Қазақстанда орман өсіруге жарамды 4,9 млн гектарға жуық аумақ бар.
Ел осы әлеуетті ормандарды қалпына келтіру, көміртекті сіңіру және жеке әрі халықаралық инвестиция тарту үшін пайдалануды жоспарлап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Астанада Париж келісімі аясында көміртегі жобаларын дамытуға арналған екі күндік іс-шара өтіп жатыр. Оған мемлекеттік органдар, халықаралық ұйымдар, қаржы институттары, бизнес өкілдері, жоба әзірлеушілер мен сарапшылар қатысуда.
4,9 млн гектар жер орман өсіруге пайдаланылуы мүмкін
Қазақстандағы перспективалы бағыттардың бірі – мемлекеттік орман қоры жерлерін орман-климаттық жобаларға тарту.
Ел бойынша мемлекеттік орман қоры аумағында орманмен көмкерілмеген шамамен 4,9 млн гектар жер бар. Бұл аумақтар жаңа ағаш отырғызуға және орман екпелерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Перспективалы аумақтардың қатарында:
- «Семей орманы» мемлекеттік орман табиғи резерваты;
- «Ертіс орманы» мемлекеттік орман табиғи резерваты;
- Қызылорда облысындағы аумақтар;
- Түркістан облысындағы аумақтар;
- Жамбыл облысындағы жерлер қарастырылуда.
Бұл бағыт экологиялық міндеттермен қатар жеке және халықаралық капиталды тартудың жаңа мүмкіндігі ретінде бағаланып отыр.
Инвесторларға қандай жобалар ұсынылуы мүмкін
Халықаралық тәжірибе жеке капиталды тек ағаш отырғызуға емес, ормандарды қалпына келтіру мен сақтауға және деградацияланған жерлерді қайта қалпына келтіруге де тартуға болатынын көрсетеді.
Қазақстанда парниктік газдар шығарындыларын азайтуға және көміртекті табиғи жолмен сіңіру көлемін арттыруға мүмкіндік беретін жобаларды жүзеге асыру үшін қажетті заңнамалық негіз қалыптасқан.
Қазір бизнеске орман өсіру, ормандарды қалпына келтіру және көміртекті сіңіруге бағытталған бастамаларды іске асыруға болатын аумақтар мен табиғи жағдайлар ұсынылуда.
Жолдардың бойында жасыл белдеулер пайда болуы мүмкін
Тағы бір бағыт – автомобиль және теміржолдардың бойында орман екпелерін қалыптастыру.
Мұндай жасыл белдеулер бірнеше міндетті қатар шешуге мүмкіндік береді:
- көміртекті сіңіру көлемін арттыру;
- желдің әсерін азайту;
- топырақты бекіту;
- жел эрозиясын төмендету;
- табиғи ортаның тұрақтылығын арттыру.
Осылайша, көлік дәліздерінің айналасындағы аумақтар да болашақ орман-климаттық жобалардың бір бөлігіне айналуы мүмкін.
Мойынқұмдағы деградацияланған жерлерге назар аударылды
Қазақстан үшін шөлейттену мен жердің деградациясы мәселесі де маңызды.
Перспективалы аумақтардың бірі ретінде Жамбыл облысының Мойынқұм ауданы қарастырылуда.
Табиғи жағдайларға сәйкес учаскелер мен ағаш-бұта түрлері дұрыс таңдалса, мұндай жобалар:
- атмосферадағы көміртекті сіңіруге;
- жылжымалы топырақты бекітуге;
- жел эрозиясын төмендетуге;
- деградацияланған экожүйелерді қалпына келтіруге мүмкіндік береді.
Жобалар жүздеген мың гектарды қамтуы мүмкін
Қазақстанның басты артықшылықтарының бірі – орман-климаттық жобалар үшін ұсынылатын аумақтардың ауқымы мен әртүрлілігі.
Мемлекеттік орман қоры, автомобиль және теміржол дәліздері маңындағы жерлер, сондай-ақ шөлейт және деградацияланған аумақтар инвестициялық жобалардың кең портфелін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Сондықтан Қазақстанда шағын пилоттық бастамалармен қатар ондаған және жүздеген мың гектарды қамтитын ірі жобаларды жүзеге асыру мүмкіндігі бар.
Бұл ретте елде әртүрлі табиғи-климаттық аймақтарда орман өсіру тәжірибесі жинақталған. Жобаларды бейінді ғылыми ұйымдар да сүйемелдей алады.
Неліктен бұл маңызды
Орман-климаттық жобалар Қазақстанға экологиялық саясат пен инвестициялық міндеттерді бір бағытта ұштастыруға мүмкіндік береді.
Жаңа жобалар орман алқаптарын ұлғайтып, деградацияланған жерлерді қалпына келтіруге және экожүйелердің тұрақтылығын арттыруға бағытталады. Сонымен бірге көміртекті табиғи жолмен сіңіру көлемінің өсуі елдің климаттық мақсаттарына қол жеткізуіне ықпал етуі мүмкін.
Ал жеке және халықаралық капиталдың келуі ауқымды экологиялық жобаларды тек бюджет қаражатына тәуелді болмай жүзеге асыруға қосымша мүмкіндік береді.