Әуежайда жиі кездесетін жағдай: жолаушы отырғызу қақпасына жүгіріп жетеді, ұшақ әлі перронда тұр, бірақ қызметкер рейске кіргізе алмайтынын айтады.
Сырттай қарағанда түсініксіз көрінуі мүмкін — әуе кемесі ұшып кеткен жоқ қой, деп хабарлайды DKNews.kz.
Алайда авиацияда рейстің жабылуы ұшақтың қозғала бастаған сәтімен емес, одан әлдеқайда ертерек басталатын қатаң рәсімдермен байланысты.
FlyArystan жерүсті қызметінің жұмысы қалай ұйымдастырылатынын, тіркеудің неліктен қайта ашылмайтынын және жолаушы ұшуға дейін қандай уақытты ескергені дұрыс екенін түсіндірді.
Әуежайдағы жұмыс жолаушы келгенге дейін басталады
Көпшілік үшін сапар әуежай терминалына кірген сәттен басталады. Ал жерүсті қызметінің мамандары үшін рейске дайындық бұдан әлдеқайда ерте басталып кетеді.
Ауысым алдында мамандар тіркеу бағандары мен киоскілердің дайындығын тексереді, қажетті құжаттар мен бланкілердің бар-жоғын қарайды және алдағы рейс туралы соңғы ақпаратты алады.
Мұның бәрі бір қарағанда техникалық жұмыс болып көрінгенімен, рейстің уақытында орындалуына тікелей әсер етеді.
FlyArystan ұшақтарының орташа айналым уақыты шамамен 30-40 минутты құрайды. Яғни әуе кемесі қонғаннан кейін оны келесі рейске дайындауға көп уақыт берілмейді.
Осы аралықта жолаушылар түсіріліп, ұшақ дайындалып, жолжүк өңделіп, жаңа рейстің жолаушылары отырғызылуы керек. Сондықтан бірнеше қызмет бір уақытта әрі нақты белгіленген тәртіппен жұмыс істейді.
Тіркеуде тек билет тексерілмейді
Жолаушы тіркеу орнына келгенде жерүсті қызметкерінің міндеті тек отырғызу талонын беру емес.
Мамандар:
- жолаушыны рейске тіркейді;
- жолжүкті қабылдайды;
- қолжүктің талаптарға сәйкестігін тексереді;
- қажет болған жағдайда қосымша қызметтерді рәсімдейді;
- сапарға қатысты сұрақтарға жауап береді.
Бұл ретте қызметкерлер тасымалдау ережелері мен авиациялық қауіпсіздік талаптарын басшылыққа алады. Ережелер барлық жолаушыға бірдей қолданылады.
FlyArystan талаптарына сәйкес, жолаушы салмағы 7 келіге дейінгі, өлшемі 56 × 23 × 36 сантиметрден аспайтын бір қолжүгін тегін алып жүре алады.
Мұндай шектеулердің себебі де бар: қолжүк салонда қауіпсіз орналасып, басқа жолаушылар мен экипажға кедергі келтірмеуі керек.
«Екі-ақ минут кешіктім»: тіркеуді неге қайта аша алмайды?
Әуежайда даулы жағдайлардың бірі дәл осы тұста туындайды.
Жолаушы тіркеу жабылғаннан кейін бірнеше минут кешігіп келіп, рейсті қайта ашуды сұрауы мүмкін. Бірақ авиацияда тіркеудің аяқталуы жай ғана компьютердегі батырманы басумен шектелмейді.
FlyArystan-ның ішкі рейстерінде тіркеу жоспарланған ұшу уақытынан 40 минут бұрын, ал халықаралық рейстерде 60 минут бұрын аяқталады.
Онлайн тіркеу рейске 30 күн қалғанда ашылады. Ал Қытай қалалары мен Бішкек бағытындағы рейстер үшін онлайн тіркеу ұшуға 10 күн қалғанда қолжетімді болады.
Тіркеу жабылғаннан кейін тіркелген жолаушылар мен жолжүктің нақты тізімі жасалады. Соның негізінде ұшу құжаттары әзірленіп, рейсті жөнелту алдындағы келесі операциялар басталады.
Яғни бір жолаушы үшін тіркеуді қайта ашу тек сол жолаушыға қатысты әрекет емес. Ол бір-бірімен байланысқан бірнеше процесті қайта қарауды талап етуі мүмкін.
Сондықтан «небәрі екі-үш минут кешіктім» деген жағдайдың өзінде қызметкер рейсті қайта аша алмауы ықтимал.
Ұшақ көз алдыңызда тұр. Бірақ отырғызу аяқталған
Осыған ұқсас сұрақ отырғызу кезінде де жиі туындайды.
Жолаушылар отырғызу қақпасына жоспарланған ұшу уақытынан кемінде 30 минут бұрын келуі керек. Кейбір халықаралық әуежайларда бұдан да ертерек келу талап етілуі мүмкін.
Бірақ жолаушы үшін ең түсініксіз сәт — экранда немесе қақпада отырғызудың аяқталғаны көрсетілгенімен, ұшақтың әлі жерде тұруы.
Мәселе мынада: соңғы жолаушы бортқа кіргеннен кейін де рейске қатысты жұмыс аяқталмайды.
Жерүсті қызметі борттағы жолаушылардың нақты санын тіркеу жүйесіндегі мәліметтермен салыстырады. Жолжүк бойынша ақпарат тексеріледі. Ұшу құжаттарына қол қойылады. Рейс жүйеде жабылады, ал жолаушылар экипаждың жауапкершілігіне беріледі.
Сонымен бірге ұшақты жөнелтуге қатысатын басқа әуежай қызметтері де өз операцияларын аяқтайды.
Сондықтан ұшақ перронда әлі бірнеше минут тұруы мүмкін, бірақ бұл жолаушыларды қайта қабылдауға болады дегенді білдірмейді.
Бір кешіккен жолаушы бүкіл процесті өзгерте ала ма?
Теориялық тұрғыда қарағанда бірнеше минут соншалықты маңызды көрінбеуі мүмкін. Авиацияда, керісінше, әр минут бірнеше бөлімнің жұмысына әсер етеді.
Ұшақтың уақытында ұшуы үшін тіркеу, жолжүкті өңдеу, отырғызу, экипаж жұмысы және жердегі басқа операциялар бір кестеге байланыстырылған.
Бір кезең кешіксе, одан кейінгі операциялардың да уақыты жылжуы ықтимал. Ал әуе кемесі күні бойы бірнеше рейс орындаса, таңертеңгі кешігу кешкі рейстерге дейін әсер етуі мүмкін.
Сол себепті жерүсті қызметінің жұмысы жолаушыға әрдайым көріне бермейтін, бірақ бір-бірімен тығыз байланысты ондаған операциядан тұрады.
Қызметкер ережені өзі өзгерте ала ма?
Тағы бір жиі кездесетін түсініспеушілік осыған байланысты.
Жолаушы кейде тіркеу немесе отырғызу қызметкері «ерекшелік жасап», мәселені сол жерде шешіп бере алады деп ойлайды.
Алайда қызметкерлердің шешімі жеке көзқарасқа емес, тасымалдау талаптарына, авиациялық қауіпсіздік нормаларына, Қазақстан заңнамасына және әуекомпанияның ішкі рәсімдеріне сүйенеді.
Бұл талаптардың барлығына ортақ принцип бар: бірдей жағдайда барлық жолаушыға бірдей ереже қолданылуы тиіс.
Сонымен қатар жерүсті қызметінің мамандары жолаушыға терминалда қажетті бағытты табуға, рейс уақытын нақтылауға, тариф шарттарын немесе қосымша қызметтерді түсіндіруге және ережелер аясындағы қолжетімді шешімдерді қарастыруға көмектеседі.
Әуежайға қашан келген дұрыс?
Рейс алдында артық стресс болмауы үшін тек ұшақтың ұшу уақытын емес, оған дейінгі рәсімдерді де есепке алған жөн.
Жолаушыға тіркелуге, жолжүкті өткізуге, қауіпсіздік бақылауынан өтуге, ал халықаралық рейсте паспорттық және басқа рәсімдерден өтуге уақыт қажет.
Оған әуежайдағы кезек, терминалдың көлемі және отырғызу қақпасына дейінгі қашықтық та әсер етеді.
Сондықтан «ұшуға әлі 40 минут бар» деген есеп әрдайым қауіпсіз емес. Өйткені билетте көрсетілген уақыт — тіркеудің немесе отырғызудың аяқталу уақыты емес, ұшақтың жоспарланған жөнелтілу уақыты.
Жолаушы үшін ең қарапайым қағида да осы: әуежайға уақыт қорымен келу. Бұл рейске асықпай тіркелуге ғана емес, күтпеген жағдай туындаса, оны шешуге мүмкіндік береді.
Жердегі 30 минуттың артында үлкен жұмыс тұр
Жолаушы көретін процесс — тіркеу, жолжүкті тапсыру және ұшаққа отыру ғана. Ал оның ар жағында бір уақытта бірнеше қызметтің үйлескен жұмысы жүреді.
Сол себепті тіркеудің жабылуы немесе отырғызудың аяқталуы формалды талап емес. Бұл — келесі операцияның басталғанын білдіретін нақты шекара.
Әуе кемесі әлі терезенің ар жағында тұрғанымен, рейс операциялық тұрғыдан әлдеқашан келесі кезеңге өтіп кетуі мүмкін.
FlyArystan туралы
FlyArystan — Air Astana тобының 100 пайыз еншілес компаниясы саналатын қазақстандық лоукостер. Әуекомпания жұмысын 2019 жылдың мамырында бастады.
Тасымалдаушы Алматы, Астана және Ақтаудағы базаларынан Airbus A320 ұшақтарымен ішкі және халықаралық рейстер, сондай-ақ чартерлік бағыттар бойынша ұшады.
FlyArystan 2023, 2024 және 2025 жылдары Skytrax World Airline Awards нұсқасы бойынша Орталық Азия және ТМД-дағы үздік бюджеттік әуекомпания атанды.
