Қазақстанда сумен жабдықтау мен су бұру жүйелерін жаңғыртуға ауқымды қаржы бөлініп жатыр.
Алдағы жылдары ел бойынша шамамен 1 900 шақырым инженерлік желі қайта жаңартылып, ондаған жаңа кәріз-тазарту құрылысы салынады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл тек ескірген құбырларды ауыстыру емес, коммуналдық инфрақұрылымды толық жаңғыртуға бағытталған кешенді қадам.
Бұл туралы Үкімет отырысында Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев мәлімдеді.
330 млрд теңгеге 105 жоба іске асырылуда
Министрдің айтуынша, бүгінде «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасының электрондық платформасына жалпы құны 330 млрд теңгені құрайтын 105 жоба енгізілген.
Қазіргі жағдай мынадай:
- 20 жобада құрылыс жұмыстары басталып кеткен;
- 58 жоба іске асыруға толық дайын;
- 2 жоба бойынша тарифтерді бекіту рәсімі аяқталуда;
- 25 жоба қаралып жатыр.
Сонымен қатар жалпы сипаттағы трансферттер есебінен тағы 209 млрд теңгеге 516 жобаны қаржыландыру жоспарланған.
«Қазіргі таңда Ұлттық жобаның платформасында жалпы құны шамамен 330 млрд теңгеге 105 жоба орналастырылған. Оның ішіндегі жиырмасына құрылыс жұмыстары басталды, 58-і жүзеге асыруға дайын, 2 жобаның тарифті бекіту рәсімі аяқталуда, тағы 25 жоба қаралуда. Сонымен қатар жалпы сипаттағы трансферттер аясында 209 млрд теңгеге 516 жобаны қаржыландыру көзделген. Осы жобаларды жүзеге асыру нәтижесінде шамамен 1900 шақырым сумен жабдықтау және су бұру желілері жаңғыртылып, олардың тозу деңгейі 43%-ға төмендейді», – деді Ерсайын Нағаспаев.
Неліктен бұл маңызды?
Қазақстандағы су инфрақұрылымының едәуір бөлігі ондаған жыл бұрын салынған. Соның салдарынан көптеген өңірде құбырлардың тозуы, жиі болатын апаттар, қуат тапшылығы және ескірген технологиялар тұрғындарға көрсетілетін коммуналдық қызмет сапасына әсер етіп отыр.
Жоспарланған жаңғырту жұмыстары:
- ауызсу жүйесінің сенімділігін арттыруға;
- апаттардың санын азайтуға;
- желілердің тозуын төмендетуге;
- коммуналдық қызметтердің сапасын жақсартуға мүмкіндік береді.
Ескі кәріз-тазарту құрылыстары жаңартылады
Жоба тек су құбырларымен шектелмейді.
Министрдің айтуынша, Қазақстандағы кәріз-тазарту құрылыстарының басым бөлігі 50 жылдан астам бұрын салынған, ал олардың орташа тозуы 65 пайыздан асады. Бұл экология мен санитариялық қауіпсіздікке тікелей қауіп төндіреді.
Ұлттық жоба аясында жалпы құны 800 млрд теңгеден асатын 45 кәріз-тазарту құрылысын іске асыру жоспарланған.
Оның ішінде:
- 7 жоба халықаралық қаржы ұйымдарының қатысуымен;
- 38 жоба басқа қаржыландыру көздері арқылы жүзеге асырылады.
Соңғы екі жылда 5 жоба пайдалануға берілді, ал қазір үш қалада құрылыс жалғасып жатыр. Бұл нысандарды жыл соңына дейін аяқтау көзделген.
Ұлттық жоба отандық өндірісті де қолдайды
Бағдарлама инженерлік желілерді жаңартумен қатар, қазақстандық кәсіпорындардың жүктемесін арттыруды да көздейді.
Осы мақсатта:
- сатып алуда қазақстандық өнімге басымдық беріледі;
- конкурсқа тек Қазақстандық тауар өндірушілер тізіліміне енгізілген компаниялар қатыса алады;
- барлық сатып алу арнайы электрондық платформа арқылы жүргізіледі.
Қазір Тізілімге ұлттық жобаның әлеуетті қатысушысы саналатын 500-ге жуық отандық өндіруші енгізілген.
Қазақстандық кәсіпорындар алғашқы нәтижесін көріп жатыр
Қазірдің өзінде 27 жобада құрылыс материалдары жоспарлы түрде сатып алынуда.
Мысалы:
- Семейде жылу желілерін реконструкциялау кезінде 98 млн теңгеден астам сомаға қазақстандық құбырлар, арматура және темірбетон бұйымдары алынған;
- Екібастұзда жылу магистралін жаңғырту жобасына шамамен 690 млн теңгеге отандық құбырлар, бұрмалар, шарлы крандар, муфталар және инертті материалдар жеткізілген.
Министрдің мәліметінше, алдағы екі жылда ұлттық жоба бойынша құрылыс материалдары мен жабдықтарға деген жалпы сұраныс 900 млрд теңгеден асады.
Коммуналдық сала цифрлық форматқа көшеді
Жаңғырту бағдарламасының тағы бір маңызды бағыты – тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты цифрландыру.
Қазірдің өзінде:
- бірыңғай төлем құжаты енгізілген;
- ол 38 қалада, 170 ауданда және 4 500-ден астам ауылда қолжетімді.
Сонымен бірге коммуналдық инфрақұрылымға интеллектуалды есепке алу құралдары енгізіліп жатыр.
2029 жылға дейін республикалық және облыстық маңызы бар барлық қалаларды осындай жүйелермен 100 пайыз қамту жоспарланған.
Ал биылғы жылдың төртінші тоқсанында Smart Turmys платформасының алғашқы модульдері пилоттық режимде іске қосылады.
Жаңа жүйе:
- абоненттердің бірыңғай базасын қалыптастырады;
- коммуналдық төлемдерді толық цифрландырады;
- су, жылу және басқа ресурстардың пайдаланылуын онлайн бақылауға мүмкіндік береді.
Осының нәтижесінде коммуналдық саладағы ашықтық артып, шығындарды анықтау мен басқару тиімділігі жақсарады.
