Астана әлемдік авиация орталығына айналады. Қазан айында Қазақстан алғаш рет ИКАО-ның Авиациялық қауіпсіздік апталығын қабылдайды. Онда мемлекеттер мен авиация саласының өкілдері әуежайлардың дәстүрлі қауіпсіздік күн тәртібінен әлдеқайда ауқымды мәселелерді — жасанды интеллектіні, кибершабуылдарды, ұшқышсыз әуе кемелерін және қақтығыс аймақтарындағы ұшу тәуекелдерін талқылайды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Халықаралық форум 2026 жылғы 20–22 қазанда Астанада Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің қолдауымен өтеді. Іс-шараға әлемнің түкпір-түкпірінен авиациялық әкімшіліктердің басшылары, авиация саласының өкілдері, шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың жоғары лауазымды өкілдері қатысады деп күтілуде.
Форумның өтетін күні мен орны ICAO Security Week 2026 ресми парақшасында да көрсетілген. Негізгі іс-шаралар Астанадағы Тәуелсіздік сарайында өтеді.
Форумның басты тақырыбы жолаушыларды тексеруден әлдеқайда кең
Бүгін авиациялық қауіпсіздік металл іздегіштен өту, багажды тексеру немесе әуежай аумағына кіруді бақылаумен ғана шектелмейді.
Ұйымдастырушылар күн тәртібіне бірден бірнеше жаңа тәуекелді шығарды: цифрлық технологиялар мен жасанды интеллектінің дамуы, киберқауіптердің өсуі, ұшқышсыз әуе кемелерінің таралуы, қарулы қақтығыстар мен геосаяси тұрақсыздықтың салдары.
ИКАО Астанада өтетін Авиациялық қауіпсіздік апталығын мемлекеттерді, халықаралық ұйымдар мен авиация индустриясын біріктіретін жаһандық алаң ретінде қарастырады.
Бағдарламада жаңа технологиялар мен жасанды интеллектіні пайдалану, киберқауіпсіздік, кадрлық әлеуетті дамыту, авиациялық инфрақұрылымды қорғау және қақтығыс аймақтарындағы ұшу тәуекелдерін бағалау мәселелері бар.
Жолаушы үшін бұл процестердің басым бөлігі байқалмайды. Бірақ әуежайлар, авиакомпаниялар және ақпарат алмасу жүйелері цифрланған сайын жаңа осал тұстар да пайда болады. Енді олар физикалық қауіп-қатерлермен қатар есепке алынуға тиіс.
Қазақстан форумды 95,7 пайыздық көрсеткішпен қарсы алады
Астананың халықаралық форум өтетін қала ретінде таңдалуы Қазақстанның авиациялық қауіпсіздік саласындағы жоғары көрсеткішімен тұспа-тұс келіп отыр.
ИКАО аудитінің қорытындысы бойынша Қазақстанның халықаралық авиациялық қауіпсіздік стандарттарына сәйкестік деңгейі 95,7 пайызға жетті.
Осы көрсеткішпен Қазақстан әлемдегі ТОП-20 елдің қатарына кіріп, қазір Орталық Азиядағы көшбасшы ел болып отыр.
Бұл деректі Қазақстанның Авиациялық әкімшілігі де келтіреді. Әкімшілік мәліметінде әлем бойынша орташа көрсеткіш 72,01 пайыз, ал Еуропа өңірінде 87,92 пайыз деп көрсетілген.
Яғни Қазақстан бұл форумды тек қабылдаушы мемлекет ретінде өткізіп отырған жоқ. Ел ИКАО талаптарына сәйкестік деңгейі халықаралық орташа көрсеткіштен едәуір жоғары жағдайда жаһандық кездесуді қабылдайды.
Астанаға ИКАО басшылығы келеді
Форумның деңгейін күтілетін қонақтардың құрамы да көрсетеді.
Қазақстанға ИКАО Кеңесінің Президенті Тошиюки Онума мен ИКАО Бас хатшысы Хуан Карлос Саласардың, сондай-ақ шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың жоғары лауазымды өкілдерінің келуі күтілуде.
Тошиюки Онума ИКАО Кеңесінің президенті қызметіне 2026 жылғы 1 қаңтарда кірісті. Ол 2025 жылғы қарашада үш жылдық мерзімге сайланған. Бұл ақпарат ИКАО Кеңесі президентінің ресми парақшасында көрсетілген.
Хуан Карлос Саласар ИКАО Бас хатшысы қызметін атқарады. Оның екінші үш жылдық мерзімі 2024 жылғы тамызда басталғаны ұйым басшылығының ресми парақшасында жазылған.
ИКАО басшылығының Астанаға келуі форумның Қазақстанның ішкі авиациялық күн тәртібімен ғана шектелмейтінін көрсетеді. Мұнда талқыланатын тәсілдер жаһандық азаматтық авиация жүйесіне де қатысты болады.
Кибершабуылдар авиациялық инфрақұрылымға қауіп төндіреді
Авиациялық қауіпсіздік апталығының негізгі тақырыптарының бірі — саланың киберинциденттерге дайындығы.
Цифрлық жүйелер жолаушыларды тіркеуден және деректерді өңдеуден бастап авиациялық инфрақұрылымды басқару мен ұйымдар арасындағы ақпарат алмасуға дейінгі көптеген процесте қолданылады.
Сондықтан форумға қатысушылар авиациялық инфрақұрылымның аса маңызды нысандарын қорғауды, саланың киберинциденттерге дайындығын, тәуекелдерді бағалау тәсілдерін жетілдіруді және тиімді ақпарат алмасуды талқылайды.
Жасанды интеллект мәселесі де жеке назарға алынады.
ИКАО жаңа технологиялар мен ЖИ-ді киберқауіпсіздік және кадрлық әлеуетті дамыту мәселелерімен қатар форумның ресми бағдарламасына енгізген.
Авиациялық билік пен компаниялардың алдында екі міндет тұр: жаңа технологияларды пайдалану және олармен бірге пайда болатын тәуекелдерді алдын ала бағалау.
Ұшқышсыз әуе кемелері жеке қауіпке айналып келеді
Бағдарламаның тағы бір бөлігі ұшқышсыз әуе кемелеріне арналған.
Дрондардың көбеюі дәстүрлі авиация мен ұшқышсыз аппараттардың бір әуе кеңістігінде әрекет ету ықтималдығын арттырады.
Авиациялық қауіпсіздік апталығының ресми анонсында ұшқышсыз әуе кемелерін пайдалануға байланысты қауіп-қатерлерге қарсы іс-қимылды күшейту қажеттігі тікелей көрсетілген.
Қазақстан бұл тақырыпты халықаралық деңгейде бұған дейін де талқылаған.
2026 жылғы наурызда ел ИКАО-ның Еуропа және Солтүстік Атлантика өңірлеріне арналған авиациялық қауіпсіздік және рәсімдерді жеңілдету тобының алғашқы отырысына қатысты. Онда ұшқышсыз ұшу аппараттары, киберқауіпсіздік, жаңа технологиялар және жасанды интеллектімен байланысты қатерлер қаралғанын Авиациялық әкімшілік хабарлаған.
Қазан айында бұл халықаралық пікірталас енді Қазақстанның өзінде жалғасады.
Қақтығыс аймақтарындағы ұшулар жеке күн тәртібіне шықты
Форумның ең күрделі бағыттарының бірі азаматтық авиацияның қарулы қақтығыстар жағдайындағы жұмысына қатысты.
Қатысушылар тәуекелдерді бағалаудың практикалық тәсілдерін және мемлекеттер мен авиациялық ұйымдар арасындағы ақпарат алмасуды жетілдіру мәселелерін қарастырады.
Азаматтық авиация үшін мұндай ақпаратты қаншалықты жылдам алу шешуші рөл атқара алады. Авиакомпаниялар мен авиациялық билік маршрутқа немесе әуе кеңістігіне байланысты қауіптерді рейс үшін нақты қатер туындамай тұрып бағалауы керек.
Астанадағы талқылаулар ИКАО-ның негізгі жаһандық бастамалары аясында өтеді.
Олардың қатарында Авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің жаһандық жоспары (GASeP) және тұрақты мониторинг жүргізілетін Авиациялық қауіпсіздік аудитінің әмбебап бағдарламасы (USAP-CMA) бар.
Қазақстан халықаралық стандарттарға сәйкестік бойынша 95,7 пайыздық нәтижеге дәл осы аудит жүйесі аясында қол жеткізді.
Астанадағы форум 2027 жылғы конференцияға дайындық болады
Астанадағы талқылаулар қазан айымен аяқталмайды.
ИКАО-ның 2026 жылғы Авиациялық қауіпсіздік апталығы 2027 жылы өтетін Авиациялық қауіпсіздік жөніндегі жоғары деңгейдегі үшінші конференцияға (HLCAS/3) халықаралық авиация қауымдастығын дайындаудың маңызды кезеңдерінің біріне айналады.
Сондықтан Астанада тек қазіргі қауіптер ғана емес, кейін жаһандық авиациялық қауіпсіздік жүйесінің дамуына әсер етуі мүмкін тәсілдер де талқыланады.
Форум «Күрделі әлемдегі қауіпсіз аспан: баршаға арналған авиациялық қауіпсіздікті арттыру» тақырыбында өтеді.
Тіркелу, бағдарлама және ұйымдастыру жөніндегі ақпарат ICAO Security Week-тің Қазақстандағы ресми парақшасында жарияланған.
Қазақстанда ИКАО-ның мұндай деңгейдегі Авиациялық қауіпсіздік апталығы алғаш рет өтеді. Бұған дейін өңірлік іс-шаралар өткізген ел енді авиациялық қауіпсіздік мәселелерін талқылайтын жаһандық алаңға шығып отыр.
