Қазақстанда кибералаяқтыққа қарсы күрес аясында жаңа цифрлық сервистер мен білім беру платформалары енгізілуде. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі техникалық және құқықтық шаралармен қатар азаматтардың киберсауаттылығын арттыруға басымдық беріп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында вице-министр Досжан Мұсалиев мәлімдеді.
Технология ғана жеткіліксіз
Вице-министрдің айтуынша, кибершабуылдар мен алаяқтық схемалар үнемі өзгеріп, жетілдіріліп отырады. Сондықтан азаматтардың өздері де цифрлық қауіпсіздік талаптарын сақтауы қажет.
«Тәжірибе көрсеткендей, пайдаланушылар цифрлық қауіпсіздік қағидаларын өздері сақтамаса, ең заманауи технологиялардың өзі толық қауіпсіздікті қамтамасыз ете алмайды. Осы мақсатта мемлекет азаматтарға өздерінің қорғалу деңгейін дербес арттыруға мүмкіндік беретін цифрлық сервистерді енгізді», – деді Досжан Мұсалиев.
Қандай жаңа сервистер қолжетімді?
Министрлік азаматтардың қауіпсіздігін күшейту үшін бірнеше тегін цифрлық қызметті іске қосты.
«Стоп-кредит»
eGov Mobile қосымшасындағы бұл сервис азаматтарға өз атына несие рәсімдеуге өз еркімен тыйым салуға мүмкіндік береді.
Дербес деректерді бақылау сервисі
Бұл қызмет арқылы пайдаланушылар:
- қандай ұйымдарға жеке деректерін өңдеуге келісім бергенін көре алады;
- қажет болған жағдайда бұл келісімді кері қайтарып ала алады.
NomadGuard платформасы
Платформа:
- жеке деректердің интернетке тарап кету қаупін тексереді;
- фишингтік сілтемелерді анықтауға көмектеседі.
Киберқауіпсіздік бойынша тегін оқу курстары іске қосылды
Министрлік халықтың кибермәдениетін арттыру мақсатында бірнеше білім беру жобасын іске асырды.
Олардың қатарында:
- UNICEF ұйымымен бірлесіп әзірленген eGov және eGov Mobile платформаларындағы балалар мен ата-аналарға арналған онлайн-курс;
- CitizenSec платформасындағы азаматтар мен мемлекеттік қызметшілерге арналған кибергигиена курстары бар.
Онлайн курстарда:
- кибербуллинг;
- онлайн-груминг;
- дербес деректерді қорғау;
- интернеттегі қауіпсіз мінез-құлық тақырыптары қамтылған.
Азаматтарға қандай кеңес берілді?
Министрлік әрбір қазақстандыққа кибермәдениеттің қарапайым қағидаларын сақтауды ұсынады.
Атап айтқанда:
- SMS-кодтарды, құпиясөздерді және банк картасының деректерін ешкімге бермеу;
- күмәнді сілтемелерге өтпеу және белгісіз адамдардың хабарламаларына жауап бермеу;
- сайттың немесе қосымшаның мекенжайын тексеру;
- әр сервис үшін жеке әрі күрделі құпиясөз пайдалану;
- екі факторлы аутентификацияны қосу.
Министрлік банктер мен мемлекеттік органдар телефон немесе мессенджер арқылы ешқашан құпия ақпарат сұрамайтынын тағы да еске салды.
Бұл неліктен маңызды?
Кибералаяқтықтың жаңа түрлері жасанды интеллект пен заманауи технологияларды пайдалана отырып күрделене түсуде. Сондықтан азаматтардың жеке деректерін қорғау тек мемлекеттік жүйелерге ғана емес, әр адамның цифрлық сауаттылығына да байланысты. Тегін сервистер мен оқыту платформалары қазақстандықтардың интернеттегі қауіпсіздігін арттыруға және алаяқтардың құрбаны болу қаупін азайтуға мүмкіндік береді.
