Депозиттердің табыстылығы төмендеп жатыр.
Тамызда Қазақстандағы 11 банк жеке тұлғаларға арналған салымдар бойынша мөлшерлемелерін қайта қарады, ал ең жоғары табыс әлі де жинақ депозиттерінде сақталып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры банктердің сайттарына жүргізілген мониторинг қорытындысында хабарлады. Деректер 2026 жылғы 31 тамыздағы жағдай бойынша жинақталған.
11 банк депозит шарттарын өзгертті
Депозит нарығындағы қозғалыс Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемені төмендетуінен кейін күшейді. 2026 жылғы 24 шілдеде Ұлттық Банк базалық мөлшерлемені 0,25 пайыздық тармаққа азайтып, 16,75% деңгейінде белгіледі.
Осыдан кейін тамызда 11 банк депозит мөлшерлемелерін қайта қарады. Салыстыру үшін, маусымда мұндай өзгеріс 10 банкте, ал шілдеде төрт банкте тіркелген.
Маусым-шілдеде банктер көбіне жинақ салымдарының табыстылығын түзетсе, тамызда төмендеу мерзімсіз депозиттерге де жетті.
Мерзімсіз салымдар бойынша бес банк мөлшерлемені өзгертті: төртеуі төмендетті, біреуі көтерді.
Сегменттегі ең жоғары мөлшерлеме бір айда 16,90%-дан 15,95%-ға түсті. Орташа көрсеткіш 14,19%-дан 14,08%-ға дейін азайды.
Бұл депозит нарығында базалық мөлшерлеменің төмендеуі енді күнделікті пайдалануға ыңғайлы, қаражатты еркін шешіп алуға болатын салымдарға да әсер ете бастағанын көрсетеді.
20%-дан жоғары депозиттер әлі бар
Мөлшерлемелердің жалпы төмендеуіне қарамастан, ең табысты ұсыныстар жинақ депозиттерінде сақталып отыр.
Толықтыру мүмкіндігі бар жинақ салымдары бойынша максималды мөлшерлеме тамызда 20% болды. Бұл сегментте 12 банк жұмыс істейді, олардың алтауы бір ай ішінде шарттарын қайта қараған.
Бес банк табыстылықты төмендетті. Соның нәтижесінде сегменттегі ең жоғары мөлшерлеме 0,5 пайыздық тармаққа азайғанымен, 20% деңгейінде қалды.
Толықтыру мүмкіндігі жоқ жинақ депозиттерінде одан да жоғары көрсеткіш бар. Тамыздағы максималды мөлшерлеме жылдық 20,50% болды.
Алайда ең жоғары табыс ұзақ мерзімге емес, үш айлық депозитке ұсынылады. ҚДКБҚ мәліметінше, банктер үшін ұзақ мерзімді салымдарға жоғары мөлшерлемені сақтап тұру тиімсіз бола бастаған.
Жоғары пайыздың өз шарты бар
20–20,5% мөлшерлеме салымшы үшін тартымды көрінеді, бірақ жинақ депозиттерінің талаптары қатаң.
Толықтыру мүмкіндігі жоқ жинақ салымына қосымша ақша салуға және мерзімі аяқталғанға дейін қаражатты ішінара шешіп алуға болмайды.
Салымшы ақшасын мерзімінен бұрын талап етсе, депозит жабылады. Қаражат өтініш берілген күннен бастап күнтізбелік 30 күннен кейін қайтарылады, ал есептелген сыйақының басым бөлігі жоғалады.
Осындай шектеулер банктердің өтімділік тәуекелін төмендетіп, салымшыларға жоғары пайыз ұсынуына мүмкіндік береді.
Қор дерегінше, бұл депозиттердің табыстылығы инфляциядан едәуір жоғары. Қазақстандағы жылдық инфляция 2026 жылғы шілдедегі 10,2%-дан тамызда 9,8%-ға төмендеген.
Мерзімді депозиттердің максималды табысы – 19%
Толықтыру мүмкіндігі бар мерзімді депозиттерде жеті банк ұсыныс жасап отыр.
Бұл сегменттегі ең жоғары мөлшерлеме үш айлық салым бойынша 19% болды. Орташа мөлшерлеме 15,11%-ды құрады.
Тамызда үш банк мөлшерлемелерді төмендеткен. Өзгерістер негізінен үш және алты айлық салымдарға қатысты.
Нарықтағы банктердің бірі максималды мөлшерлемесін бірден 1 пайыздық тармаққа, 20%-дан 19%-ға түсірді.
ҚДКБҚ дерегінше, соңғы үш айдағы төмендеу бұл сегменттегі барлық банкті қамтыған.
Ал толықтыру мүмкіндігі жоқ мерзімді депозиттер іс жүзінде нарықтағы ең тар сегментке айналды. Мұндай өнімді жеке тұлғаларға бір ғана банк ұсынып отыр. Оның максималды мөлшерлемесі үш айға 18,01%, ал 24 айға 12,20% деңгейінде.
Құбылмалы мөлшерлемелі депозиттерде үш банк қалды
Қазақстанда пайыздық мөлшерлемесі базалық көрсеткішке тәуелді депозиттер де бар.
Мұндай өнімдерді үш банк ұсынады. Тамызда максималды мөлшерлеме 16,01%, минималдысы 14,76% болды.
Құбылмалы депозит бойынша сыйақы Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі мен банк белгілейтін тұрақты спредтен құралады.
Шілдеде базалық мөлшерлеме 0,25 пайыздық тармаққа төмендегеннен кейін банктердің бірі теріс спредті дәл сондай көлемде қысқартқан. Соның арқасында депозиттің түпкі табыстылығы бұрынғы деңгейінде қалған.
Депозит мөлшерлемелері тағы төмендеуі мүмкін
ҚДКБҚ алдағы кезеңде бөлшек депозиттер табыстылығының төмендеу үрдісі сақталуы мүмкін деп күтеді.
Қор мұны 2026 жылғы 4 қыркүйектегі базалық мөлшерлеме бойынша кезекті шешіммен байланыстырады. Сонымен бірге банктер негізгі түзетулердің едәуір бөлігін соңғы үш ай ішінде жасап қойғандықтан, кейінгі өзгерістер біртіндеп және жекелеген өнімдер бойынша жүруі мүмкін.
Депозиттер бойынша келесі бағыт Ұлттық Банктің ақша-кредит саясатына тікелей тәуелді болады. Базалық мөлшерлемеге қатысты келесі жоспарлы шешім 2026 жылғы 23 қазанда жариялануға тиіс.
20 млн теңгеге дейінгі кепілдік қай салымға беріледі
ҚДКБҚ салымшыларға депозит таңдағанда тек жоғары пайызға қарамауға кеңес береді. Шарттағы ақшаны мерзімінен бұрын алу, толықтыру, автоматты ұзарту және кепілдік талаптары да түпкі табысқа әсер етеді.
Қор кепілдігінің максималды көлемі депозит түріне байланысты:
- теңгедегі жинақ салымдары бойынша – 20 млн теңгеге дейін;
- теңгедегі басқа депозиттер, ағымдағы шоттар мен төлем карталары бойынша – 10 млн теңгеге дейін;
- шетел валютасындағы депозиттер, шоттар мен төлем карталары бойынша – 5 млн теңгеге дейін.
Егер бір адамның бір банкте бірнеше валютада және бірнеше түрдегі салымы болса, банк лицензиясынан айырылған жағдайда жиынтық кепілді өтем төленеді. Оның жалпы көлемі 20 млн теңгеден аспайды.
Бұған дейін депозит нарығына тікелей әсер еткен шешімдердің бірі ретінде Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемені 16,75%-ға дейін төмендетуі жарияланған еді. Енді нарық үшін келесі негізгі күн – 23 қазан: банктердің депозиттер бойынша жаңа қадамдары реттеушінің сол шешіміне байланысты болуы мүмкін.
