Абай мұрасына қатысты сирек кітаптар мен қолжазбалар цифрлық форматта сақталады.
Абай атындағы облыстық әмбебап кітапхананың құнды қорын қалпына келтіру және цифрландыру жобасы Мәдени мұраны сақтауға арналған АҚШ елшілері қоры – Ambassadors Fund for Cultural Preservation (AFCP) бағдарламасының жеңімпазы атанды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоба аясында көне басылымдарды сақтау, қалпына келтіру және заманауи технологиялардың көмегімен ұзақ мерзімге қорғау жоспарланған.
Абай пайдаланған кітаптар да сақталады
Жоба кітапхананың сирек қорындағы қолжазбалар мен көне басылымдарды қамтиды.
Олардың арасында:
- Абай Құнанбайұлының өміріне қатысты құнды деректер;
- ақынның шығармашылық мұрасымен байланысты материалдар;
- сирек қолжазбалар;
- көне басылымдар;
- Абайдың өзі пайдаланған кітаптар бар.
Бұл қорлар әдеби және тарихи құндылығымен қатар, Абай өмір сүрген кезеңнің зияткерлік ортасын зерттеуге мүмкіндік беретін маңызды дереккөз саналады.
Джордж Кеннан Абай пайдаланған кітаптармен танысқан
Кітапхана тарихында АҚШ-пен байланысты қызықты дерек те бар.
1885 жылы Семейге америкалық зерттеуші, жазушы әрі журналист Джордж Кеннан келген. Ол кітапханада болып, Абай пайдаланған кітап қорымен танысқан.
Кейін Кеннан өз еңбектерінде қазақ ойшылы туралы жазып, оның есімін ағылшын тілді аудиторияға алғашқылардың бірі болып таныстырды.
Осылайша, XIX ғасырда басталған тарихи байланыс арада 140 жылдан астам уақыт өткенде кітапхана қорын сақтау жобасымен жаңа сипат алып отыр.
Сирек мұралар цифрландырылады
Алдағы уақытта жоба аясында сирек қолжазбалар мен басылымдарды қалпына келтіру және цифрландыру жұмыстары жүргізіледі.
Цифрлық көшірмелер түпнұсқалардың физикалық тозуын азайтып, тарихи материалдарды ұзақ мерзімге сақтауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар цифрланған қорларды:
- ғылыми зерттеулерде;
- білім беру жобаларында;
- ағартушылық жұмыстарда;
- тарихи және әдеби мұраны зерттеуде кеңінен пайдалануға болады.
Неліктен бұл маңызды
Сирек кітаптарды цифрландыру – тек электронды көшірме жасау емес. Көне басылымдар уақыт өте физикалық тұрғыдан тозатындықтан, оларды кәсіби қалпына келтіру және цифрлық форматқа көшіру тарихи деректердің жоғалу қаупін азайтады.
Абай атындағы кітапхана жағдайында бұл жұмыс ерекше мәнге ие. Өйткені қорда ұлы ақынның өмірі мен шығармашылығына қатысты материалдармен бірге Абайдың өзі пайдаланған кітаптар да сақталған.
AFCP бағдарламасындағы жеңіс осы мұраны сақтауға заманауи технологияларды тартуға және Абайға қатысты тарихи деректерді болашақ зерттеушілер үшін қолжетімді етуге мүмкіндік береді.
