Қазақстан импорттық көшеттерге тәуелділікті азайтпақ
Сала қолданыстағы ережелерге тірелді. Қазақстандағы питомниктер жергілікті климатқа жақсы бейімделген сәндік өсімдіктер өсіре алады, бірақ нарық әлі де импорттық отырғызу материалына тәуелді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Саланың негізгі проблемалары Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен кеңесте талқыланды. Үкімет импорт көлемін, ішкі өндірісті және отандық питомниктердің ауқымын кеңейтуге кедергі келтіріп отырған тосқауылдарды бағалауды жоспарлап отыр.
Сәндік өсімдіктер нарығының нақты көлемі белгісіз
Негізгі проблемалардың бірі – толыққанды статистиканың жоқтығы.
Ресми статистика сәндік өсімдіктер өндірісін жеке санат ретінде есепке алмайды. Сондықтан ішкі нарықтың нақты көлемін және Қазақстанның импорттық көшеттерге қаншалықты тәуелді екенін дәл анықтау қиын.
Бұл саланы мемлекеттік деңгейде жоспарлауды да күрделендіреді. Ел ішінде қанша өсімдік өндірілетіні және қанша өнім шетелден әкелінетіні белгісіз болса, қолдау шаралары мен нарықтың нақты әлеуетін бағалау да оңай емес.
Сонымен бірге қазақстандық питомниктердің табиғи артықшылығы бар. Ел ішінде өсірілген өсімдіктер жергілікті климатқа жақсы бейімделеді, жерсіну деңгейі жоғары және химиялық өңдеу мен өсу стимуляторларына аз шығын талап етеді.
Питомниктер қолданыстағы жер санаттарына толық сәйкес келмейді
Бизнес өкілдері заңнамадағы олқылықтарға да назар аударды.
Орталық Азия өсімдік питомниктері қауымдастығының мәліметінше, Қазақстанда сәндік дақылдарға арналған жеке стандарттар жоқ. Жер кодексінде декоративтік питомник шаруашылығына арналған арнайы жер санаты да қарастырылмаған.
Қолданыстағы мақсатты пайдалану түрлері, соның ішінде орман өсіру және бау-бақша шаруашылығы, питомниктер жұмысының ерекшелігін толық қамтымайды. Мұнда өсімдік тұрақты түрде бір жерде өсірілмейді: кейін ол қазылып алынып, басқа аумаққа көшіріледі.
Ауыл шаруашылығы жерлерінде жұмыс істеу де шектеулер туғызады. Кәсіпкерлерге күрделі жылыжайлар, қоймалар және автоматты суару жүйелерін салу қиынға соғады. Ал мұндай инфрақұрылымсыз ірі көлемдегі заманауи питомник шаруашылығын дамыту күрделі.
Қазақстандық көшеттер экспортқа да шығуы мүмкін
Кеңеске қатысушылар саланың әлеуеті тек ішкі көгалдандырумен шектелмейтінін айтты.
Қазақстан климаттық жағдайы ұқсас елдерге өсімдіктер экспорттай алады. Қатаң континенттік климатта өсірілген отырғызу материалы жерсіну қабілеті мен төзімділігі жағынан бәсекелік артықшылыққа ие болуы мүмкін.
Ішкі нарық үшін де бұл мәселенің маңызы артып отыр. Орман алқаптарын қалпына келтіру, ұлттық парктер инфрақұрылымын дамыту және елді мекендерді көгалдандыру жобалары тұрақты әрі жергілікті жағдайға бейімделген отырғызу материалын қажет етеді.
Отандық көшеттерге сұраныс өңірлерде де байқалады. Бұған дейін Алматыда жергілікті жағдайға бейімделген өсімдіктермен қаланы қамтамасыз етуге арналған 150 гектарлық орман питомнигін құру жобасы туралы жазылған.
Жұманғарин импорт пен өңірлердің қажеттілігін есептеуді тапсырды
Келесі кезеңде салаға кешенді талдау жүргізіледі.
Серік Жұманғарин Экология министрлігіне Ауыл шаруашылығы, Өнеркәсіп және құрылыс министрліктерімен, әкімдіктермен және сала өкілдерімен бірлесіп, декоративтік питомник шаруашылығының жағдайын зерделеуді тапсырды.
Талдау отандық өндіріс пен импорт көлемін, өңірлердің қажеттілігін және бизнестің дамуына кедергі келтіріп отырған мәселелерді қамтуы тиіс.
Мемлекеттік органдар сондай-ақ осы саладағы экономикалық қызмет түрлерінің жіктемесін жетілдіру және СЭҚ ТН-ді нақтылау мәселелерін қарастырады.
Осы жұмыс аяқталғаннан кейін Қазақстанның шетелдік көшеттерге нақты тәуелділігі және ішкі сұраныстың қандай бөлігін отандық өндірушілер жаба алатыны айқынырақ көрінуі тиіс.
Бұған дейін біз Алматыда қаланы көгалдандыру ауқымы кеңейіп, миллиондаған гүл отырғызу жоспарланғаны туралы да жазған едік.
