Өңірлерді басқару жаңа цифрлық модельге көшеді.
Қазақстанда Smart City / Smart Region құру жөніндегі әдістеменің жаңа редакциясы бекітіліп, жасанды интеллект, деректер және цифрлық технологиялар қалалар мен өңірлерді басқарудың негізгі құралдарының біріне айналмақ, деп хабарлайды DKNews.kz.
Құжаттың басты ерекшелігі — жекелеген цифрлық жобалардан біртұтас интеллектуалды басқару жүйесіне көшу. Жаңа тәсіл Қазақстанның барлық өңірінде AI-Native cities & regions моделін қалыптастыруды көздейді.
Smart City әдістемесінде не өзгерді
Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі бекіткен жаңа әдістеме өңірлерді цифрлық трансформациялаудың бірыңғай тәсілдерін айқындайды.
Құжат Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау мақсатында әзірленген.
Енді цифрландыру бір-бірінен бөлек жобаларды енгізумен ғана шектелмеуі тиіс. Өңірлерде деректерді, ақпараттық жүйелерді және жасанды интеллект құралдарын біріктіретін ортақ цифрлық контур қалыптастыру көзделген.
Бірыңғай талаптар енгізіледі
Негізгі жаңашылдықтардың бірі — цифрлық жобаларды бірыңғай архитектуралық және функционалдық талаптар бойынша іске асыру.
Бұл тәсіл:
- бірдей ақпараттық жүйелердің қайталануын болдырмауға;
- түрлі цифрлық платформалардың өзара үйлесімділігін қамтамасыз етуге;
- жүйелерді әзірлеу шығындарын азайтуға;
- сүйемелдеу шығындарын қысқартуға;
- өңірлердің бірыңғай цифрлық контурын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Осылайша, бір өңірде тиімділігін көрсеткен цифрлық шешімді басқа қалалар мен облыстарға енгізу жеңілдеуі тиіс.
Бағадан интернетке дейін: жаңа жобалар қосылды
Жаңа әдістемеде міндетті бастамалардың тізімі едәуір кеңейтілген.
Көлік, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және қоғамдық қауіпсіздік салаларындағы базалық жобалармен қатар бірнеше жаңа бағыт енгізілді:
- ұшқышсыз авиациялық жүйелердің инфрақұрылымын дамыту;
- әлеуметтік маңызы бар тауарлардың бағасын интеллектуалды мониторингтеу;
- цифрлық инфрақұрылымы бар қос мақсаттағы тіректерді енгізу;
- білім беру ұйымдарындағы интернет қолжетімділігін бақылау;
- мәслихаттардың қызметін цифрландыру;
- өңірлік IT-хабтарды дамыту;
- аудандық IT-орталықтарды құру және дамыту.
Сонымен бірге қалалық және әлеуметтік инфрақұрылымды цифрландыруға арналған бірқатар шешім қарастырылған.
«Ақылды» аялдамалар мен цифрлық музейлер пайда болады
Әдістеме аясында «ақылды» аялдамаларды енгізу көзделген.
Мәдениет пен туризм саласында да цифрлық шешімдер кеңейтіледі. Атап айтқанда:
- цифрлық музейлер;
- цифрлық кітапханалар;
- 3D/VR турлар;
- автомобиль жолдарының сапасын мониторингтеу жүйелері енгізіледі.
Мұндай жобалар қалалық сервистердің қолжетімділігін арттырып қана қоймай, инфрақұрылым жағдайын нақты деректер негізінде бақылауға мүмкіндік беруі тиіс.
Жасанды интеллект өңірлерді қалай басқарады
Жаңа әдістемеде жасанды интеллектіні аумақтарды басқаруға енгізуге ерекше көңіл бөлінген.
Бұл үшін өңірлік талдау орталықтары, Data Lake және интеллектуалды сервистер пайдаланылады.
Негізгі мақсат — мәселе туындағаннан кейін ғана әрекет ететін модельден ықтимал проблемаларды алдын ала анықтайтын басқару жүйесіне көшу.
Мысалы, жинақталған деректерді талдау арқылы инфрақұрылымдағы тәуекелдерді, белгілі бір қызметке сұраныстың өзгеруін немесе қалалық жүйелердегі ықтимал проблемаларды алдын ала бағалауға мүмкіндік туады.
Осының негізінде мемлекеттік органдар шешімді тек қалыптасқан жағдайға қарай емес, болжамдық деректерге сүйене отырып қабылдай алады.
AI-Native өңір деген не
AI-Native cities & regions тұжырымдамасында жасанды интеллект жеке қосымша немесе бөлек сервис ретінде емес, басқару жүйесінің құрамдас бөлігі ретінде қарастырылады.
Яғни деректер жинау, оларды талдау, жағдайды болжау және басқарушылық шешімдерді дайындау біртұтас цифрлық ортада жүзеге асуы тиіс.
Бұл модель өңірлік басқарудың бірнеше бағытын бір жүйеге біріктіруге мүмкіндік береді:
- қалалық инфрақұрылым;
- көлік;
- коммуналдық қызметтер;
- қоғамдық қауіпсіздік;
- білім беру;
- әлеуметтік және экономикалық көрсеткіштер;
- мемлекеттік басқару.
Неліктен бұл маңызды
Жаңа әдістеменің маңызы тек жаңа цифрлық сервистердің пайда болуында емес. Негізгі өзгеріс — Қазақстан өңірлеріндегі цифрландыруға ортақ стандарт енгізілуінде.
Бұған дейін әр өңірдің жекелеген цифрлық шешімдерді өз бетінше дамытуы жүйелердің қайталануына және олардың бір-бірімен үйлеспеуіне әкелуі мүмкін еді. Бірыңғай архитектура бұл мәселені азайтып, сәтті жобаларды ел көлемінде жылдам масштабтауға мүмкіндік береді.
Әдістеме Digital Qazaqstan жалпыұлттық стратегиясын іске асырудың және елдің заманауи цифрлық инфрақұрылымын қалыптастырудың бір бөлігі болмақ.
Енді не болады
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі жергілікті атқарушы органдармен бірге жаңа талаптарды практикалық іске асыруға кіріседі.
Негізгі міндет — Қазақстанның барлық өңірінде AI-Native cities & regions бірыңғай моделін кезең-кезеңімен енгізу.
Нәтижесінде цифрландырудың тиімділігі тек іске қосылған сервистер санымен емес, олардың тұрғындардың күнделікті өміріне, мемлекеттік қызметтердің сапасына және өңірлерді басқару тиімділігіне нақты әсерімен бағалануы тиіс.
