Балалардың 30%-ы ауырса, сынып онлайн оқуға көшеді. Қазақстанда 2026–2027 эпидемиологиялық маусымына арналған санитариялық шаралар бекітілді, олардың бір бөлігі осы күзден бастап мектептерге, балабақшаларға және ата-аналарға тікелей әсер етеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанның Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері 2026 жылғы 26 тамызда тұмау, ЖРВИ және COVID-19 профилактикасына қатысты №11 қаулыны бекітті. Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті құжатта білім беру ұйымдарындағы сабаққа қатысуды бақылау, таңертеңгі сүзгі, вакцинация және ауруханаларды маусымдық сырқаттанушылықтың өсуіне дайындау шаралары қарастырылғанын хабарлады.
Әр үшінші бала ауырса, сынып қашықтан оқуға көшеді
Ата-аналар үшін жаңа эпидемиологиялық маусымдағы ең маңызды көрсеткіштердің бірі — 30%.
Егер бір сыныпта немесе топта балалардың 30%-ы және одан көбі ЖРВИ-мен ауырса, оқушыларды қашықтан оқыту форматына ауыстыру қарастырылған. Бұл бүкіл мектепті автоматты түрде жабу деген сөз емес, шешім нақты сыныпқа немесе топқа қатысты қабылданады.
Бұл тәртіп 2026–2027 жылдарға арналған эпидемиологиялық маусым шараларында көрсетілген. Бас мемлекеттік санитариялық дәрігердің қаулысы ресми ресурста жарияланған.
Демек, ауру көрсеткіші тек бір сыныпта шектен асса, қалған оқушылардың барлығы бірден үйден оқуға көшірілмейді.
Балалардың 20–30%-ы ауырса, шектеулер ертерек басталады
Онлайн оқу — алғашқы шара емес.
Егер бір сыныпта немесе топта балалардың 20–30%-ында ЖРВИ анықталса, олармен байланыста болғандарға жеті күнтізбелік күн медициналық бақылау жүргізу қарастырылған.
Мектептерде осы кезеңде кабинеттік жүйе тоқтатылады. Яғни оқушылар бір кабинеттен екіншісіне ауысып жүрмеуі керек.
Сонымен бірге белгіленген эпидемиологиялық кезеңде сыныпқа немесе топқа жаңа балаларды қабылдауға шектеу қойылады.
Нәтижесінде үш сатылы жүйе пайда болады: қалыпты оқу, сырқаттанушылық өскен кездегі жергілікті шектеулер және 30% шегіне жеткенде қашықтан оқу.
Белгілері бар баланы сабаққа кіргізбеуі мүмкін
Ата-аналар бірқатар өзгерісті мектептің кіреберісінен-ақ байқауы мүмкін.
Білім беру ұйымдарында күн сайын таңертеңгі сүзгі жүргізу қарастырылған. Мектептер оқушылардың сабаққа қатысуын бақылап, олардың келмеу себептерін анықтауы тиіс.
ЖРВИ, тұмау немесе COVID-19 белгілері бар балаларды сабақтан уақытылы шеттету қажет. Егер белгілер оқу күні барысында пайда болса, бала ата-анасы келгенге дейін уақытша оқшаулануы тиіс.
Сондықтан дене қызуы көтерілген немесе инфекция белгілері байқалған баланы «бақылау жұмысына барып келсін» деп мектепке жіберу медициналық тұрғыдан ғана емес, санитариялық талаптар жағынан да дұрыс емес.
Мектеп симптомдарға жауап беріп қана қоймай, сыныптағы ауырған балалардың үлесін де бақылауы керек.
Балабақшада 30% ауырса, талап қатаңырақ
Мектепке дейінгі ұйымдар үшін жеке шара қарастырылған.
Егер ЖРВИ-мен ауырғандар саны топтағы балалардың 30%-ына және одан да көбі жетсе, соңғы науқас анықталғаннан кейін бір инкубациялық кезеңге сол топтағы оқу-тәрбие процесі уақытша тоқтатылуы мүмкін.
Бұл мектептегі сценарийден өзгеше. Оқушылар қашықтан оқуды жалғастыра алса, балабақша тобында процесс уақытша толық тоқтатылуы ықтимал.
Жұмыс істейтін ата-аналар үшін бұл әсіресе сезімтал, өйткені бірнеше баланың сырқаттануы отбасының күнделікті тәртібін жылдам өзгертуі мүмкін.
ЖРВИ көрсеткішін алдымен апта сайын, кейін күн сайын бақылайды
Маусымдық бақылау біртіндеп күшейтіледі.
1 қыркүйектен бастап тұмау, ЖРВИ және COVID-19 бойынша сырқаттанушылыққа апта сайын мониторинг жүргізу қарастырылған.
Ал 1 қазаннан бастап бақылау күн сайын жүргізілуі тиіс. Белгілі бір аумақта бақылау деңгейлері асып кеткен жағдайда санитариялық қызметтер нақты эпидемиологиялық ахуалға байланысты қосымша шектеу шараларын енгізе алады.
Мектептер үшін бұл оқушылардың сабақтан қалу көрсеткіші енді тек электрондық журналдағы сан емес дегенді білдіреді. Сабаққа келмеу себептері нақты сыныптың санитариялық шекке қаншалықты жақындағанын бағалау үшін де қажет.
Тұмауға қарсы вакцинация 15 қыркүйекте басталады
Жаңа маусымдағы тағы бір маңызды күн — 2026 жылғы 15 қыркүйек.
Осы күннен бастап Қазақстанда тұмауға қарсы вакцинация науқаны басталуы тиіс. Медициналық ұйымдарға екпе кабинеттерін, мобильді бригадаларды және вакциналарды сақтау жағдайларын алдын ала дайындау тапсырылған.
Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі аясында вакцинация ұлттық ережелер мен эпидемиологиялық көрсетілімдер бойынша белгіленген халық топтарына жүргізіледі.
Созылмалы аурулары бар адамдарға, жүкті әйелдерге, балаларға, егде жастағы азаматтарға және жұқтыру қаупі жоғары тұлғаларға ерекше назар аударылады.
Ірі жұмыс берушілерге де қызметкерлерін өз қаражаты есебінен вакцинациялауды ұйымдастыру ұсынылады.
Жалпыға бірдей маска режимі енгізілмейді
Қаулыда COVID-19 атауының болуы көпшілікке таныс сұрақты қайта туындатуы мүмкін: міндетті маска режимі қайтарыла ма?
Бекітілген шараларда тұрғындар үшін жалпыға бірдей маска тағу талабы жоқ.
1 қазаннан бастап маска режимі денсаулық сақтау ұйымдарының медицина қызметкерлеріне қарастырылған. Бұл — кәсіби эпидемияға қарсы шара, дүкен, мектеп немесе қоғамдық көліктегі барлық азаматқа ортақ талап емес.
Сондықтан осы қаулыға сүйеніп, Қазақстанда жалпыға ортақ маска режимі қайта енгізіледі деу жарияланған талаптарға сәйкес келмейді.
Ауруханалар қосымша төсек пен мобильді бригадалар дайындайды
Санитариялық қаулы мектептермен ғана шектелмейді.
Медициналық ұйымдарға қосымша инфекциялық төсек орындарын ашу жоспарларын әзірлеп, инфекциялық және реанимациялық бөлімшелердің жүктемесін бақылау тапсырылған.
Егер инфекциялық төсек қорының жүктемесі 85%-ға жетсе, қосымша орындар ашылуы тиіс.
Эпидемиялық өрлеу кезеңінде мобильді бригадалар да қарастырылған.
Қалаларда есеп 5 мың және одан да көп тіркелген тұрғынға бір бригададан жүргізіледі. Ауылдық жерлерде дәрігерлік амбулатория немесе алғашқы медициналық-санитариялық көмек ұйымы жанында кемінде бір мобильді бригада болуы керек.
ЖРВИ, тұмау, COVID-19 немесе пневмония белгілері бар жүкті әйелдер мен бір жасқа дейінгі балалардың шақыртуларына басымдық беріледі — оларға үйде бірінші кезекте қызмет көрсетілуі тиіс.
30% шегі қазақстандық мектептерге бұрыннан таныс
Осындай механизм Қазақстанда өткен эпидемиологиялық маусымда да қолданылды.
2025–2026 оқу жылында санитариялық талаптар 20–30% оқушы ауырғанда кабинеттік жүйені тоқтатуды, ал 30% және одан көп болған жағдайда нақты сыныпты онлайн оқытуға көшіруді қарастырған.
Бұл талап іс жүзінде де қолданылды.
Мәселен, ЖРВИ өршіген кезеңде Астана қаласының санитариялық қызметтері ауырғандар үлесі 30%-ға және одан жоғары болған сыныптарды қашықтан оқытуға көшіруді тапсырған.
Сондықтан қазіргі қаулы Қазақстан мектептері күзде жаппай жабылады дегенді білдірмейді.
Құжат жоғары сырқаттанушылық нақты бір сыныпта оқу форматын өзгертуге қай кезде негіз болатынын алдын ала белгілейді.
Ата-аналар үшін жаңа эпидемиологиялық маусым алдындағы негізгі көрсеткіштер мынадай: 20–30% ауырса — жергілікті шектеулер, 30% және одан көп болса — қашықтан оқу.
Ал 1 қыркүйектен бастап мектептер эпидемиологиялық жағдайды апта сайын бақылай бастайды.
Бұған дейін біз 2026–2027 маусымында Қазақстанда тұмаудың қандай штамдары күтілетіні және биыл вакцинаның құрамы неге жаңартылғаны туралы жазған едік. Енді мектептер мен медициналық ұйымдардың сырқаттанушылық өскен кезде қандай тәртіппен әрекет ететіні де белгілі болды.
