Қазақстан дәрі сатып алу тәсілін өзгертуде.
2026 жылғы сатып алу науқаны аясында жаңа тетіктердің жалпы экономикалық тиімділігі шамамен 70 млрд теңгеге бағаланды. Ал 400-ден астам дәрі атауы енді өндірушілерден тікелей сатып алынады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігі хабарлады. Жаңа тәсілдің негізгі бағыттарының бірі — өндіруші мен «СК-Фармация» Бірыңғай дистрибьюторы арасындағы делдалдар санын қысқарту.
400-ден астам препарат өндірушіден тікелей алынады
Соңғы үш жылда тікелей сатып алу көлемі 187%-ға өсті. Қазір зауыттардан тікелей баға ұсынысын сұрату тетігі арқылы 400-ден астам дәрілік затты делдалсыз сатып алуға мүмкіндік бар.
Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, қазақстандық және шетелдік өндірушілермен тікелей келісімшарттарды кеңейту шамамен 25 млрд теңге үнемдеуге мүмкіндік берген.
Мұндай модель мемлекетке өндірушілердің өз ұсыныстарын салыстырып, дәрінің сатып алу құнына әсер етуі мүмкін артық делдалдық буындарды азайтуға жағдай жасайды.
Отандық фармөндірушілермен де бөлек келіссөздер жүргізілген. Қазақстанда өндірілетін 66 дәрі атауы бойынша үнем 10 млрд теңгеден асты.
Жаңа баға тетігі 36,2 млрд теңге үнемдеуге мүмкіндік берді
Сонымен қатар дәрілердің бағасын қалыптастыру жүйесі де өзгеріп жатыр.
Өндіруші бағасын тіркеудің бірыңғай тәсілі, халықаралық референттік баға белгілеу және негізсіз үстемелерді шектеуге бағытталған басқа да тетіктер енгізілді.
Министрліктің хабарлауынша, 2026 жылғы сатып алу науқанының қорытындысында бірқатар препараттың бағасы бірнеше есе төмендеген. Жаңа баға қалыптастыру тетігінің экономикалық тиімділігі шамамен 36,2 млрд теңгеге бағаланып отыр.
Бұл көрсеткіш ведомство дерегінде тікелей келісімшарттар мен өзге сатып алу тәсілдерінің нәтижелерінен бөлек көрсетілген.
БҰҰ ұйымдары арқылы 17 млрд теңгеге жуық қаржы үнемделді
Дәрі сатып алудың тағы бір бағыты — БҰҰ жүйесіндегі халықаралық ұйымдар арқылы сатып алу. Олардың қатарында БҰҰ Даму бағдарламасы, ЮНИСЕФ және СТОП ТБ бар.
Мұндай сатып алулар көлемінің артуы, министрлік дерегінше, шамамен 17 млрд теңге үнемдеуге мүмкіндік берген.
Халықаралық тетік сатып алу көлемдерін біріктіруге және жеткізушілермен тиімдірек баға шарттарымен жұмыс істеуге жол ашады. Бұл тәсіл қымбат тұратын дәрілерді сатып алу кезінде де қолданылып келеді.
Аукциондар тағы 15 млрд теңгеден астам үнем берді
Жеткізушілер арасындағы баға бәсекесі аукциондар арқылы да күшейтілді. Мемлекеттік келісімшартқа үміткер компаниялар бағаны төмендету арқылы өзара бәсекеге түседі.
Денсаулық сақтау министрлігі аукциондардың экономикалық тиімділігін 15 млрд теңгеден астам деп бағалап отыр.
Нәтижесінде мемлекет дәрі бағасын төмендетудің бірнеше құралын қатар қолданып отыр: өндірушілермен тікелей келісімшарттар, бағаны төмендету жөніндегі келіссөздер, халықаралық сатып алу және бәсекелі рәсімдер.
Үнемделген қаражат қайтадан дәрі сатып алуға жұмсалады
Сатып алу бағасының төмендеуі мемлекет дәрі көлемін азайтады дегенді білдірмейді.
Үнемделген қаражат қосымша дәрі сатып алуға және емдеу мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталады. Оның ішінде жыл ішінде жаңадан анықталып, ем тағайындалған пациенттер де бар.
Денсаулық сақтау жүйесі үшін бұл үнемнің тікелей әсері — сол бюджет шеңберінде көбірек дәрі сатып алу мүмкіндігі.
Бұған дейін біз Қазақстанда фармкомпаниялар мен Үкімет дәрі бағасын төмендету шараларын талқылағаны туралы жазған едік. Ол кезде де сатып алу бағасы, өндірушілермен жұмыс және дистрибьюторлардың рөлі негізгі мәселелердің қатарында болған.
