Қазақстанда инженерлік кадрларды даярлау жүйесі жаңа кезеңге өтті.
Мемлекет басшысының тапсырмасы аясында жоғары білім беру саласында өндіріс, ғылым және цифрлық технологияларды біріктіретін жаңа модель енгізіліп жатыр. Оның басты мақсаты – автомобиль өнеркәсібі мен жоғары технологиялық өндірістерге қажетті инженерлерді даярлау, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы ҚР ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Үкімет отырысында мәлімдеді.
Автоөнеркәсіпке 4 мыңға жуық студент даярланып жатыр
Министрдің айтуынша, бүгінде автомобиль өнеркәсібіне қажетті инженерлік кадрлар еліміздің 19 жоғары оқу орнында 34 білім беру бағдарламасы бойынша даярлануда.
Қазіргі таңда:
- 4 мыңға жуық студент инженерлік мамандықтар бойынша білім алуда;
- биыл осы бағыттарға 3 мыңнан астам мемлекеттік грант бөлінді;
- «Болашақ» бағдарламасы арқылы 176 маман даярланды;
- қазіргі уақытта 23 стипендиат Германия, Ұлыбритания, АҚШ, Чехия, Жапония, Қытай, Италия және басқа елдерде білім алып, ғылыми тағылымдамадан өтуде.
Инженерлік білімнің жаңа моделі енгізілуде
Министрдің айтуынша, 2024 жылдан бастап инженерлік кадрларды даярлаудың жаңа жүйесіне көшу басталды.
«Мемлекет басшысының тапсырмасымен 2024 жылдан бастап инженерлік кадрларды даярлаудың жаңа моделіне көшудеміз. Даярлаудың бірыңғай траекториясына өту көзделген, инженерлік білім берудің пәнаралық өтпелі стандарты енгізілді, білім, ғылым және өндіріс интеграциясы күшейтілді, тұрақты кәсіби өсудің жаңа тетіктері айқындалды. Бүгінгі күні 9 салалық және 20 өңірлік жаңа кәсіптер мен құзыреттер атласы әзірленді. “Машина жасау” және “Көлік және логистика” салалық атластары, сондай-ақ Қарағанды мен Қостанай облыстарының өңірлік атластары машина жасау саласын тікелей қамтиды. Нәтижесінде 31 жаңа мамандық қалыптасып, 22 қолданыстағы мамандық трансформацияланады. Сондай-ақ 73 мың кәсіпорын қатысуымен ауқымды сауалнама жүргізілді, оның 92-сі автоөнеркәсіп саласының кәсіпорындары. Бұл сала үшін инженерлік және жұмысшы кадрларға деген қажеттілік алдағы үш жылда 10 201 адамды құрайды»
Цифрлық инженерлер қалай даярланып жатыр?
Инженерлердің цифрлық құзыреттерін дамыту екі негізгі бағыт бойынша жүзеге асырылуда.
Бірінші бағыт – халықаралық білім беру бағдарламаларына қолжетімділікті кеңейту.
Coursera платформасы арқылы студенттер соңғы үш жылда автомобиль өнеркәсібіне қатысты 80-нен астам курс бойынша 3 мыңнан астам халықаралық сертификат алды.
Екінші бағыт – жасанды интеллектті оқу үдерісіне енгізу.
AI-Sana бағдарламасы аясында:
- студенттердің басым бөлігі жасанды интеллект негіздерін меңгерді;
- 60 мыңнан астам студент кәсіпкерлікте жасанды интеллектті пайдалану бойынша курстардан өтті;
- жастар оқу барысында нақты өндірістік міндеттерді шешуге қатысып келеді.
Университеттер мен өндіріс бірлескен жобаларды іске асыруда
Жоғары оқу орындары өндірістік кәсіпорындармен бірлесіп инженерлік жобаларды жүзеге асырып жатыр.
Мысалы, Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университетінің студенттері Allur компаниясымен бірге NOVA–Allur жобасын әзірлеуде. Жоба автомобильдердің лак-бояу жабынындағы ақауларды автоматты түрде анықтайтын жасанды интеллект жүйесін жасауға бағытталған.
Сәтбаев университетінің докторанттары Astana Motors компаниясының инженерлерімен бірге автомобиль өндірісіндегі сапаны бақылауды автоматтандыру және өндірістік процестердің тиімділігін арттыру бағытында инженерлік шешімдер әзірлеп жатыр.
Робототехника мен интеллектуалды өндірістерге басымдық берілуде
Қазақстанда роботтандырылған өндірістер үшін мамандар даярлау да қарқын алып келеді.
Қазіргі уақытта:
- әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті мен Сәтбаев университетінде робототехника орталықтары жұмыс істейді;
- Шығыс Қазақстан техникалық университетіндегі Лу Бань шеберханасында 500-ден астам студент автономды басқару, жасанды интеллект, цифрлық егіздер және интеллектуалды көлік жүйелері бойынша білім алуда;
- 2025 жылы халықаралық серіктестермен бірге SMART Driving Technology инженерлік орталығы құрылды.
Орталық Азиядағы алғашқы сертификаттау орталығы ашылады
Тамыз айында Шығыс Қазақстан техникалық университетіндегі Лу Бань шеберханасы базасында халықаралық сертификаттау орталығы жұмысын бастайды.
Жобаға:
- Great Wall Motor;
- Тяньцзинь кәсіптік институты;
- «Астана Моторс» компаниясы қатысады.
Орталық автокөліктерді диагностикалау және интеллектуалды жүйелер бойынша мамандарды даярлап, халықаралық біліктілік сертификаттарын береді.
Бұл – Орталық Азиядағы алғашқы осындай орталық. Өңірдегі 100-ден астам дилерлік компанияның мамандары дәл осы орталықта сертификаттаудан өтеді.
Индустриялық PhD өндірістегі нақты міндеттерді шешеді
Инженерлік білімнің жаңа моделінде өндіріс базасында оқыту қағидатына ерекше көңіл бөлінуде.
2024 жылдан бастап Мемлекет басшысының тапсырмасымен индустриялық PhD жобасы іске асырылып келеді.
Қазір:
- төрт жоғары оқу орнының 13 докторанты автомобиль өнеркәсібі кәсіпорындарының базасында ғылыми зерттеулер жүргізуде;
- техникалық ғылымдар саласында 839 ғылыми жоба жүзеге асырылып жатыр.
Сонымен қатар биыл Allur өндірістік алаңында еліміздегі алғашқы Өндірісті роботтандыру, автоматтандыру және жасанды интеллект технологиялары орталығы ашылды. Мұнда отандық ғалымдар әзірлеген бес робототехникалық кешен өндірісте қолданысқа енгізілді.
Мұның мәні неде?
Инженерлік білім берудің жаңа моделі Қазақстанның өнеркәсіптік дамуына қажетті жоғары білікті мамандарды даярлауға бағытталған. Университеттердің өндіріс орындарымен тығыз байланысы, жасанды интеллект пен робототехниканы оқу бағдарламаларына енгізу және халықаралық серіктестік елдегі машина жасау саласының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл бастамалар Президент тапсырмасының аясында ғылым, білім және өндірістің өзара ықпалдастығын күшейтіп, жаңа буын инженерлерін қалыптастыруға жол ашады.
