Қазақстандағы 2,6 мың ауыл мектебіне 2028 жылға дейін ЖИ енгізіледі
Пилоттық жоба бүкіл елге кеңейтілмек, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазір жасанды интеллект небәрі 10 ауыл мектебінде сынақтан өтіп жатыр. Ал 2028 жылдың шілдесіне қарай жобамен Қазақстандағы шамамен 2,6 мың шағын жинақты мектепті қамту жоспарланған.
Жобаны кезең-кезеңімен кеңейту мерзімі туралы 16 қыркүйекте Қазақстан Үкіметінің баспасөз қызметі хабарлады. Бастама 2026–2029 жылдарға арналған орта білім беру жүйесіне жасанды интеллект енгізу жөніндегі кешенді жоспардың бір бөлігі саналады.
10 мектептен 2,6 мың мектепке дейін
Пилоттық жоба 1 қыркүйекте Павлодар және Қызылорда облыстарында басталды. Қазір оған 10 шағын жинақты мектептің 50-ден астам төртінші сынып оқушысы қатысып жатыр.
Балалар математика, цифрлық сауаттылық, қазақ және орыс тілдері бойынша білім алуда.
Алайда қазіргі ауқым — жобаның алғашқы кезеңі ғана.
Жоспар бойынша:
- 2027 жылғы қаңтарда жобаға кемінде 50 мектеп қосылады;
- сәуірде олардың саны 440-қа дейін жеткізіледі;
- 2028 жылғы шілдеге қарай елдегі шамамен 2,6 мың шағын жинақты мектеп толық қамтылмақ.
Бұл мерзім бұған дейін айтылған жоспарларды нақтылай түседі. Үкіметтің бұрынғы материалдарында бағдарламаны кеңейту 2029 жылға дейінгі кезеңмен байланыстырылса, енді толық қамту 2028 жылдың шілдесіне жоспарланып отыр.
Жобаны кеңейту жөніндегі маңызды қадамдардың бірі Қытайдың Үрімші қаласында жасалды. Қазақстандық Q.AI компаниясы мен халықаралық 01.AI компаниясы жобаны кезең-кезеңімен масштабтау туралы келісімге қол қойды.
01.AI компаниясының негізін жасанды интеллект саласындағы әлемдік сарапшы әрі Қазақстан Президенті жанындағы Жасанды интеллект жөніндегі кеңестің мүшесі Ли Кай-Фу қалаған.
Сабақты Астанадан өткізеді, мұғалім сыныпта қалады
Жоба балаларды тек ЖИ-платформаға қосумен шектелмейді.
Пән мұғалімдері «Өрлеу» ұлттық біліктілікті арттыру орталығы базасында арнайы жабдықталған студиядан сабақты онлайн режимде өткізеді.
Ал ауыл мектебіндегі сыныпта жергілікті мұғалім балалармен бірге болады. Ол оқушыларға материалды меңгеруге көмектесіп, сабақ барысын сүйемелдейді.
Жасанды интеллект оқушылардың жауаптарын талдап, білімдегі олқылықтарды анықтауға көмектеседі. Балалардың белсенділігі мен сабаққа қатысу деңгейін бақылау үшін интерактивті кликерлер мен цифрлық құралдар пайдаланылады.
Мұндай модель шағын ауыл мектебіне әр пән бойынша жеке жоғары білікті маман табу мәселесін ішінара шешуге бағытталған. Оқушы онлайн форматта тәжірибелі педагогтың сабағына қатысады, ал сыныптағы мұғалім баламен тікелей жұмысын жалғастырады.
Кей сыныптарда бес-алты бала ғана оқиды
Q.AI компаниясының бас директоры Дмитрий Мун жобаны шағын жинақты мектептердегі педагог тапшылығымен байланыстырады.
«Қазақстанның ауылдық жерлерінде шамамен 2,6 мың шағын жинақты мектеп бар, олардың сыныптарында 5–6 баладан оқиды. Әр пән бойынша мықты педагогтарды тартуға барлық жерде бірдей мүмкіндік жоқ», — деді Дмитрий Мун.
Оның айтуынша, жасанды интеллект мұғалімді алмастыру үшін емес, оның нақты оқушымен жұмыс істеу мүмкіндігін күшейту үшін қолданылады.
«Астанадағы мықты мұғалімдер ауыл мектептері үшін онлайн форматта тікелей сабақ өткізеді. Бұл ретте мұғалім сыныпта балалардың жанында болады, ал ЖИ оқушылардың жауаптарын талдап, білімдегі олқылықтар мен әлсіз тұстарды анықтауға және кімге қосымша көмек қажет екенін түсінуге көмектеседі. Яғни біз дербестендірілген білім беруге көшіп жатырмыз. Мұнда ЖИ мұғалімді алмастырмайды, керісінше, оны күштірек әрі тиімдірек етеді», — деді Мун.
ЖИ-платформа Қазақстанның инфрақұрылымында жұмыс істейді
Платформаның технологиялық негізі «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ базасында орналастырылған.
Есептеу жұмыстарында отандық суперкомпьютерлік кластердің қуаты да пайдаланылады.
Мектептерді жүйеге қосудан бөлек, педагогтарды, мектеп басшыларын және аудандық білім бөлімдерінің мамандарын даярлау жалғасады.
Бұл жоба ауқымы ұлғайған сайын негізгі мәселелердің біріне айналады. Себебі 10 мектептен шамамен 2,6 мың мектепке көшу тек технологияны емес, мұғалімдердің дайындығын және өңірлердегі инфрақұрылымды да бір мезгілде бейімдеуді талап етеді.
Негізгі сынақ жоба кеңейген кезде басталады
Қазіргі 10 мектеп технологияны шағын топта тексеруге мүмкіндік береді. Пилотқа әзірге 50-ден астам төртінші сынып оқушысы қатысып отыр.
Ал жоба жүздеген, кейін мыңдаған мектепке жеткенде оның ауқымы түбегейлі өзгереді.
Сол кезде жүйенің интернет сапасы әртүрлі өңірлерде, жергілікті педагогтардың дайындық деңгейі мен мектептердегі жағдай бірдей болмаған кезде қаншалықты тұрақты жұмыс істейтіні анық көрінеді.
Үкімет пен Q.AI жобаның негізгі мақсатын қала мен ауыл балаларының білім сапасы арасындағы алшақтықты азайту деп көрсетеді. Шағын ауыл мектебіндегі оқушыға мықты педагогтардың сабағына және жеке білім деңгейіне қарай бейімделген оқыту құралдарына қолжетімділік беру көзделген.
«Қазақстанның ең шағын мектептерінде оқып жүрген балалардың арасында болашақ ғалымдар, кәсіпкерлер, мемлекеттік қызметшілер және елдің технологиялық көшбасшылары өсіп келеді. Дәл осындай жобалар үшін Қазақстан мен Қытай технологияны, тәжірибені және адамдарды біріктіріп отыр», — деді Дмитрий Мун.
Бұған дейін біз 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап Қазақстан мектептерінде қандай өзгерістер енгізілгені туралы жазған едік. Соның ішінде білім беру үдерісіне жасанды интеллект енгізудің алғашқы кезеңдері де қамтылған.
