Қазақстанда жоғары сынып оқушылары мен колледж студенттеріне арналған алғашқы әскери дайындықтың жаңартылған жүйесі таныстырылды. Жаңа бағдарлама технологиялық, ақпараттық және геосаяси өзгерістерді ескеріп, әскери қызметте ғана емес, күнделікті өмірде де қажет болатын практикалық дағдыларға басымдық береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоба Қазақстан Қарулы күштерінің Әскери-патриоттық орталығында таныстырылды. Жаңа оқулықтарды білім беру ұйымдарында сынақтан өткізу 2026 жылы басталмақ.
Оқулықтар мектептер мен колледждерге арналған
Жаңа оқу материалдарын әзірлеу жөніндегі ауқымды жұмысты «Әскери-стратегиялық зерттеулер орталығы» акционерлік қоғамы ұйымдастырды.
Оқулық жобалары:
- 10-сынып оқушыларына;
- 11-сынып оқушыларына;
- техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының студенттеріне арналған.
Материалдарды дайындауға жауынгерлік даярлық, IT-технологиялар, ұшқышсыз авиациялық жүйелер, әскери тарих, психология, медицина және топография салаларының мамандары тартылды.
Мұндай тәсіл алғашқы әскери дайындықты қазіргі заман талаптарына бейімдеп, жастарға төтенше жағдайларда, әскери қызмет барысында және күнделікті өмірде қажет болатын нақты білім беруге бағытталған.
Негізгі басымдық — практикалық дайындық
«Әскери-стратегиялық зерттеулер орталығы» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы Айгүл Төлембаева жаңартылған жүйенің негізін жаңа буын оқулықтары құрайтынын айтты.
Олардың басты ерекшелігі — тәжірибеге бағытталған оқыту. Оқушылар тек теорияны жаттап қана қоймай, жағдайды дұрыс бағалауды, дағдарыс кезінде әрекет етуді және байыпты шешім қабылдауды үйренеді.
Бағдарламада мына дағдыларға көңіл бөлінбек:
- алғашқы медициналық көмек көрсету;
- қауіпсіз әрекет ету;
- командамен жұмыс істеу;
- сыни ойлау;
- көшбасшылық қабілет;
- психологиялық төзімділік;
- төтенше жағдайда дұрыс қимылдау.
Оқу құралдарында «Адал азамат» бірыңғай тәрбие бағдарламасының негізгі бағыттары да қамтылған.
«Бастапқы әскери даярлықтың жаңа жүйесі заман талабына сай болып, жастардың бойында әскери қызметте де, күнделікті өмірде де, төтенше жағдайлар кезінде де қажетті қасиеттерді қалыптастыруы тиіс. Оқулықтардың мазмұны сыни ойлауды, көшбасшылық қасиеттерді, психологиялық төзімділікті, ұжымда жұмыс істеу дағдыларын және қауіпсіз мінез-құлықты дамытуға бағытталған», – деп атап өтті Айгүл Төлембаева.
Бағдарламаға дрондар мен IT-технологиялар енгізілмек
Ұшқышсыз авиациялық жүйелер мен цифрлық технологиялар мамандарының қатысуы алғашқы әскери дайындық мазмұнының едәуір кеңейетінін көрсетеді.
Қазіргі бағдарлама саптық дайындықпен, әскери жарғылармен немесе қару-жарақ негіздерімен ғана шектелмеуі керек. Технологиялар әскери қақтығыстардың сипатын, ақпарат алу тәсілдерін және қауіпсіздікке қойылатын талаптарды өзгертіп жатыр.
Сондықтан оқушыларға:
- заманауи ұшқышсыз жүйелердің қалай қолданылатынын;
- цифрлық технологиялардың рөлін;
- ақпаратты тексеру жолдарын;
- дағдарыс кезінде сабыр сақтауды;
- команда құрамында әрекет етуді үйрету көзделген.
Оқулықтардың түпкілікті мазмұны сараптамалық талқылау мен сынақ нәтижесінен кейін өзгеруі мүмкін.
Оқулықтарды сарапшылар мен оқушылар бағалады
Таныстырылымға Қарулы күштер мен басқа да күштік құрылымдардың ардагерлері, алғашқы әскери дайындық пәнінің оқытушылары, білім саласының өкілдері, сарапшылар және жоғары сынып оқушылары қатысты.
Оларға пилоттық режимде жарық көрген оқулықтар көрсетілді. Қатысушылар оқу құралдарының:
- логикалық құрылымын;
- көрнекі безендірілуін;
- ақпараттың түсінікті берілуін;
- тапсырмалардың әртүрлілігін;
- өмірлік жағдайларға бейімделуін жоғары бағалады.
Ғалымдар, ардагерлер, қоғамдық ұйым жетекшілері мен оқытушылар бағдарламаны жақсарту жөніндегі ұсыныстарын білдірді. Ұйымдастырушылар барлық пікір оқулықтарды жетілдіру кезінде ескерілетінін мәлімдеді.
Сынақ қашан басталады?
Жаңа редакциядағы оқулықтарды Қазақстанның білім беру ұйымдарында сынақтан өткізу осы жылдың өзінде басталады деп жоспарланып отыр.
Апробация кезінде мамандар материалдардың оқушылар мен студенттерге қаншалықты түсінікті екенін, тапсырмалардың жас ерекшелігіне сәйкестігін және ұсынылған әдістерді сабақта қолдану мүмкіндігін бағалайды.
Одан кейін оқулықтардың мазмұны мұғалімдер, сарапшылар және оқушылардың пікірлері негізінде қайта толықтырылуы мүмкін.
Бұл оқушыларға не береді?
Алғашқы әскери дайындықты жаңарту оқушылардың бұл пәнге деген көзқарасын өзгертуі мүмкін. Бұрын теорияға көбірек негізделген сабақ енді қауіпсіздік, алғашқы көмек, технологиялар және төтенше жағдайдағы әрекеттермен байланысты практикалық курсқа айналмақ.
Жоба сапалы жүзеге асса, ол жастарды болашақ әскери қызметке ғана емес, қауіпті тез бағалау, зардап шеккен адамға көмектесу және жауапты шешім қабылдау қажет болатын өмірлік жағдайларға да дайындайды.
