Азық-түлік бағасы төмендей бастады.
2026 жылғы тамызда Қазақстанда азық-түлік тауарлары жыл басынан бері алғаш рет бір ай ішінде арзандады. Алайда жылдық азық-түлік инфляциясы әлі де жоғары деңгейде қалып отыр — 9,5%, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, тамыздағы жалпы айлық инфляция шілдедегі деңгейде қалып, 0,6% болды. Ал азық-түлік бағасы бір айда 0,1%-ға төмендеді.
Азық-түлік инфляциясы 9,5%-ға дейін баяулады
Тамыздағы арзандау азық-түлік бір жыл бұрынғыдан арзан болды дегенді білдірмейді. Жылдық есепте азық-түлік инфляциясы 9,5% болып отыр.
Дегенмен бағаның өсу қарқыны айтарлықтай бәсеңдеген. 2025 жылғы желтоқсанда азық-түлік инфляциясы 13,5% болған.
Айлық бағаның төмендеуіне негізінен маусымдық жеміс-жидек пен көкөніс өнімдері әсер етті. Тамызда азық-түліктің 46 позициясы бойынша баға төмендеген.
Арзандау көкөністер мен бақша өнімдерін, жемістер мен жидектерді, ет және балық өнімдерінің жекелеген түрлерін, сүт өнімдерін, балалар тағамын, бакалеяны, өңделген өнімдерді, кондитерлік тауарларды, дайын тағамдар мен сусындарды қамтыды.
Баклажан 15,4%, картоп 12,3% арзандады
Тамызда ең көп арзандаған өнім — баклажан. Оның бағасы бір айда 15,4%-ға төмендеді.
Картоп 12,3%, тәтті бұрыш 11,9%, қырыққабат 9,7%, жүзім 8%, пияз 7,7% арзандаған.
Киви бағасы 7,3%, кәді 6,6% төмендеді. Сондай-ақ алма, сәбіз, лимон, қызылша, саңырауқұлақ, алмұрт пен қияр арзандаған.
Бір жылда баклажан бағасы екі есеге жуық түсті
Жекелеген көкөністер бойынша жылдық динамика бұдан да айқын.
Баклажан бір жылда 46,8%, кәді 40%, қияр 39,9% арзандаған.
Қызылша бағасы 13,8%, қызанақ 13,6%, алма 10,6% төмендеді.
Сондай-ақ сарымсақ, мандарин, қырыққабат, банан, күріш, апельсин, гүлді қырыққабат пен брокколи бағасының төмендегені тіркелді.
Соған қарамастан, бүкіл азық-түлік себетінде бірдей арзандау жоқ. Сондықтан маусымдық көкөністердің айтарлықтай арзандауы тұтынушының барлық азық-түлік шығыны дәл сондай көлемде азайды дегенді білдірмейді.
Сауда үстемесі үшін 3 мыңнан астам әкімшілік қаулы шығарылды
Үкімет бағаның қалыптасуына әсер ететін тетіктерді де бақылауды күшейтіп отыр.
27 тамыздағы жағдай бойынша Сауда және интеграция министрлігінің аумақтық департаменттері белгіленген 15%-дық сауда үстемесін асырғаны үшін 3 096 әкімшілік қаулы шығарған. Олардың жалпы сомасы 76 млн теңгеден асты.
Салыстыру үшін, 2025 жылдың бүкіл кезеңінде 2 913 қаулы шығарылған еді. Биылғы көрсеткіш қазірдің өзінде өткен жылғы нәтижеден 183 жағдайға немесе 6,3%-ға жоғары.
Өңірлерде азық-түлік базарларына тексеру жүргізіліп, жеткізу тізбектері мен жалдау шарттары сараланып жатыр. Билік түпкі бағаны өсіретін артық делдалдарды анықтауға да назар аударуда.
50-ден астам компания жеңілдетілген теміржол тарифін пайдаланды
Бағаны ұстап тұру шаралары логистикаға да қатысты.
Азық-түлікті теміржолмен тасымалдауға жеңілдетілген тариф қолданылады. Оны 50-ден астам компания пайдаланып, 38 мың тонна өнім тасымалдаған.
Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өндірушілеріне электр энергиясы тарифін 20%-ға төмендету қарастырылған. Мұндай қолдау өндіруші босату бағасын ұстап тұру жөнінде қарсы міндеттеме қабылдаған жағдайда беріледі.
Тұрақтандыру қорларының жұмыс механизмі де қайта қаралып жатыр. Енді негізгі назар сатып алынған өнім көлеміне немесе игерілген қаржыға емес, қабылданған шаралардың дүкен сөресіндегі нақты бағаға қаншалықты әсер еткеніне аударылмақ.
Жыл соңына дейін тағы 4 мыңға жуық жәрмеңке өтеді
Жыл басынан бері Қазақстанда 5 мыңнан астам ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өткізілді. Мұндай алаңдарда фермерлер өнімін делдалсыз тікелей сатады.
Жыл соңына дейін тағы шамамен 4 мың жәрмеңке өткізу жоспарланған.
Тамыз 2026 жылы азық-түлік бойынша айлық дефляция тіркелген алғашқы ай болды. Бірақ тұтынушы үшін негізгі көрсеткіш өзгерген жоқ: жекелеген көкөністер ондаған пайызға арзандағанымен, жалпы азық-түлік бағасы бір жыл бұрынғыдан әлі де 9,5% жоғары.
