қазақстандықтардың 95,2 пайызы өз өмірін оң бағалайды.
Ал керісінше пікір білдіргендердің үлесі айтарлықтай төмен болды. Респонденттердің 3,4 пайызы өміріне онша риза емес екенін айтса, небәрі 1,1 пайызы ғана мүлде қанағаттанбайтынын жеткізген.
Бұл көрсеткіштер адамдардың өмір сапасын тек экономикалық көрсеткіштер арқылы емес, жалпы жеке әл-ауқаты мен әлеуметтік көңіл-күй тұрғысынан да оң қабылдайтынын аңғартады.
Әр үш отбасының екеуі материалдық жағдайының жақсарғанын айтқан
Зерттеудің тағы бір маңызды нәтижесі – азаматтардың отбасылық бюджетіне берген бағасы.
Қатысушылардың 67,6 пайызы соңғы бір жыл ішінде отбасының материалдық жағдайы жақсарғанын мәлімдеген.
Соның ішінде:
- 29,8 пайызы жағдайының айтарлықтай жақсарғанын;
- 37,8 пайызы белгілі бір деңгейде оң өзгеріс болғанын айтқан.
Ал 25,5 пайыз респондент материалдық жағдайының өзгермегенін жеткізсе, небәрі 6,6 пайызы ғана жағдайының нашарлағанын атап өткен.
Бұл деректер халықтың едәуір бөлігі соңғы жылдағы жеке экономикалық ахуалын оң бағалайтынын көрсетеді.
Болашаққа сенім жоғары
Әлеуметтанушылардың пікірінше, қоғамдағы әлеуметтік көңіл-күйдің маңызды көрсеткіштерінің бірі – адамдардың ертеңгі күнге деген сенімі.
Бұл тұрғыдан да зерттеу нәтижелері айқын оптимизмді көрсетіп отыр.
Сауалнамаға қатысушылардың 78,6 пайызы бір жылдан кейін өз отбасының қазіргімен салыстырғанда жақсы өмір сүретініне сенеді.
Олардың ішінде:
- 45 пайызы тұрмыс деңгейі айтарлықтай жақсарады деп күтеді;
- 33,6 пайызы белгілі бір деңгейде жақсаратынына сенімді.
Ал 15,9 пайызы өмір деңгейі өзгеріссіз қалады деп есептейді. Болашағына пессимистік көзқарас танытқандардың үлесі 3,4 пайыз ғана болған.
Әлеуметтік көңіл-күйдің негізгі көрсеткіштері не дейді?
Зерттеу үш негізгі бағыт бойынша халықтың көзқарасын бағалады:
- өмірге қанағаттану;
- отбасының материалдық жағдайындағы өзгерістер;
- болашаққа деген сенім.
Үш көрсеткіштің барлығында да оң жауаптардың басым болуы қоғамдағы әлеуметтік көңіл-күйдің тұрақты екенін аңғартады.
Бұл нәтижелер қазақстандықтардың бүгінгі өміріне ғана емес, ертеңгі күніне де үмітпен қарайтынын көрсетеді. Әсіресе өмір сапасына, отбасының әл-ауқатына және келешекке қатысты жоғары бағалар қоғамдағы оң әлеуметтік көңіл-күйдің маңызды индикаторы ретінде көрінеді.
Жалпы алғанда, жүргізілген зерттеу халықтың басым бөлігі өз өміріне риза екенін, соңғы бір жылдағы материалдық жағдайын оң бағалайтынын және алдағы уақытта тұрмыс сапасының одан әрі жақсаратынына сенім білдіретінін көрсетті.
