21 ауыл тұрақты суға жақындады. Ақмола облысында Нұра топтық су құбырын реконструкциялау аяқталуға жақын, ал Целиноград ауданында тағы бірнеше елді мекенге су жеткізетін 86,5 шақырымдық желі салынып жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Су ресурстары және ирригация министрлігінің мәліметінше, министр Нұржан Нұржігітов өңірдегі ауыз су және ирригациялық инфрақұрылымның құрылысымен танысты. Сапар үш ірі бағытты қамтыды: Талапкер мен Қажымұқанға су жеткізу, Нұра топтық су құбырын жаңарту және «Алва» лиманды суару жүйесін қалпына келтіру.
Талапкер мен Қажымұқанға 86,5 шақырым су құбыры тартылады
Целиноград ауданында Покровское жерасты су кен орнынан Талапкер және Қажымұқан ауылдарына дейін жаңа су құбыры салынып жатыр.
Жоба тек осы екі елді мекенмен шектелмейді. Оның аясында Төңкеріс ауылын орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету және Арайлы ауылының сумен жабдықталуын жақсарту көзделген.
Желілердің жалпы ұзындығы 86,5 шақырым болады. Жоба бойынша:
- су жинау ұңғымаларының алаңы;
- бірінші және екінші көтерілімдегі сорғы станциялары;
- су тазарту станциясы;
- бастапқы және таза су резервуарлары салынады.
Құрылыс-монтаждау жұмыстарын биылғы жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланған.
Бұл мәселенің жергілікті тұрғындар үшін өзектілігін министрдің халықпен кейінгі кездесуіндегі сұрақтар да көрсетті. Целиноград ауданының тұрғындары Талапкер мен Қажымұқанды орталықтандырылған ауыз сумен қамту жұмыстарын аяқтау мәселесін көтерген.
162 шақырымдық магистраль 21 ауылға су жеткізуге тиіс
Екінші ірі жоба Егіндікөл және Қорғалжын аудандарын қамтиды.
Нұра топтық су құбырын реконструкциялаудың бірінші кезегінде жаңа су жинау нысаны мен бас құрылыстар салынады. Сонымен бірге 162 шақырым магистральдық су құбыры және 22,4 шақырым пайдалану жолдары қарастырылған.
Нәтижесінде Егіндікөл және Қорғалжын аудандарындағы 21 ауылды тұрақты сумен қамтамасыз ету көзделіп отыр.
Қазір су жаңа желі арқылы сынақ режимінде беріліп жатыр. Жергілікті атқарушы органдардың өтінішімен алты ауылды жаңа су құбырына қосу жұмыстары да жүргізілген.
Жобаның екінші кезегінде Қорғалжын ауданындағы тағы алты ауылға магистральдан тармақтар тартылып, екі ауылда су құбыры құрылыстарының алаңдары салынады.
Барлық іс-шараларды толық орындау 2026–2027 жылдарға жоспарланған.
Ескі Нұра су құбырының тозуы 65 пайыздан асқан
Бұл реконструкцияның ауқымы кездейсоқ емес. Нұра топтық су құбыры ондаған жыл бойы пайдаланылып келеді және оның жағдайы бұған дейін мемлекеттік аудитте де көтерілген.
Жоғары аудиторлық палатаның материалдарында Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарындағы Нұра, Есіл және Булаев топтық су құбырларының магистральдық желілері 50 жылдан астам уақыт бұрын пайдалануға берілгені көрсетілген. Олардың тозу деңгейі 65 пайыздан асқан.
Нұра топтық су құбырының «Сабынды» өндірістік учаскесіндегі магистраль ұзындығы 337 шақырым, ал тарату желілері 57,6 шақырымды құрайды. Бұрынғы аудит материалдарында оның сорғы станциялары, ғимараттары, жабдықтары мен арнайы техникасының жағдайына қатысты проблемалар да көрсетілген.
Сондықтан қазіргі реконструкция жаңа құбыр тартумен ғана шектелмейді. Негізгі міндет — ауылдарға су беретін ескі инфрақұрылымның сенімділігін қалпына келтіру.
«Алва» 12 856 гектар жерге су жеткізуі керек
Министр тек ауыз су жобаларын емес, Целиноград ауданындағы «Алва» лиманды суару жүйесінің реконструкциясын да тексерді.
Жоба бас құрылысты күрделі жөндеуді, автоматты су ағызу құрылғысын орнатуды және оған іргелес топырақ бөгеттерін қалпына келтіруді қамтиды.
Қазір су қақпаларын орнату, еңістер мен темірбетон конструкцияларын күшейту жұмыстары аяқталған. Қалған құрылыс-монтаждау жұмыстарын жыл соңына дейін бітіру жоспарланып отыр.
Нысанның міндеті — 12 856 гектар аумақтағы лиманды суару жүйесінің жұмыс қуатын қалпына келтіру және Целиноград ауданындағы су ағындарын сенімді реттеу.
«Алваның» техникалық жағдайы бұған дейін төтенше жағдай кезінде де назарға іліккен. 2024 жылғы сәуірде Қаражар мен Ақмол ауылдарының арасындағы жүйе бөгетінде қатты толқын салдарынан су асып төгілген. Сол кезде ТЖД мен жергілікті органдар шұғыл жұмыстар жүргізіп, елді мекендерге төнген қауіп жойылған еді.
Нұржан Нұржігітов жобаларды уақытында аяқтауды тапсырды
Үш жобаны біріктіретін негізгі мәселе — ауылдар үшін судың тұрақтылығы. Бір жерде жаңа ауыз су желісі салынып жатса, екінші жерде ондаған жыл пайдаланылған магистраль жаңартылып, үшінші нысанда суару жүйесінің өткізу және реттеу мүмкіндігі қалпына келтірілуде.
«Азаматтардың өмір сүру деңгейі сапалы ауыз суға қолжетімділікке тікелей байланысты. Сондықтан барлық жұмыстың сапалы әрі уақытылы орындалуын қамтамасыз ету аса маңызды. Іске асырылып жатқан жобалар Ақмола облысының су шаруашылығы инфрақұрылымын жаңғыртып, оның ұзақ жылдар бойы тұрақты жұмыс істеуіне мүмкіндік береді», — деді Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.
Нұра топтық су құбырында су қазірдің өзінде сынақ режимінде беріліп жатыр. Ал Талапкер мен Қажымұқан бағытындағы 86,5 шақырымдық су құбыры мен 12 856 гектарды қамтитын «Алва» жүйесіндегі құрылыс-монтаждау жұмыстарын жыл соңына дейін аяқтау көзделген.
