Қазақстанның креативті индустриясы үшін жаңа мүмкіндік ашылды. Астана халықаралық қаржы орталығы (МФОА) Creative Pitch Day 2026 пилоттық жобасының басталғанын жариялады. Бастаманың негізгі мақсаты – шығармашылық жобаларды капитал нарығына түсінікті инвестициялық активтерге айналдыру, деп хабарлайды DKNews.kz.
Байқауға кино, музыка, геймдев және цифрлық контент әзірлеу саласында жұмыс істейтін компаниялар қатыса алады.
Қандай жобалар қабылданады?
Байқауға қатысатын компаниялар:
- зияткерлік меншік объектілеріне расталған құқықтарға ие болуы;
- жобаның дайын презентациясын ұсынуы тиіс.
Зияткерлік меншік құқықтары:
- Qazpatent;
- Мадрид халықаралық тауар белгілерін тіркеу жүйесі;
- Еуразиялық патенттік ұйым;
- немесе өзге халықаралық тіркеу тетіктері арқылы рәсімделуі қажет.
Алғашқы іріктеуден өткен жобалар инвесторлардың қарауына жіберіледі.
Инвесторлар нені бағалайды?
Жобалар бірнеше негізгі критерий бойынша бағаланады:
- идеяның бірегейлігі;
- шығармашылық құндылығы;
- аудиториялық әлеуеті;
- нарықтағы өзектілігі;
- дайындық деңгейі;
- зияткерлік меншік құқықтарының болуы;
- қаржыландыру қажеттілігінің негізділігі;
- коммерциялық және инвестициялық дайындық.
Инвесторлардың жұмыс тобына:
- Эрнар Курмашев (Tolqyn Film Fund);
- Ернұр Рысмағамбетов (Alem Entertainment);
- Айғаным Сүлеева (Creative Capital Fund);
- Давид Туганов (Creata Ventures Studio);
- Найля Шодорова (JAS Ventures Capital) кіреді.
Финал Astana Finance Days 2026 форумында өтеді
Үздік жобалар МФОА алаңында өтетін Astana Finance Days 2026 халықаралық форумы аясындағы финалдық питч-сессияға шақырылады.
Форум 2026 жылғы 9–10 қыркүйекте өтеді.
Қорытынды кезеңде жобаларды:
- венчурлік қорлар;
- бизнес-періштелер;
- институционалдық инвесторлар қарайды.
Жобаға өтінім қабылдау 10 тамызға дейін жалғасады.
МФОА: шығармашылық жобалар инвестиция үшін түсінікті болуы керек
МФОА әкімшілігінің өнімдер жөніндегі бас директоры Жанболат Какишевтің айтуынша, шығармашылық индустрия бүгінде капиталдың жоғары айналымымен ерекшеленетін перспективалы секторға айналып келеді.
«Бүгінде креативті индустрия – капиталдың жоғары айналым жылдамдығына ие және түрлі профильдегі инвесторларды тарта алатын сектор. Біздің қаржы орталығы ретіндегі міндетіміз – осындай шығармашылық жобаларға инвестиция салу үшін сенімді құқықтық негіз қалыптастыру. МФОА алаңында зияткерлік меншік кепілін тіркеу тетігінің арқасында шығармашылық жобаларға салынған инвестициялар заң жүзінде қорғалып, инвесторлар үшін барынша түсінікті болады. Біз перспективалы жобалар сараптама мен капиталмен тоғысатын орта қалыптастырып жатырмыз», – деді ол.
Креативті индустрияның әлеуеті қандай?
Қазіргі уақытта Қазақстандағы креативті индустрияның экономикадағы үлесі шамамен 1 пайызды құрайды. Көптеген дамыған елдерде бұл көрсеткіш 5 пайызға дейін жетеді.
Мемлекеттік жоспарға сәйкес:
- 2029 жылға қарай саладағы жұмыспен қамту 180 мың адамға дейін ұлғаюы тиіс.
2024 жылы МФОА мен Dasco Group жүргізген зерттеу нәтижесіне сәйкес:
- елде креативті индустрияда 40 мыңнан астам компания жұмыс істейді;
- олар 140 мыңнан астам жұмыс орнын қамтамасыз етеді;
- бизнестің шамамен 67 пайызы Астана мен Алматыда шоғырланған.
Қазақстанда алғашқы жеке киноқор жұмыс істеп жатыр
МФОА халықаралық тәжірибеге сүйене отырып, креативті жобалармен жұмыс істеудің құқықтық тетігін іске қосты.
Бұл жүйе:
- мәмілелердің ашықтығын;
- инвесторлардың құқықтық қорғалуын;
- зияткерлік меншік құқықтарын басқарудың болжамдылығын қамтамасыз етеді.
Орталық юрисдикциясында Dasco Capital Ltd. басқаратын Tolqyn Film Fund алғашқы жеке киноқоры жұмыс істейді.
Қор аясында қазақстандық бірнеше жоба қаржыландырылды:
- «Дәстүр 2»;
- «7 қарақшы»;
- «Байқа! Алаяқ!»;
- «Шымыр».
Неліктен бұл маңызды?
Қазақстанда креативті индустрияны қаржыландырудың жаңа моделін қалыптастыру шығармашылық жобалардың коммерциялық әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді. Бұрын негізінен гранттар мен мемлекеттік қолдауға сүйенген сала енді жеке инвестицияларды белсенді тарта алады.
Creative Pitch Day 2026 шығармашылық идеялар мен капиталды бір алаңда тоғыстырып, қазақстандық кино, музыка, ойын индустриясы және цифрлық контент жобаларының халықаралық нарыққа шығуына жаңа мүмкіндік ашуды көздейді.
