Балаларға қажет құралды енді ертерек ауыстыруға болады. Қазақстанның үш өңірінде сыналып жатқан жаңа тетік оңалту құралын баланың бойы мен дене өлшемдеріне сәйкес келмей қалған жағдайда пайдалану мерзімі аяқталмай тұрып ауыстыруға мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаевтың Қарағанды облысына жұмыс сапары кезінде айтылды. Министр балаларға арнайы әлеуметтік қызмет көрсететін орталықтың жұмысымен және оңалтудың техникалық құралдарын қайтару тетігі бойынша пилоттық жобаның алғашқы нәтижелерімен танысты.
Қарағандыда алты адам мүгедектер арбасын алды
Пилоттық жоба 2026 жылғы 1 шілдеде Қарағанды, Ақтөбе және Павлодар облыстарында басталды.
Қарағанды облысында жоба іске қосылғаннан бері айырбастау қоры арқылы алты адам мүгедектер арбасын алды. Бұдан бөлек:
- төрт оңалту құралы жөнделді;
- үш техникалық құрал пайдалану мерзімі аяқталмай тұрып ауыстырылды.
Жүйенің негізгі ерекшелігі — техникалық құралдың азаматқа берілген сәтінен бастап пайдалану мерзімі аяқталғанға дейінгі бүкіл қозғалысын бақылау.
Қайтарылған құрал басқа адамға берілуі мүмкін
Жаңа модель бойынша азамат қайтарған оңалту құралы бірден қайта пайдалануға жіберілмейді.
Алдымен оның техникалық жағдайы тексеріліп, санитарлық өңдеу жүргізіледі. Қажет болса, құрал күрделі жөндеуден өтеді.
Тек пайдалануға жарамды деп танылғаннан кейін ол белгіленген тәртіппен оңалту құралына мұқтаж басқа азаматқа берілуі мүмкін.
Құралды беру, қайтару, оған техникалық қызмет көрсету және қайта пайдалану кезеңдерінің барлығы ақпараттық жүйеде тіркеледі.
Бұл механизмнің практикалық мәні айырбастау қорын қалыптастыруда. Қажеттілігі өзгерген адам басқа құралға ауыса алады, ал пайдалануға жарамды бұрынғы құрал тексеруден кейін басқа азаматқа беріледі.
Жаңа құрал алу құқығы сақталады
Пилоттық жоба қолданыстағы жүйені алмастырмайды.
Мүгедектігі бар азаматтың оңалту құралының белгіленген пайдалану мерзімі аяқталғаннан кейін жаңасын алу құқығы сақталады. Яғни қайтару және қайта пайдалану механизмі азаматтарды жаңа техникалық құрал алу мүмкіндігінен айырмайды.
Жоба оңалту құралдарына қажеттілікті үздіксіз қамтамасыз ететін қосымша тетік ретінде сыналып жатыр.
Баланың бойы өзгерсе, құралды мерзімінен бұрын ауыстырады
Жаңа тәсілдің ең маңызды тұстарының бірі балаларға қатысты.
Бала өскен сайын бұрын берілген мүгедектер арбасы немесе басқа оңалту құралы оның бойы мен дене өлшемдеріне сәйкес келмей қалуы мүмкін. Пилоттық жоба осындай жағдайда құралдың нормативтік пайдалану мерзімі біткенін күтпеуге мүмкіндік береді.
Оны мерзімінен бұрын қайтарып, балаға сәйкес келетін басқа техникалық құралға ауыстыруға болады. Бұл оңалту процесінде ұзақ үзіліс болмауы үшін қажет.
Қарағандыдағы орталықта 116 бала тұрады
Жұмыс сапары кезінде Асқарбек Ертаев балаларға арнайы әлеуметтік қызмет көрсететін орталықты да аралады.
Мекеме 3 пен 18 жас аралығындағы балаларды тұрақты орналастыруға және күндізгі жартылай стационар жағдайында қабылдауға есептелген. Жалпы сыйымдылығы — 170 орын, қазір орталықта 116 бала тұрады.
Балаларға жеке қажеттілігіне қарай:
- әлеуметтік-медициналық;
- әлеуметтік-психологиялық;
- әлеуметтік-педагогикалық;
- әлеуметтік-мәдени;
- әлеуметтік-экономикалық;
- әлеуметтік-құқықтық қызметтер көрсетіледі.
Мамандар балалардың өздігінен әрекет етуіне, күнделікті өмірге бейімделуіне және қажетті тұрмыстық дағдыларды меңгеруіне көмектеседі.
Министр балалар бөлмелерін, оқу сыныптары мен оңалту орындарын қарап, мамандардың жұмысымен танысты.
«Әр баланың қажеттілігі әртүрлі, сондықтан оларға жеке тәсіл қажет. Баланың қабілетін дамытуға, өзіне-өзі қызмет етуіне және қоғамға араласуына қолдау көрсету маңызды. Арнайы әлеуметтік қызметтердің барлық түрі баланың өмір сапасын жақсартуға және оның дамуына бағытталуы керек», – деді Асқарбек Ертаев.
Үш облыстағы сынақтан кейін тетікке баға беріледі
Қазір жаңа жүйе тек пилоттық режимде жұмыс істейді. Сондықтан оны бүкіл Қазақстанға енгізу туралы шешім әлі қабылданған жоқ.
Қарағанды, Ақтөбе және Павлодар облыстарындағы сынақ кезеңінің нәтижелері сараланғаннан кейін тетікті одан әрі қолдану мүмкіндігі қарастырылады.
Қарағандыдағы алғашқы нәтиже нақты: пилот басталғаннан бері алты адам айырбастау қорынан мүгедектер арбасын алды, төрт құрал жөнделді, тағы үшеуі мерзімінен бұрын ауыстырылды.
Бұған дейін біз DKNews.kz сайтында әлеуметтік қолдау мен халықты әлеуметтік қорғау саласындағы өзгерістер туралы жазған едік.
