Бір диагноз — бірдей мерзім емес. Қазақстанда мүгедектіктің бір адамға бір жылға, екіншісіне бес жылға, ал кей жағдайда қайта куәландыру мерзімінсіз белгіленуінің себебін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі түсіндірді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мүгедектік мерзімін анықтауда диагноздың өзі ғана шешуші рөл атқармайды. Мамандар организм функцияларының бұзылу деңгейін және адамның қабілеттерін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігін бағалайды.
Мүгедектік мерзімі неге байланысты
Министрліктің түсіндіруінше, негізгі факторлардың бірі — емдеу мен оңалтудан кейін адамның жағдайы қаншалықты өзгеруі мүмкін екені.
Егер аурудың, жарақат салдарының немесе денсаулық жағдайының нәтижесінде организм функцияларының бұзылу дәрежесі емдеу және оңалту барысында өзгеруі мүмкін болса, мүгедектік белгілі бір мерзімге белгіленеді.
Бұл уақыт өткеннен кейін адамның жағдайын қайта бағалауға мүмкіндік береді.
Бағалау кезінде:
- денсаулық жағдайының өзгеруі;
- организм функцияларының бұзылу дәрежесі;
- жүргізілген емнің нәтижесі;
- оңалту шараларының тиімділігі;
- тіршілік-әрекетінің шектелу дәрежесі;
- функционалдық мүмкіндіктердің қалпына келу әлеуеті ескеріледі.
Қайта куәландыру кезінде не тексеріледі
Мүгедектіктің белгілі бір мерзімге белгіленуі адамның жағдайы сол уақыттан кейін міндетті түрде жақсарады дегенді білдірмейді.
Қайта куәландыру кезінде мамандар денсаулық жағдайының динамикасын және бұған дейін жүргізілген емдеу мен оңалтудың нәтижесін қарайды.
Егер функционалдық мүмкіндіктер өзгерсе немесе бұрынғы деңгейде қалса, осы жағдайлар ескеріліп, мүгедектік мерзімі қайта белгіленуі мүмкін.
Мүгедектік қашан мерзімсіз белгіленеді
Заңнамада қарастырылған жағдайларда мүгедектік қайта куәландыру мерзімінсіз белгіленуі мүмкін.
Бұл үшін организм функцияларының бұзылуы:
- тұрақты болуы;
- қайтымсыз сипатта болуы;
- толық көлемде жүргізілген оңалту шараларына қарамастан сақталуы;
- оңалту әлеуетінің болмауымен сипатталуы тиіс.
Яғни мерзімсіз мүгедектік адамның жағдайын қалпына келтірудің нақты мүмкіндігі болмаған жағдайларда заңнама талаптарына сәйкес белгіленеді.
Неліктен бірдей диагноз кезінде мерзім әртүрлі болуы мүмкін
Екі адамның диагнозы бірдей болғанымен, аурудың олардың күнделікті өміріне әсері әртүрлі болуы ықтимал.
Бір адамның функционалдық мүмкіндіктерін емдеу және оңалту арқылы ішінара қалпына келтіруге мүмкіндік болса, екінші адамның организміндегі өзгерістер тұрақты әрі қайтымсыз болуы мүмкін.
Сондықтан шешім тек аурудың атауына емес, әр адамның нақты жағдайына сүйеніп қабылданады.
Бұл нені білдіреді
Мүгедектікті белгілеу кезінде жеке бағалау қағидаты қолданылады. Осы себепті бір диагноз қойылған азаматтарға мүгедектіктің әртүрлі мерзімге белгіленуі өздігінен қайшылық болып саналмайды.
Негізгі өлшем — диагноз емес, организм функцияларының қаншалықты бұзылғаны, оның адамның тіршілік-әрекетіне әсері және функционалдық мүмкіндіктерді қалпына келтіру ықтималдығы.
