45 жылдық инфрақұрылым жаңартылады. Ақтөбеде шамамен 43 млрд теңгеге жаңа кәріздік тазарту қондырғысы салынып жатыр, ол 1981 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан және тозу деңгейі 70%-ға жеткен станцияны алмастырады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа кешен қалыпты режимде тәулігіне 100 мың текше метр, ал ең жоғары жүктеме кезінде 130 мың текше метрге дейін ағынды суды өңдей алады. Құрылысты 2028 жылдың мамырында аяқтау жоспарланған.
Ақтөбедегі ескі станция 70%-ға тозған
Ақтөбе облысының әкімі Асхат Шахаров жаңа кәріздік тазарту станциясының құрылыс алаңына барып, жобаның технологиялық шешімдерімен танысты.
Қолданыстағы кәріз тазарту кешені 1981 жылы пайдалануға берілген. Яғни нысан шамамен 45 жылдан бері жұмыс істеп келеді.
Қазіргі көрсеткіштер:
- станцияның тозу деңгейі — шамамен 70%;
- тәуліктік ағынды су көлемі — орта есеппен 70–80 мың текше метр;
- су тасқыны кезінде — 95 мың текше метрге дейін;
- орталықтандырылған кәріз жүйесімен қамту — қала халқының шамамен 62%-ы.
Жаңа нысан осы тозған инфрақұрылымды алмастырып қана қоймай, қаланың әрі қарай өсуіне қажетті қосымша қуат қалыптастыруы тиіс.
Жаңа станция 130 мың текше метрге дейін су өңдейді
Жаңа КТҚ-ның негізгі жобалық қуаты тәулігіне 100 мың текше метр ағынды суды құрайды.
Ең жоғары жүктеме кезінде көрсеткіш 130 мың текше метрге дейін жетеді.
Бұл қазіргі станцияға су тасқыны кезінде түсетін ең жоғары жүктемеден 35 мың текше метрге артық. Қосымша қуат резерві Ақтөбенің болашақтағы құрылысы мен халық санының өсуін ескеруге мүмкіндік береді.
Ағынды су төрт деңгейде тазартылады
«Aqtobe su-energy group» АҚ бас директоры Нағымжан Алдияровтың айтуынша, жаңа станцияның негізгі технологиялық ерекшелігі — төрт деңгейлі тазарту жүйесі.
Кешенде:
- механикалық тазарту;
- биологиялық тазарту;
- ультракүлгін сәулемен залалсыздандыру;
- биогаз өндіру арқылы тұнбаны өңдеу қолданылады.
Тазарту кезінде пайда болатын тұнбаны кептіріп, түйіршіктерге айналдыру жоспарланған.
Ал алынған биогаз электр энергиясын өндіруге пайдаланылмақ. Осылайша, ағынды суды тазарту кезінде пайда болатын қалдықтың бір бөлігін энергетикалық ресурсқа айналдыру көзделіп отыр.
43 млрд теңгелік жоба қалай қаржыландырылады
Жобаның жалпы құны шамамен 43 млрд теңгені құрайды.
Асхат Шахаров қаржыландыру тетігі мен оның тұрғындарға қалай әсер ететінін түсіндірді.
«Жаңа кешеннің құрылысы – бұл қаланың дамуымен қатар, экологиялық және санитариялық қауіпсіздікке байланысты қажеттілік. Жобаны қаржыландыру мемлекеттік кепілдікпен Еуропалық қайта құру және даму банкінің несие қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Қарызды өтеу және оған қызмет көрсету шығындарының 90%-ына дейін республикалық бюджет, ал кемінде 10%-ы жергілікті бюджеттен қамтамасыз етіледі. Яғни, барлық қаржылық жүктеме тұрғындардың мойнына артылмайды. Жаңа станция тәулігіне 130 мың текше метрге дейін ағынды суды өңдей алады. Бұл қала үшін ұзақмерзімді перспективаға қажетті қуат резервін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Жоба аясында қолданыстағы инфрақұрылым бойынша да жұмыстар қарастырылған. Атап айтқанда, тазартылған суды бұруға арналған екі құбырды санациялау және герметизациялау жоспарлануда», – деді өңір басшысы.
Осылайша, қарызды өтеу және оған қызмет көрсету шығындарының негізгі бөлігін бюджеттер көтереді.
Құрылысқа 350 адамға дейін тартылады
Құрылыс алаңында жұмыстар басталып кетті. Қазір нысанда мердігер ұйымның мамандары еңбек етуде.
Жұмыс көлемі артқан сайын құрылысқа тартылатын жұмысшылар санын 350 адамға дейін жеткізу жоспарланған.
Жобаны 2028 жылдың мамырында аяқтау көзделіп отыр.
Сонымен қатар қолданыстағы инфрақұрылымның бір бөлігі жаңартылады. Тазартылған суды бұруға арналған екі құбырды санациялау және герметизациялау қарастырылған.
Тазартылған суды қайта пайдалануға болады
Жаңа КТҚ іске қосылғаннан кейін тазартылған суды қайта пайдалану мүмкіндігі де қарастырылып отыр.
Оны:
- балық шаруашылығы мақсатында пайдалануға;
- экологиялық талаптар сақталған жағдайда су нысанына ағызуға болады.
Екінші жағдайда тиісті жобалық құжаттаманың болуы талап етіледі.
Ал қазіргі тазарту қондырғылары жаңа станция толық іске қосылғанға дейін жұмысын жалғастырады.
Одан кейін ескі КТҚ-ны әрі қарай пайдалану мүмкіндігі және оны реконструкциялау қажеттілігі жеке анықталады.
Бұл не үшін маңызды
Ақтөбеде орталықтандырылған кәріз жүйесімен халықтың шамамен 62%-ы ғана қамтылған. Ал қолданыстағы тазарту станциясы 45 жылдан бері жұмыс істеп, 70%-ға тозған.
Сондықтан жаңа КТҚ құрылысы тек ескі нысанды ауыстыру мәселесі емес. Жоба қаланың жаңа аудандарын инженерлік инфрақұрылыммен қамтуға және орталықтандырылған кәріз желісін кеңейтуге қажетті қуат қорын қалыптастырады.
Төрт деңгейлі тазарту, ультракүлгін сәулемен залалсыздандыру және биогаз өндіру технологиялары экологиялық жүктемені азайтуға бағытталған. Ал тәулігіне 130 мың текше метрге дейінгі ең жоғары қуат Ақтөбенің ұзақмерзімді дамуына инфрақұрылымдық резерв береді.
