Құрылтай сайлауына санаулы күн қалды.
19 тамызда жеті партия үгіт науқанының соңғы белсенді кезеңдерінің бірін өткізіп, кешке партия төрағалары «Басты дебат – 2026» эфирінде экономика, халық табысы, ауыл шаруашылығы, әлеуметтік саясат және экология мәселелері бойынша ұстанымдарын таныстырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Өңірлерде де сайлауалды жұмыс жалғасты. Партия өкілдері кәсіпорын қызметкерлерімен, ауыл тұрғындарымен, педагогтермен, медицина мамандарымен, жастармен және қоғамдық ұйымдармен кездесті.
«Әділет»: тұрғын үй қорынан өнеркәсіпке дейін
«Әділет» партиясы Астанада тұрғын үй қорын басқаруға арналған республикалық диалог алаңын өткізді.
Кездесуге мүлік иелері бірлестіктерінің, ПИК, басқарушы компаниялар мен сарапшылардың өкілдері қатысты. Тараптар инженерлік желілерді жаңғырту және тұрғын үй қорын есепке алуды цифрландыру мәселелерін талқылады.
Партия өкілдері ТМД Парламентаралық Ассамблеясының халықаралық байқаушыларымен де кездесті.
Павлодар облысында сайлауалды кездесулер ірі өнеркәсіп кәсіпорындарында өтті. Олардың қатарында «Богатырь Көмір», Екібастұз ГРЭС-1, Павлодар мұнай-химия зауыты және «Қазақстан алюминийі» бар.
ЖСДП еңбек құқықтары мен әлеуметтік мәселелерді көтерді
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия еңбек құқықтарына арналған кездесу өткізді.
Партия өкілдері Көкпекті ауылының тұрғындарымен және облыстық «Руханият» орталығында жастармен кездесті.
Талқылаулар барысында:
- агроөнеркәсіптік кешен;
- экология;
- зейнетақымен қамсыздандыру;
- білімнің қолжетімділігі;
- еңбек құқықтары мәселелері көтерілді.
Сайлауалды кезеңде теледебаттағы эпизод та қоғамдық назарға ілікті. Кәсіпкер Әсем Болатжан ЖСДП төрағасының Қазақстан Халық партиясынан ұсынылған әйел кандидаттарға қатысты «сәндидат» сөзін қолданғанына назар аударды.
«Байтақ» радиациялық мониторинг мәселесін көтерді
«Байтақ» партиясының өкілдері Алматы облысының Долан ауылында педагогтермен, ал Ақтөбе облысының Мұғалжар ауданында медицина қызметкерлерімен кездесті.
Негізгі тақырыптар экология мен денсаулық сақтау болды.
Павлодар облысының Май және Аққулы аудандарында топыраққа, су мен азық-түлік өнімдеріне радиациялық мониторинг жүргізу мәселесі талқыланды. Бұл аумақтардың бір бөлігі бұрынғы Семей ядролық полигонының аймағына жатады.
Партия Ұлытау облысында және Алматыдағы «Алатау Жарық Компаниясы» ұжымымен де кездесулер өткізді.
ҚХП медицина мен әлеуметтік қолдауға назар аударды
Қазақстан Халық партиясының өкілдері ардагерлермен және «Үміт» дағдарыс орталығының қызметкерлерімен кездесті.
Сонымен қатар тәуелділігі бар адамдарға көмек көрсететін орталықтың мамандары және пациенттерімен кездесу ұйымдастырылды.
Кездесулерде:
- рецептімен берілетін дәрілерді босатуды бақылау;
- емделгеннен кейінгі әлеуметтік бейімделу;
- мектептерді психологтермен қамтамасыз ету мәселелері талқыланды.
«Ауыл» аграрлық секторға басымдық берді
«Ауыл» партиясы Павлодар облысында ғылым және білім саласының өкілдерімен кездесті.
Набережное ауылындағы «AndasAgro» шаруашылығының еңбек ұжымымен өткен кездесуде өсімдік және мал шаруашылығы мәселелері талқыланды.
Аграрлық сектор кейін партия төрағасының басты теледебаттағы сөзінде де негізгі тақырыптардың біріне айналды.
«Ақ жол» жеті өңірде кездесулер өткізді
«Ақ жол» демократиялық партиясы Ұлытау, Қостанай, Маңғыстау, Қызылорда, Алматы, Павлодар және Жамбыл облыстарындағы сайлауалды жұмысын жалғастырды.
Батыс Қазақстан облысында партияның облыстық штабы Бөрілі ауданы Жарсуат ауылдық округінің тұрғындарымен кездесті.
Кездесулер барысында өңірлердегі өзекті әлеуметтік және экономикалық мәселелер талқыланды.
Respublica жақтастар форумын өткізді
Respublica партиясы Ақмола облысында жақтастар форумын ұйымдастырды.
Іс-шара концерттік бағдарлама және көрмемен толықтырылды.
Партия кандидаттары «Re Jastary» жастар қозғалысының өкілдерімен де кездесті.
Жеті партия төрағасы «Басты дебат – 2026» эфиріне шықты
19 тамызда 24KZ телеарнасында «Экономикалық өсімнен азаматтардың әл-ауқатына дейін» тақырыбындағы «Басты дебат – 2026» өтті.
Эфирге жеті партияның төрағасы қатысты:
- Айбек Дәдебай – «Әділет»;
- Дания Еспаева – «Ақ жол»;
- Нұрсұлтан Шоқанов – Қазақстан Халық партиясы;
- Қайрат Айтуғанов – «Ауыл»;
- Асхат Рахимжанов – ЖСДП;
- Айдарбек Қожаназаров – Respublica;
- Азаматхан Әміртаев – «Байтақ».
Сөз сөйлеу кезегі 18 тамызда өткен ашық жеребе арқылы анықталды.
Дебат төрт раундтан тұрды
Партия көшбасшыларына бағдарламаларын таныстырумен қатар бір-біріне және көрермендерге жауап беру мүмкіндігі берілді.
Дебат төрт кезеңнен тұрды:
- партия бағдарламаларын таныстыру;
- қарсыластар мен көрермендердің сұрақтарына жауап беру;
- партиялар арасындағы тікелей пікірталас;
- қорытынды сөз.
Эфир барысында партия штабтарынан тікелей қосылымдар ұйымдастырылды. АҚШ, Қытай және БАӘ-де жүрген қазақстандықтармен телекөпір өтті.
Көрермендер QR-код пен байланыс орталығы арқылы шамамен 59 мың сұрақ жолдады. Олардың арасында шетелден түскен сауалдар да болды.
Respublica: табыс, баға және еңбек нарығы
Жеребе бойынша бірінші сөзді Respublica төрағасы Айдарбек Қожаназаров алды.
Ол партияның соңғы үш жарым жылдағы жұмысына тоқталып, азаматтар жиі көтеретін негізгі мәселелердің қатарында табыс пен бағаның өсуі бар екенін айтты.
Сұрақтарға жауап беру кезінде цифрландырудың еңбек нарығына ықпалы, кадрларды қайта даярлау және білім беру жүйесінің жұмыс берушілермен байланысы сөз болды.
Қорытынды сөзінде Қожаназаров Мәжілістің қазіргі шақырылымындағы партия жұмысына баға беріп, вейптерді реттеу, әскери қызметшілердің жоғары оқу орындарына түсуі, фермерлерді қолдау және мемлекеттік сатып алу мәселелерін қозғады.
«Байтақ»: экология және бюджет шығыстары
«Байтақ» төрағасы Азаматхан Әміртаев экологиялық туризм, табиғатты қорғау және бюджет қаражатын пайдалану мәселелеріне назар аударды.
Партия бағдарламасына қатысты сұраққа жауап бергенде ол аудиторлық тексерулердегі қаржылық заң бұзушылықтар туралы деректерге сүйеніп, қолда бар ресурстарды тиімдірек пайдалану қажет екенін айтты.
«Ақ жол»: ресурстар табысы, ауыл және жас отбасылар
Дания Еспаева табиғи ресурстардан түсетін табысты бөлу, аграрлық секторды және жас отбасыларды қолдау мәселелерін көтерді.
Ауыл шаруашылығы бойынша партияның Мәжілістегі жұмысына тоқталып, қарастырылып жатқан бағыттар арасында:
- агроөнеркәсіптік кешенді субсидиялау;
- салықтық шаралар;
- ауыл шаруашылығы техникасының лизингі бар екенін айтты.
Ол жас отбасыларға арналған ипотекалық несиелеу жөніндегі партия ұсыныстарын да еске салды.
Дания Еспаева «Әділет» төрағасына салықты көтермей, бюджет кірісін арттыру көздері туралы сұрақ қойды.
«Әділет»: салықты өсірмей экономиканы кеңейту
Айбек Дәдебай жұмыспен қамту, ауыл тұрғындарының табысы және жасанды интеллект саласындағы дағдыларды дамытуға тоқталды.
Бюджет кірістерін арттыру мәселесінде партияның ұстанымы экономиканың ауқымын кеңейтуге негізделетінін айтты.
Негізгі бағыттар ретінде орта бизнесті дамыту, қаржыландырудың қолжетімділігін арттыру, бизнеске салық жүктемесін өсірмей экспортты ынталандыру және шикізатты ел ішінде терең өңдеу аталды.
«Ауыл»: бидайды сатудан терең өңдеуге дейін
Қайрат Айтуғанов ауыл тұрғындарының табысын көтеру, шағын бизнесті және ауылдағы кооперацияны дамыту мәселелерін қозғады.
Астық экспортына қатысты ол:
- астықты терең өңдеуді;
- тұқым шаруашылығын дамытуды;
- импорттық тұқымға тәуелділікті азайтуды;
- аграрлық секторды цифрландыруды;
- аграрлық ғылымды дамытуды;
- еңбек өнімділігін арттыруды ұсынды.
Ол ҚХП төрағасына экономикалық құрылымы әртүрлі өңірлерде өмір сапасының бірыңғай стандартын қалыптастыру туралы сұрақ қойды.
ЖСДП: жалақы мен бюджетке қоғамдық бақылау
Асхат Рахимжанов еңбекақы, мемлекеттік бағдарламалар мен бюджет шығыстарын бақылау мәселелеріне тоқталды.
Ол халық табысының ішкі сұранысқа әсерін де көтерді.
Қорытынды сөзінде ЖСДП төрағасы сайлауалды уәделердің орындалуына қоғамдық бақылау жүргізудің маңызын атап өтті.
ҚХП: азық-түлік, медицина және алимент қоры
Қазақстан Халық партиясының төрағасы Нұрсұлтан Шоқанов азық-түлік, медицина мен білімнің қолжетімділігіне назар аударды.
Ол сондай-ақ:
- монополияларды реттеу;
- шағын және орта бизнесті қолдау;
- өңірлердің экономикалық ерекшеліктерін ескеру мәселелерін көтерді.
Ықтимал алимент қоры туралы сұраққа жауап берген Шоқанов оны мемлекетке қайтарылған заңсыз иемденілген активтерден түскен қаражат есебінен қаржыландыру мүмкіндігін қарастыруды ұсынды.
Дебат нені көрсетті
19 тамыздағы саяси күн партиялардың экономикалық және әлеуметтік мәселелерге әртүрлі басымдық беретінін көрсетті.
Бір тарап ауыл шаруашылығы мен өндірісті дамытуға назар аударса, енді бірі халық табысы, әлеуметтік кепілдіктер, экология немесе бюджет қаражатының тиімділігіне басымдық берді.
Бірақ дебаттағы ортақ тақырыптардың бірі халықтың әл-ауқаты болды. Баға, жалақы, жұмыс орындары, ауыл экономикасы және мемлекеттік шығыстардың тиімділігі жеті партияның пікірталасында әртүрлі қырынан көтерілді.
Үгіт-насихат кезеңі аяқталғаннан кейін тыныштық күні өтеді. 23 тамызда сайлаушылар жаңа бір палаталы Құрылтай депутаттарын сайлау үшін дауыс береді.
