Ірі жобалар жеделдетіліп жатыр.
Соңғы үш жылда Қазақстан Үкіметі жанындағы Инвестициялық штаб жалпы құны $154 млрд-тан асатын 309 жобаның түйткілді мәселелерін қарады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үкіметтің мәліметінше, инвесторларға жер телімін беру, инфрақұрылымға қосу, рұқсат құжаттарын рәсімдеу, шикізатпен қамтамасыз ету және қаржыландыру мәселелерін шешуге басымдық берілген.
Тек 2025 жылы Инвестштаб шешімдерінің арқасында тоғыз өңірдегі 12 жоба бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары жедел басталды. Оларға салынған капиталдың жалпы көлемі $1,5 млрд-тан асады.
69 отырыста 309 инвестициялық жоба қаралды
Үш жыл ішінде Инвестициялық штаб 69 отырыс өткізген.
Негізгі назар шикізатты терең өңдеу, өндірісті жергіліктендіру, қосылған құны жоғары өнім шығару және тұрақты жұмыс орындарын құруға бағытталған жобаларға аударылған.
Штаб инвестициялық жобаның белгілі бір кезеңде тұрып қалуына себеп болатын нақты мәселелерге араласады. Олардың қатарында жер бөлу, инженерлік инфрақұрылымға қосу, рұқсат алу, шикізат жеткізу және қаржыландыру құрылымын қалыптастыру бар.
Бұл жұмыс Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2025 жылғы Қазақстан халқына Жолдауында айтылған ірі инвестиция тарту жөніндегі тапсырмаларын іске асыру аясында жүргізіліп жатыр.
Инвестициялық келісімдер саны бір жылда 6-дан 41-ге өсті
Ең елеулі өзгерістердің бірі инвестициялар туралы келісімдерге қатысты.
2024 жылы жалпы сомасы $2,2 млрд болатын алты келісім жасалған. Ал 2025 жылы олардың саны 41-ге жетіп, жалпы көлемі $29,8 млрд болды.
2026 жылдың басынан бері тағы 25 келісім жасалған. Олардың жалпы құны шамамен $11 млрд.
Яғни бір жыл ішінде келісімдердің саны шамамен жеті есе, ал олардың жиынтық сомасы 13 еседен астам өскен.
Үкімет мұндай келісімдер өнеркәсіп, энергетика, көлік және денсаулық сақтау салаларындағы ірі жобалар үшін ұзақмерзімді әрі болжамды жағдай қалыптастыруға мүмкіндік береді деп отыр.
Балқашта $1,5 млрд-қа мыс балқыту зауыты салынады
Ірі жобалардың бірі — Балқаштағы Qazaq Smelter мыс балқыту зауыты.
Жобаға шамамен $1,5 млрд инвестиция салу жоспарланған.
Кәсіпорын жылына 300 мың тонна катодты мыс өндіруге және 1,5 млн тоннаға дейін мыс концентратын өңдеуге есептелген. Жоба аясында шамамен 1,6 мың жұмыс орны ашылады.
Бұл өндіріс Қазақстан ішінде мыс шикізатын өңдеу көлемін ұлғайтып, қосылған құны жоғары өнім шығаруға мүмкіндік береді.
Құрық портындағы жаңа терминал 15 млн тонна жүк қабылдайды
Маңғыстау облысында Kazakhstan Guoyou Investment Құрық портының бірінші кезектегі көпфункционалды терминалын салып жатыр.
Жобаның инвестициялық құны — $287,6 млн.
Терминалдың жоспарланған қуаты 15 млн тонна болады. Шамамен 500 жұмыс орны ашылады.
Жоба Транскаспий халықаралық көлік бағытының өткізу қабілетін арттырып, Қазақстанның Каспийдегі порттық инфрақұрылымын кеңейтуге бағытталған.
Бұл ретте Құрықтағы жаңа қуаттар елдің транзиттік әлеуетіне тікелей әсер ететін инфрақұрылымдық жобалардың бірі болып отыр.
Атырауда мұнай-химия қалдықтарынан тыңайтқыш өндіріледі
Атырау облысында Advanced Processing шамамен $100 млн тұратын зауыт жобасын іске асырып жатыр.
Кәсіпорын жылына 40 мың тонна аммиак және 80 мың тонна аммоний нитратын өндіруге есептелген.
Жобаның негізгі ерекшелігі — мұнай-химия өндірісінің жанама өнімдерін терең өңдеу.
Үкімет бұл өндіріс минералды тыңайтқыштар импортын алмастыруға, кейін экспортты дамытуға мүмкіндік береді деп отыр.
Алайда жобаны практикалық кезеңге көшіру үшін бірден бірнеше мәселені шешу қажет болған: шикізатпен қамтамасыз ету, инфрақұрылымға қосылу және «Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі» арнайы экономикалық аймағына қатысушы мәртебесін алу.
Инвестштаб осы бағыттар бойынша нақты іс-шаралар, мерзімдер және жауапты мемлекеттік органдарды бекітті.
Түркістан облысында алюминийді толық циклмен өңдейтін өндіріс ашылады
Түркістан облысында QazCoilPro шамамен 115 млрд теңге немесе $256,8 млн тұратын толық циклді зауыт салуды жоспарлап отыр.
Өндіріс металды балқытудан бастап дайын алюминий таспасын шығаруға дейінгі бүкіл технологиялық тізбекті қамтиды.
Сонымен қатар алюминийді әрі қарай өңдейтін тағы алты өндіріс пысықталып жатыр.
Олар консерві банкасы, құрылыс және автомобиль өнеркәсібіне арналған өнімдер шығаруға бағытталмақ.
Жобалар аясында 1 мыңнан астам жұмыс орны ашылады.
Бұл өңірде бір зауытпен шектелмей, алюминийді бірнеше кезеңмен өңдейтін тұтас өндірістік тізбек қалыптастыруға мүмкіндік береді.
PepsiCo мен Carlsberg жобалары да мемлекеттік сүйемелдеуде
Инвестициялық штаб тек тау-кен немесе инфрақұрылымдық жобалармен жұмыс істемейді.
Үкімет мәліметінде PepsiCo компаниясының снек өнімдерін өндіру жобасы, Carlsberg қызметін кеңейту, автомобиль жасау, ағаш өңдеу және құрылыс материалдарын шығару жобалары да аталған.
Сонымен қатар азық-түлік өнеркәсібі, машина жасау, мұнай-газ химиясы, энергетика және көлік инфрақұрылымы салаларындағы отандық және шетелдік инвесторларға қолдау көрсетіліп жатыр.
Мемлекеттік сүйемелдеу инвестор шешім қабылдағаннан кейін де тоқтамайды. Жобалар құрылыс-монтаж жұмыстары нақты басталғанға дейін бақылауда қалады.
Инвестициялық жобалар көбіне дәл осы кезеңде жер, инфрақұрылым, шикізат және рұқсат құжаттарына байланысты кідірістерге тап болады.
Үкімет енді жауапты мемлекеттік органдардың Инвестштаб шешімдерін орындауына бақылауды күшейтіп жатқанын хабарлады.
Бұған дейін біз Қазақстанда жалпы құны $78,6 млрд болатын 215 жоба жаңа инвестициялық цикл қалыптастырып жатқанын жазған едік. Ал Инвестштабтың соңғы көрсеткіштері инвестиция тартумен қатар, жобаларды нақты іске қосуға дейін жеткізу қаншалықты үлкен әкімшілік жұмысты талап ететінін көрсетеді: үш жылда штаб арқылы $154 млрд-тан астам 309 жобаның мәселесі қаралған.
