Қазақстанда жел электр станцияларындағы генерацияны болжау дәлдігі 80%-ға дейін артуы мүмкін.
«Самұрық-Энерго» жаңартылатын энергетика нысандарында электр энергиясын өндіруді жоспарлауға арналған жасанды интеллект жүйесін әзірлеп жатыр. Жаңа шешімді 2026 жылдың соңында іске қосу жоспарланған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоба машиналық оқыту мен метеорологиялық деректерді пайдаланып, жел электр станциялары қанша электр энергиясын өндіретінін дәлірек есептеуге мүмкіндік береді.
ЖИ желдің өзгерісін ескеріп отырады
Жел энергетикасындағы негізгі қиындықтардың бірі – өндіріс көлемінің ауа райына тікелей тәуелді болуы.
Әсіресе жел жылдамдығының жиі өзгеруі электр энергиясының нақты өндірісін алдын ала дәл есептеуді қиындатады.
Жаңа шешімнің негізінде метеорологиялық қызметпен интеграцияланған жасанды интеллект моделі болады. Жүйе электр энергиясын өндіру болжамын жасау үшін метеорологиялық деректерді кеңістік пен уақыт бойынша егжей-тегжейлі өңдейді.
Бұл жел электр станцияларының алдағы өндіріс көлемін дәлірек жоспарлауға көмектесуі тиіс.
Жүйеге нақты станциялардың деректері беріледі
Жасанды интеллект тек ауа райы болжамына сүйенбейді. Модельді оқыту және нақты жұмыс жағдайларына бейімдеу үшін энергетикалық нысандардың тарихи және жедел деректері пайдаланылады.
Олардың қатарында:
- электр энергиясын коммерциялық есепке алудың автоматтандырылған жүйесіндегі деректер;
- SCADA жүйелерінің ақпараты;
- электр энергиясын өндірудің нақты көрсеткіштері;
- жабдық жұмысының технологиялық параметрлері болады.
Осы деректерді біріктіру арқылы модель әр станцияның нақты пайдалану ерекшеліктерін ескере алады.
Болжау дәлдігі 80%-ға дейін жетпек
Жобаның негізгі көрсеткіштерінің бірі – электр энергиясын өндіру болжамының дәлдігін 80%-ға дейін арттыру.
Дәлірек болжам энергетикалық компанияға генерация көлемін алдын ала тиімді жоспарлауға мүмкіндік береді.
Бұл әсіресе жаңартылатын энергия көздері үшін маңызды. Өйткені жел немесе күн жағдайы өзгерген кезде нақты өндіріс алдын ала мәлімделген көлемнен ауытқуы мүмкін.
Қаржылық шығындарды азайту көзделген
ЖИ енгізудің экономикалық әсері операциялық жоспарлаумен ғана шектелмейді.
Жүйе нақты өндірілген электр энергиясының алдын ала мәлімделген көлемнен ауытқуын азайтуға көмектесуі тиіс. Соның нәтижесінде мұндай айырмашылықтарға байланысты қаржылық шығындарды төмендету көзделіп отыр.
Жоба толық іске қосылған жағдайда компания жаңартылатын энергетикадағы өндірісті жоспарлауды деректерге негізделген автоматтандырылған модельге біртіндеп көшіре алады.
Бұл неге маңызды
Қазақстанда жаңартылатын энергия қуаты артқан сайын электр жүйесі үшін генерацияның нақты көлемін алдын ала білу маңыздырақ бола түседі.
Дәстүрлі электр станцияларымен салыстырғанда жел генерациясын қажетті сәтте жай ғана көбейту немесе азайту мүмкіндігі шектеулі — өндіріс ауа райына тәуелді.
Сондықтан ЖИ көмегімен болжам дәлдігін арттыру энергия жүйесіндегі теңгерімді жоспарлауға, өндірістегі ауытқуларды азайтуға және жаңартылатын энергетиканы тиімдірек пайдалануға мүмкіндік береді.
