Декларация тапсыру мерзімі жақындап қалды. 2025 жылы шетелде активі, криптовалютасы, жекелеген табысы немесе ірі көлемде сатып алған мүлкі болған қазақстандықтар 270.00 нысанын тапсыру міндеті бар-жоғын тексеруі керек.
2025 есепті жылға арналған декларацияны 2026 жылғы 15 қыркүйектен кешіктірмей тапсыру қажет. Бұл мерзімді Мемлекеттік кірістер комитеті көрсетіп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бірақ 270.00 нысанын Қазақстанның барлық азаматы бірдей тапсырмайды. Міндет адамның мәртебесіне, 2025 жылы алған табысына, шетелдегі мүлкіне, цифрлық активтеріне және ірі сатып алуларына байланысты туындайды.
Шетелдегі шотта 3,9 млн теңгеден көп ақша болса
Ең түсінікті талаптардың бірі шетел банктеріндегі ақшаға қатысты.
Егер 2025 жылғы 31 желтоқсанда шетелдік банктердегі барлық шоттағы қаражаттың жиынтық сомасы 1 000 АЕК-тен асса, декларация тапсыруға негіз пайда болады.
2025 жылғы есеппен 1 000 АЕК — 3 932 000 теңге. Егер адамның бірнеше шетелдік банкте шоты болса, олардың барлығындағы ақша қосылып есептеледі.
Яғни мәселе бір шоттағы қалдықта емес, шетел банктерінде сақталған қаражаттың жалпы көлемінде.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптары қолданылатын кейбір тұлғалар үшін бөлек тәртіп қарастырылған. Мұндай жағдайда шетелдік шоттарға қатысты талап ақша сомасына қарамастан қолданылуы мүмкін. Бұл туралы Қаржы министрлігінің түсіндірмесінде көрсетілген.
Криптовалютаға қатысты ең төменгі шек жоқ
Цифрлық активтерге қойылатын талап одан да нақты.
2025 жылғы 31 желтоқсанда адамның криптовалютасы немесе заңнамада көзделген басқа цифрлық активі болса, оның құнына байланысты ең төменгі шек белгіленбеген.
Демек криптоактивтің бірнеше миллион теңге тұруы міндетті емес. Цифрлық активке иелік ету фактісінің өзі декларациялау мәселесін туындатады.
Цифрлық активтермен жасалған операциялардан табыс алынған жағдайда, егер ол жеке тұлға өз бетінше салық төлеуге тиіс табыс санатына жатса, мұндай кіріс те декларацияда көрсетіледі.
78,64 млн теңгеден асқан сатып алулар да есепке түседі
Тағы бір маңызды шек — 20 000 АЕК.
Егер адам 2025 жылы заңда көрсетілген мүлікті сатып алып, оның жиынтық құны 20 000 АЕК-тен асса, 270.00 нысанын тапсыру міндеті туындауы мүмкін.
2025 жыл үшін бұл — 78 640 000 теңге.
Мұнда бір ғана мүліктің 78,64 млн теңгеден қымбат болуы шарт емес. Есепті жыл ішінде сатып алынған тиісті активтердің жиынтық құны есепке алынады.
Олардың қатарына жылжымайтын мүлік, көлік құралдары мен тіркемелер, компаниялардың жарғылық капиталындағы үлестер, бағалы қағаздар, жекелеген туынды қаржы құралдары, тұрғын үй құрылысына қатысу үлестері және инвестициялық алтын кіреді.
Бұл талап Қазақстанда да, шетелде де жасалған тиісті сатып алуларға қатысты.
Алматыдағы пәтерді жыл сайын қайта жазудың қажеті жоқ
Осы тұста көп адам шатасады.
Қазақстанда тіркелген және мемлекеттік ақпараттық жүйелерде бұрыннан бар пәтер, үй немесе автокөлікке иелік ету фактісінің өзі оларды жыл сайын 270.00 нысанына қайта енгізу керек дегенді білдірмейді.
Бірақ бір ерекшелік бар.
Егер мұндай мүлік 2025 жылы сатып алынса және есепке алынатын сатып алулардың жалпы құны 20 000 АЕК-тен, яғни 78,64 млн теңгеден асса, бұл декларация тапсыруға жеке негіз болуы мүмкін.
Сондықтан «Қазақстандағы пәтер мен көлік 270.00 нысанына мүлде қатысы жоқ» деген түсінік дұрыс емес.
Шетелдегі пәтерге талап басқаша
Шетелдегі мүлікке қатысты тәртіп Қазақстандағы активтерден өзгеше.
270.00 нысанында есепті жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша Қазақстаннан тыс жерде адамның меншігінде болған бірқатар мүлік туралы мәлімет қарастырылған.
Олардың қатарында шетелдегі жылжымайтын мүлік, көлік, шетелдік эмитенттердің бағалы қағаздары, шетелдік компаниялардағы үлес, инвестициялық алтын және заңда белгіленген басқа активтер бар.
Сондықтан бірнеше жыл бұрын сатып алынған шетелдік пәтер тек 2025 жылы жаңа мәміле жасалмағаны үшін декларациялау аясынан автоматты түрде шығып қалмайды.
Қаржы министрлігінің түсіндірмесінде есепті кезеңнің соңында шетелде меншікте тұрған мүлік туралы мәліметтерді көрсету тәртібі бөлек қарастырылған.
Ал егер шетелдік мүлік 2025 жылы сатып алынған немесе сатылған болса, тиісті мәміле туралы ақпарат та есепке алынады.
Пәтер жалдау мен шетелден түскен табыс та маңызды
270.00 нысаны тек мүлік туралы декларация емес.
Оны жеке тұлға салықты өз бетінше есептеп, төлеуге тиіс табыс алған жағдайда да тапсырады.
Мұндай кірістерге жекелеген жағдайларда мүлікті жалға беруден түскен ақша, шетелдік банк шоттары бойынша сыйақы, цифрлық активтермен операциялардан түскен кіріс және төлем көзінен салық ұсталмаған өзге де табыстар кіруі мүмкін.
Кәсіпкерлік табысқа бөлек салық тәртібі қолданылады.
Қаржы министрлігі декларация тапсыруға негіздердің арасында жылдық табысы 8 500 АЕК-тен асатын, сондай-ақ дивидендтері 230 000 АЕК-тен асатын жекелеген жағдайларды да көрсетеді.
Бұл нормаларда ерекшеліктер бар. Мысалы, адамның жалғыз табысы төлем көзінен салық салынған жалақы болса, 8 500 АЕК туралы талап автоматты түрде декларация тапсыру міндетін білдірмейді.
Бизнестің 10%-дан астам үлесіне иелік ететіндер де тізімде
Кейбір азаматтар үшін 270.00 нысанын тапсыру міндеті криптовалюта немесе шетелдік шоттың болуына тәуелді емес.
Олардың қатарында сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама бойынша декларация тапсыруға міндетті тұлғалар, банктердің, сақтандыру ұйымдары мен бағалы қағаздар нарығына қатысушылардың ірі қатысушылары және заңда көзделген жағдайларда олардың жұбайлары бар.
Сондай-ақ заңды тұлғаның жарғылық капиталындағы үлестің немесе акциялардың 10%-дан астамына иелік ететін құрылтайшылар мен басшылар, сондай-ақ олардың резидент жұбайлары декларация тапсырушылар қатарына кіреді.
Коммерциялық емес ұйымдарға қатысушылар үшін ерекшелік қарастырылған.
Бұған қоса нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары және кәсіби медиаторлар да жеке санат ретінде көрсетілген.
250.00 мен 270.00 нысанын шатастырмау керек
Екі декларацияның міндеті бөлек.
250.00 нысаны — активтер мен міндеттемелер туралы декларация. Ол заңнамада белгіленген жағдайларда адамның бастапқы активтері мен міндеттемелері туралы мәлімет беру үшін тапсырылады.
270.00 нысаны — кірістер мен мүлік туралы декларация. Мұнда есепті жылдағы өз бетінше салық салынатын табыстар, белгілі бір шетелдік активтер, цифрлық активтер, шетел банктеріндегі шоттар және заңда көрсетілген басқа мәліметтер қамтылады.
Сондықтан бұрын қолданылған «алдымен 250.00, содан кейін барлық азамат жыл сайын 270.00 тапсырады» деген схема қазір барлық адамға бірдей жүрмейді. Міндет нақты негіздерге байланысты анықталады.
Декларацияны Kaspi мен eGov арқылы тапсыруға болады
270.00 нысанын тапсыру үшін салық органына бару міндетті емес.
Мемлекеттік кірістер органдарының мәліметінше, декларацияны Салық төлеушінің кабинеті, eGov.kz, e-Salyq Azamat және eGov mobile арқылы онлайн тапсыруға болады.
Сонымен бірге бірқатар екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшаларында да мұндай мүмкіндік бар. Олардың арасында Kaspi.kz, Halyk және BCC сервистері көрсетіледі.
Қағаз нұсқасын мемлекеттік кірістер органына немесе ЦОН арқылы тапсыруға, сондай-ақ пошта арқылы тапсырыс хатпен жіберуге болады.
Соңғы күн — 2026 жылғы 15 қыркүйек.
Салықты төлеуге тағы 10 күн беріледі
Егер декларация қорытындысы бойынша жеке табыс салығын төлеу қажет болса, төлем декларация тапсыру мерзімі аяқталғаннан кейін он күнтізбелік күн ішінде жүргізіледі.
2025 жылға арналған 270.00 нысаны бойынша бұл мерзім 2026 жылғы 25 қыркүйекке дейін созылады.
Қайталанған кешігу үшін 15 АЕК айыппұл бар
Декларацияны алғаш рет уақытында тапсырмаған адамға ескерту жасалады.
Бір жыл ішінде құқық бұзушылық қайталанса, 15 АЕК мөлшерінде айыппұл қарастырылған.
Толық емес немесе дұрыс емес мәлімет алғаш рет ұсынылса, ескерту беріледі. Қайталанған жағдайда — 3 АЕК айыппұл.
Егер құқық бұзушылық салық салу объектісін жасыруға әкелсе, жауапкершілік бұдан да қатаң: төленбеген салық сомасының 200%-ы, ал қайталанған жағдайда 300%-ы мөлшерінде айыппұл салынуы мүмкін.
Шетелдегі декларациялануға тиіс мүлік пен шетелдік банктердегі ақшаны көрсетпеуге қатысты да бөлек жауапкершілік қарастырылған. Мұндай жағдайда ӘҚБтК-нің 275-бабы бойынша 100 АЕК мөлшеріндегі айыппұл қолданылуы мүмкін.
Сондықтан 15 қыркүйекке дейін төрт нәрсені қайта тексерген дұрыс: 2025 жылы 78,64 млн теңгеден асатын тиісті сатып алулар болды ма, шетелдік банктердегі ақша 3,932 млн теңгеден асты ма, цифрлық активтер болды ма және Қазақстаннан тыс жерде мүлік бар ма.
Осының кез келгені 270.00 нысанын тапсыру міндетін туындатуы мүмкін.
