Емханалардың жұмысы қатаң тексеріледі.
Қазақстанда медициналық қызмет сапасына қатысты шағымдар өскен өңірлерде арнайы штабтар құрылып, мемлекеттік және жекеменшік клиникалардың жұмысы тексеріледі. Үш жыл қатарынан төмен нәтиже көрсеткен емханаларды қаржыландыру тәсілі де қайта қаралмақ, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл тапсырмалар Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрінің міндетін атқарушы Аида Балаеваның төрағалығымен өткен кеңесте берілді. Үкімет мәліметінше, басты мәселе инфрақұрылымды жаңартумен ғана шектелмейді — ендігі басымдық пациент алатын медициналық көмектің нақты сапасына беріледі.
Маңғыстауда медициналық шағымдар 4,3 есе өскен
2026 жылдың алғашқы алты айында қазақстандықтар медициналық-санитариялық алғашқы көмек (МСАК) ұйымдарына 62 млн рет жүгінген. Осы кезеңде 2 925 шағым түскен.
Азаматтар көбіне:
- бейінді мамандарға қол жеткізуге;
- дәрігер қабылдауына жазылуға;
- пациенттерді тиісті мамандарға бағыттауға;
- медициналық әдептің сақталуына;
- диспансерлік бақылаудың уақытылы жүргізілуіне;
- дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге шағымданған.
Өңірлер арасындағы айырмашылық айтарлықтай. Шағымдардың ең жоғары өсімі Маңғыстау облысында — 4,3 есе тіркелген. Шығыс Қазақстан облысында көрсеткіш 2,6 есе, Қарағанды облысында 2,3 есе, Ақмола облысында 2,1 есе, Астанада екі есе өскен.
Сондықтан Маңғыстау, Шығыс Қазақстан, Қарағанды және Ақмола облыстарындағы, сондай-ақ Астана мен Алматыдағы жағдайды жеке талдау тапсырылды.
Дәрігер қабылдауын күту жеті күннен 1–3 күнге қысқарған
Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушы Ақмарал Әлназарованың мәліметінше, соңғы екі жылда учаскелік дәрігерлердің қабылдау уақыты төрт сағаттан алты сағатқа дейін ұзартылған.
Нәтижесінде қабылдауды күту мерзімі бұрынғы жеті күннен 1–3 күнге дейін қысқарды.
МСАК деңгейіндегі шұғыл көмектің мүмкіндігі де кеңейген. Соңғы екі жылда 684 шұғыл медициналық көмек кабинеті ашылып, төртінші санаттағы шақыртуларға қызмет көрсететін 988 мобильді бригада құрылған. Бұл көрсеткіштерді Денсаулық сақтау министрлігі де растады.
Балалар медицинасына жеке назар аударылып отыр. Аида Балаеваның тапсырмасымен педиатриялық бөлімшелердің жұмысы күшейтіліп, балалардағы патологияларды ерте анықтауға арналған 450-ге жуық даму және ерте араласу кабинеті ашылды.
Емханалардың жұмысына пациенттердің бағасы әсер етеді
Кеңестегі ең маңызды шешімдердің бірі — медициналық ұйымдарды бағалау кезінде пациент пікірінің рөлін күшейту.
МСАК қызметін бағалау жүйесін Денсаулық сақтау министрлігі әзірлеген жаңа индикаторлармен толықтыру тапсырылды.
Сонымен бірге пациенттердің бағалауын ескере отырып, медициналық қызметтерге ақы төлеуді реттейтін нормативтік құжаттарға өзгерістер енгізу көзделіп отыр.
Бұл тәсіл медициналық ұйымның жұмысын тек есептер мен статистикалық көрсеткіштер арқылы емес, қызметті тікелей пайдаланған азаматтардың тәжірибесі арқылы да бағалауға мүмкіндік береді.
Үш жыл нашар нәтиже көрсеткен емханалардың қаржыландырылуы өзгереді
Бақылау тек шағымдарды жинаумен шектелмейді.
Аида Балаева үш жыл қатарынан төмен нәтиже көрсетіп келе жатқан емханаларды қаржыландыру тәсілдерін қайта қарауды тапсырды.
Үздік медициналық ұйымдарды ынталандыру тетіктерін де жетілдіру қажет.
Ал қабылданған шараларға қарамастан жағдайы жақсармаған медициналық ұйымдардың басшыларына қатысты басқарушылық және кадрлық шешімдер қабылдау тапсырылды.
Бұл талаптар емхана жұмысының сапасын қаржыландыру және басшылықтың жауапкершілігімен тікелей байланыстырады.
Өңірлерде арнайы штабтар емханалар мен ауруханаларды тексереді
Енді проблемалы медициналық ұйымдарды жергілікті деңгейде арнайы штабтар зерттейді.
Олардың құрамына:
- тәжірибелі дәрігерлер;
- мәслихат депутаттары;
- қоғамдық кеңес мүшелері кіреді.
Штабтар мемлекеттік қана емес, жекеменшік емханалар мен стационарлардың да жұмысын жан-жақты қарауы тиіс.
Негізгі міндет — шағымдардың не себепті көбейгенін анықтап, қызмет көрсету сапасы тұрақты түрде төмен медициналық ұйымдар бойынша нақты ұсыныстар әзірлеу.
Осылайша, медициналық ұйымдарға бақылауға тек денсаулық сақтау жүйесінің өкілдері емес, депутаттар мен қоғамдық кеңестер де тартылады.
9,6 млн электрондық рецепт «Әлеуметтік әмиян» арқылы берілген
Медициналық қызметті цифрландыру да жалғасып жатыр.
Қазір уақытша еңбекке жарамсыздық парақтары, рецепттер және медициналық анықтамалардың 13 түрі электронды форматта рәсімделеді.
Дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуде «Әлеуметтік әмиян» сервисі арқылы 9,6 млн электрондық рецепт берілген. Бұл барлық рецепттің 86%-ын құрайды.
Цифрландырудың келесі кезеңі медициналық деректерді бір ортаға жинауға бағытталған. Бұған дейін біз Қазақстанда денсаулық сақтау жүйесін толық цифрландыру және бірыңғай медициналық жүйе құру қалай жүріп жатқанын жазған едік. Жаңа инфрақұрылым мемлекетке медициналық көмектің сапасын бақылауға, ал дәрігерлерге пациент туралы деректермен бір ортада жұмыс істеуге мүмкіндік беруі тиіс.
Дәрі-дәрмекпен қамту деңгейі 91%-ға жетті
Үкімет дәрі-дәрмек сатып алуды жоспарлау тәртібін де өзгертіп жатыр.
2027 жылға арналған сатып алу рәсімдері бұрынғы жылдарға қарағанда төрт айдан астам уақыт ерте басталған. Нәтижесінде медициналық ұйымдардың дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілу деңгейі қазір 91%-ға жеткен.
«Әлеуметтік әмиян» бұған дейін де дәрі-дәрмек беруді бақылаудың негізгі цифрлық құралдарының біріне айналды. Жүйе электрондық рецептті нақты пациентке берілген препаратпен байланыстыруға мүмкіндік береді. Қазақстанда бұл тетік кезең-кезеңімен кеңейтіліп келеді.
МСАК қызметкерлеріне 1 млн теңгеден астам төлем берілген
Кеңесте дәрігерлер мен МСАК қызметкерлерін ынталандыру мәселесі де қаралды.
Жан басына шаққандағы нормативтің ынталандыру бөлігін автоматтандыру арқылы төлемдерді бөлудегі субъективтілікті азайту көзделген.
Ынталандыру төлемінің орташа мөлшері 600 мың теңгеге жетті. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 15% жоғары.
Биыл белгіленген көрсеткіштерге қол жеткізген мыңнан астам учаскеге 1 млн теңгеден жоғары төлем берілген.
Бұған қоса, МСАК қызметкерлеріне үздіксіз еңбек өтілі үшін ынталандыру төлемдері енгізіліп жатыр.
Ендігі өлшем — пациент алған көмектің сапасы
Кеңестің қорытындысы медициналық ұйымдарға қойылатын талаптың өзгеріп келе жатқанын көрсетті.
Инфрақұрылымның жаңаруы, цифрлық рецепт немесе қабылдау уақытын ұзарту өздігінен жеткілікті көрсеткіш болмайды. Өңірлерден пациенттің дәрігерге қаншалықты тез жеткені, қажетті маманға жолдама алғаны, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілгені және көрсетілген қызметке қандай баға бергені сұралады.
Аида Балаева медициналық қызмет сапасы жергілікті атқарушы органдар мен Денсаулық сақтау министрлігінің тұрақты әрі жүйелі бақылауында болуы тиіс екенін атап өтті.
Бұған дейін біз Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесін қандай өзгерістер күтіп тұрғанын және цифрлық бақылау пациентке көрсетілетін қызметке қалай әсер ететінін егжей-тегжейлі жазған едік. Енді бақылаудың келесі деңгейі енгізілмек: үш жыл қатарынан төмен нәтиже көрсеткен емханалардың қаржыландыру тәсілі қайта қаралып, жағдайды түзете алмаған басшыларға қатысты кадрлық шешімдер қабылдануы мүмкін.
