2026 жылғы 24 шілдеде Астана көгінде алғаш рет электрлі тік ұшып-қонатын әуе кемесі (eVTOL) негізіндегі аэротакси демонстрациялық ұшуын орындады. Бұл Қазақстанда қалалық әуе мобильдігін (Urban Air Mobility, UAM) дамыту жолындағы маңызды кезең болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Демонстрациялық ұшу «Samruk-Kazyna» қолдауымен өткен «Болашақ ойындары 2026» халықаралық турнирі аясында «Қазанат» ипподромында өтті.
Қазақстан жаңа әуе дәуіріне қадам басты
Жобаны қазақстандық Alatau Advance Air Group Ltd. (AAAG) компаниясы Қытайдың жетекші eVTOL өндірушісі AutoFlight компаниясымен бірлесіп ұйымдастырды.
Көрсетілім барысында AutoFlight Prosperity аппараты пайдаланылды.
Аэротаксидің негізгі мүмкіндіктері:
- бір ұшқыш пен бес жолаушыға арналған;
- сағатына 200 шақырымға дейін жылдамдықпен ұшады;
- 200 шақырымға дейін қашықтықты еңсереді;
- 13 электрқозғалтқышпен жабдықталған;
- көмірқышқыл газын шығармайды;
- дәстүрлі тікұшақтарға қарағанда әлдеқайда тыныш жұмыс істейді.
Неліктен ұшу жолаушыларсыз өтті?
Қауіпсіздік талаптарына сәйкес демонстрациялық ұшу жолаушыларсыз өткізілді.
Бұл жаңа авиациялық техниканы алғаш рет көпшілікке таныстыру кезінде қолданылатын халықаралық тәжірибе саналады. Мұндай сынақтар әуе кемесінің барлық жүйесінің сенімділігін толық сертификаттауға дейін бағалауға мүмкіндік береді.
Қазақстанда жаңа көлік экожүйесі қалыптасып жатыр
AAAG компаниясының бас директоры Сергей Хегай бұл ұшуның тек көрнекі көрсетілім емес екенін айтты.
«Астанадағы аэротаксидің демонстрациялық ұшулары – өз алдына жеке демонстрациялық іс-шара емес, Қазақстанда қалалық әуе мобильдігін енгізу бағытындағы жүйелі жұмыстың бір бөлігі. Бүгінде елімізде толыққанды экожүйе кезең-кезеңімен қалыптастырылып жатыр: қажетті заңнамалық өзгерістер қабылданды, инфрақұрылым құрылысы жүргізілуде, әлемнің жетекші компанияларымен халықаралық ынтымақтастық кеңейіп келеді. Демонстрациялық ұшулар саланы жаңа технологияларды іс жүзінде енгізуге жүйелі түрде дайындауға мүмкіндік береді. Біздің мақсатымыз – инновациялық әуе көлігін мемлекеттің көлік жүйесінің бір бөлігіне айналдыру», – деді Сергей Хегай.
Құқықтық негіз қалыптасты
Қазақстанда қалалық әуе мобильдігін дамыту жұмыстары Премьер-Министрдің орынбасары Қанат Бозымбаевтың жетекшілігімен жүзеге асырылып жатыр.
Жобаға:
- Көлік министрлігі;
- Қорғаныс министрлігі;
- Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі қатысады.
2026 жылғы 24 маусымда Мемлекет басшысы цифрландыру, көліктегі озық технологиялар және дербес деректерді қорғау мәселелері жөніндегі заңға қол қойды.
Құжат алғаш рет:
- eVTOL әуе кемелерінің;
- вертипорттардың;
- ұшқышсыз әуе қозғалысын басқару жүйесінің (UTM) құқықтық мәртебесін бекітті.
Сонымен қатар нарық қатысушыларын сертификаттау және цифрлық инфрақұрылым талаптары айқындалды.
Алатау жаңа технологиялардың сынақ алаңына айналады
2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енген Конституциялық заңға сәйкес Алатау қаласы инновациялық көлік технологияларын енгізуге арналған арнайы пилоттық алаң мәртебесін алды.
Қазіргі уақытта мұнда өңірдегі алғашқы UAM Center Eurasia жобасы іске асырылуда.
AAAG компаниясы:
- Korea Airports Corporation;
- UrbanV;
- AutoFlight компанияларымен бірге вертипорттар желісін;
- цифрлық инфрақұрылымды;
- коммерциялық аэротакси қызметін іске қосуға дайындық жұмыстарын жүргізіп жатыр.
AutoFlight: Қазақстан Орталық Азиядағы жаңа көлік моделін қалыптастырады
AutoFlight компаниясының аға вице-президенті Келлен Се Қазақстанның бұл салада зор әлеуетке ие екенін атап өтті.
«Болашаққа көз жүгіртсек, біздің ірі көлемді eVTOL технологиямыз бұл өңірді бірден бірнеше бағыт бойынша өзгертетініне сенімдіміз. Атап айтқанда, қалалар арасындағы үздіксіз байланысты қамтамасыз ететін аэротакси қызметтері, теңізге шығатын жолы жоқ әлемдегі ең ірі елдердің бірінде алыс қашықтықтарды қысқартатын өңіраралық әуе тасымалы, қарлы таулар мен тау шаңғысы курорттарына шолу ұшулары, қалааралық логистика мен жедел жеткізу қызметтері, сондай-ақ жедел медициналық көмек көрсету мен энергетикалық инфрақұрылымды пайдалануды қамтитын ақылды қалаларды басқару жүйелері. Бұл бағыттар жай ғана технологиялық мүмкіндік емес, Орталық Азия үшін зиянды қалдықтары жоқ тұрақты көліктің жаңа үлгісін қалыптастырады. Қазақстан Үкіметіне, авиация саласының уәкілетті органдарына, стратегиялық серіктесіміз AAAG компаниясына және экожүйеміздің барлық серіктестеріне артқан сенімі мен тұрақты қолдауы үшін шынайы алғысымызды білдіреміз. Біз бірге баршаға жарқын болашақ қалыптастыратын интеллектуалды төмен биіктіктегі көлік желісін құрып жатырмыз», – деді ол.
Аэротаксиді Астанада жақыннан көруге болады
Демонстрациялық ұшудан кейін AutoFlight Prosperity аппараты «Болашақ ойындары 2026» турнирінің негізгі технологиялық экспонаттарының біріне айналады.
29–30 шілде күндері аэротакси:
- «Барыс Арена» алдындағы ашық көрме алаңында қойылады;
- келушілер оны жақыннан тамашалай алады;
- ішінде турнирдің маскоттары бейнеленген арнайы инсталляция ұсынылады.
Бұл неліктен маңызды?
Аэротаксидің алғашқы демонстрациялық ұшуы Қазақстанның жаңа буын көлік технологияларын енгізуге нақты қадам жасағанын көрсетеді. Құқықтық базаның қалыптасуы, вертипорттар инфрақұрылымының жобалануы және халықаралық серіктестіктің кеңеюі болашақта аэротакси қызметін, жедел логистиканы, медициналық авиацияны және ақылды қала жүйелерін дамытуға мүмкіндік береді. Бұл Қазақстанның жоғары технологиялық көлік саласындағы өңірлік көшбасшылық әлеуетін күшейтеді.
