Алаяқтардың жоспары дер кезінде тоқтатылды. Жыл басынан бері Қостанай облысында азаматтардың 103 млн теңгеден астам қаражатын интернет-алаяқтардың қолына түсірмеуге мүмкіндік болған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл Қостанай облысы прокуратурасы, полиция, «Қазақтелеком» АҚ және екінші деңгейлі банктердің бірлескен жұмысының нәтижесі. Алаяқтыққа қарсы негізгі тетіктердің бірі ретінде прокуратура бастамасымен құрылған антифрод-колл-орталықтар жұмыс істеп жатыр.
Алаяқтар ақшаны адамның өз қолымен аудартуға тырысады
Қазіргі алаяқтық схемалардың ерекшелігі — қылмыскерлер банк шотын бұзуға міндетті емес.
Олар өзін банк қызметкері, мемлекеттік орган немесе құқық қорғау мекемесінің өкілі ретінде таныстырып, адамды ақшасын өзі аударуға көндіреді.
Қысым жасау, асықтыру, «ақшаңызға қауіп төніп тұр» деген ескерту немесе қаражатты «қауіпсіз шотқа» көшіруді талап ету — осындай схемалардың бір бөлігі.
Сондықтан төлемді банк жүйесінің өзі емес, шот иесі растап жіберуі мүмкін.
Антифрод-орталықтар күмәнді жағдайға бірден араласады
Қостанай облысында мұндай жағдайларды ерте тоқтатуға антифрод-колл-орталықтар көмектеседі.
Ықтимал алаяқтық туралы ақпарат түскен бойда операторлар азаматпен байланысып, оған қауіп туралы ескертеді.
Егер телефон арқылы түсіндіру жеткіліксіз болса, адамға полиция қызметкерлері барады.
Мұндағы шешуші фактор — уақыт. Алаяқтың ықпалына түскен азамат ақша аудармай тұрып әрекет ету қажет.
Зейнеткерге «қауіпсіз шотқа» ақша аудартпақ болған
Прокуратура осындай жағдайлардың бірін мысалға келтірді.
Алаяқтар өздерін салық органдарының қызметкерлері ретінде таныстырып, зейнеткер әйелді жинаған қаражатын «қауіпсіз шотқа» аударуға көндірмек болған.
Құқық қорғау органдары дер кезінде араласқаннан кейін ақша аударылмай, әйелдің жинағы сақталып қалған.
Бұл мысалдағы басты белгі — бейтаныс адамның ақшаны басқа шотқа дереу аударуды талап етуі.
103 млн теңгеден астам қаражат жоғалмай қалды
Жыл басынан бері осындай бірлескен шаралардың арқасында 103 млн теңгеден астам қаражаттың заңсыз иемденілуіне жол берілмеген.
Бұл сома азаматтардың алаяқтарға аударып үлгермеген ақшасын көрсетеді.
Яғни антифрод жүйесінің міндеті қылмыс болғаннан кейін қаражатты іздеумен ғана шектелмейді. Негізгі мақсат — күмәнді операцияны ақша жоғалмай тұрып тоқтату.
Банк картасының деректері мен SMS-кодты айтуға болмайды
Қостанай облысының прокуратурасы азаматтарды телефон арқылы берілетін нұсқауларға сақ болуға шақырды.
Бөгде адамдарға:
- банк картасының деректерін;
- SMS-кодтарды;
- құпиясөздерді бермеу қажет.
Сондай-ақ өзін банк, полиция немесе мемлекеттік орган қызметкері ретінде таныстырған бейтаныс адамның нұсқауымен ақша аудармау керек.
Күмәндансаңыз, әңгімені тоқтатыңыз
Егер қоңырау шалған адамның сөзі күмән тудырса, прокуратура әңгімені бірден тоқтатуға кеңес береді.
Одан кейін банкке оның ресми байланыс арналары арқылы өзіңіз хабарласқан немесе полицияға жүгінген дұрыс.
Қостанай облысындағы 103 млн теңгеден астам қаражаттың сақталуы осы тәсілдің мәнін көрсетеді: кей жағдайда бір қоңырауды дер кезінде тоқтату адамның бүкіл жинағын сақтап қалуы мүмкін.
