Қазақстанды Еуропа мен Азия арасындағы басты цифрлық дәліздердің біріне айналдыруға бағытталған ауқымды жоба жаңа кезеңге өтті.
Каспий теңізінің түбімен тартылатын транскаспийлік талшықты-оптикалық байланыс желісінің құрылысы енді теңіздегі негізгі жұмыстарға кірісті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жай ғана байланыс кабелі емес. Сарапшылардың айтуынша, жоба еліміздің халықаралық интернет инфрақұрылымын күшейтіп, деректерді тасымалдаудың жаңа әрі сенімді бағытын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Кабель теңізге төселіп жатыр
Жоба аясында Қытайда өндірілген арнайы брондалған талшықты-оптикалық кабель бұған дейін Құрық портына жеткізілген болатын. Кейін жалпы салмағы 600 тонна болатын үш ірі тасымалдау себетіне тиеліп, арнайы логистикалық кеме арқылы Бакуге жөнелтілді.
Қазіргі уақытта кабель толықтай кабель төсеуге арналған кеменің арнайы резервуарына (cable tank) орналастырылды. Осыдан кейін кеме Баку портынан шығып, Ақтау бағытына қарай қозғалып, Каспий теңізінің түбімен кабель төсеу жұмыстарын бастады.
Мамандардың айтуынша, ауа райы қолайлы болса, су астындағы кабельді төсеу шамамен 15–20 күн ішінде аяқталуы мүмкін.
Бұл жоба несімен маңызды?
Транскаспийлік талшықты-оптикалық байланыс желісі Қазақстан үшін стратегиялық маңызы бар инфрақұрылымдық бастамалардың бірі саналады.
Жоба іске қосылғаннан кейін елдің халықаралық цифрлық байланысы жаңа деңгейге көтеріліп, Қазақстан арқылы өтетін халықаралық интернет трафигінің көлемі артады деп күтіледі. Сонымен қатар бұл бағыт қазіргі байланыс арналарына балама қалыптастырып, цифрлық қауіпсіздікті күшейтуге ықпал етеді.
Бір жылдық дайындықтан кейінгі негізгі кезең
Теңіздегі жұмыстарға дейін бірнеше маңызды кезең жүзеге асырылды.
2025 жылы құрлықтағы және теңіздегі инженерлік зерттеулер аяқталып, кабель өтетін ең қауіпсіз бағыт таңдалды. Маршрут якорь тұрақтары мен әскери оқу-жаттығу аймақтарын айналып өтетіндей етіп белгіленген.
Сонымен бірге Маңғыстау облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасынан экологиялық рұқсат алынды.
Қытайда арнайы ROPA типті оптикалық күшейткіштері орнатылған брондалған кабель өндіріліп, барлық зауыттық сынақтан сәтті өтті.
Министрлік қандай жұмыстар атқарды?
Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі жобаны іске асыру барысында құқықтық және ұйымдастырушылық мәселелердің уақытылы шешілуін қамтамасыз етті.
Атап айтқанда, Каспий теңізінің түбімен суасты талшықты-оптикалық байланыс желісін салуға қажетті жабдықтарды елге әкелу және пайдалану үшін қажетті нормативтік және кедендік рәсімдер жеделдетілді. Бұл әкімшілік кідірістердің алдын алып, жобаның белгіленген кесте бойынша жалғасуына мүмкіндік берді.
Әлемдегі ең қуатты кабель төсеуші кемелердің бірі тартылды
Теңіздегі күрделі операцияларды орындау үшін су сыйымдылығы 20 мың тоннадан асатын, динамикалық позициялау жүйесімен жабдықталған заманауи кабель төсеуші кеме пайдаланылып жатыр.
Кеме бортында шамамен 70 маман жұмыс істейді. Олардың қатарында техникалық қадағалау инженерлері мен «Қазақтелекомның» өкілі де бар.
Палубада төтенше жағдайлар кезінде кабельді жедел жалғауға арналған арнайы Jointing Room орналасқан. Қазір онда қазақстандық және әзірбайжандық учаскелердің кабель ұштары сақталған, ал барлық талшықтар мен оптикалық жүйелер қажетті сынақтардан өткен.
Жобаны кім жүзеге асырып жатыр?
Транскаспийлік талшықты-оптикалық байланыс желісі «Қазақтелеком» АҚ мен Azertelecom Int. компаниясы бірлесіп құрған CaspiLink B.V. кәсіпорны арқылы жүзеге асырылып жатыр.
Жобаның толық технологиялық циклі мен іске қосу-жөндеу жұмыстары 2026 жылдың соңына дейін аяқталады деп жоспарланған.
Қазақстан үшін бұл бастама тек жаңа байланыс желісін салу емес. Ол елдің цифрлық тәуелсіздігін күшейтіп, халықаралық деректер ағынындағы рөлін арттыруға бағытталған ұзақмерзімді стратегиялық инвестиция саналады.
