Сақтандыру нарығында сертификаттау жүйесі пайда болуы мүмкін.
Қазақстанда Сақтандыру құзыреттерін дамыту орталығын құру жоспарланып отыр. Ол мамандарды даярлау, біліктілігін арттыру, емтихан өткізу және кәсіби сертификаттау бағыттарын бір жүйеге біріктіреді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл бастама Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі әзірлеген «Сақтандыру нарығы туралы» жаңа заң жобасында қарастырылған. Құжат 2026 жылғы 15 қыркүйекте жарияланды.
Кейбір мамандар үшін сертификат міндетті болуы мүмкін
Сақтандыру құзыреттерін дамыту орталығын «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры» АҚ-ның еншілес ұйымы базасында құру көзделіп отыр.
Орталықтың міндеті тек оқу курстарын ұйымдастырумен шектелмейді. Ол сақтандыру саласындағы негізгі мамандықтар бойынша бірыңғай кәсіби талаптарды қалыптастырып, біліктілік емтихандарын өткізетін және салалық сертификаттар беретін алаңға айналуы тиіс.
Алғашқы кезеңде сертификаттау ерікті болады. Алайда жүйе дамыған сайын кейбір біліктіліктер белгілі бір қызмет түрлерін атқару үшін міндетті талапқа айналуы мүмкін.
Бұл сақтандыру компанияларындағы мамандарды бағалау тәсілін де өзгертуі ықтимал. Қазір талаптар көбіне әр ұйымның ішкі тәртібімен айқындалса, жаңа жүйе ортақ салалық стандарт қалыптастыруға бағытталған.
Андеррайтерлер мен тәуекел менеджерлеріне ортақ талап болмаған
Осы уақытқа дейін сақтандыру саласындағы кәсіби біліктілікті ресми растау жүйесі негізінен актуарийлерге қатысты қолданылып келді.
Ал андеррайтерлерге, сақтандыру жағдайлары бойынша шығындарды реттейтін мамандарға, сақтандыру делдалдары мен тәуекел менеджерлеріне арналған бірыңғай сертификаттау жүйесі болған жоқ.
Реттеушінің дерегінше, 2026 жылдың басында Қазақстанда 25 сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымы, 12 сақтандыру брокері және лицензиясы бар 69 актуарий жұмыс істеген.
Жаңа Орталық негізгі сақтандыру мамандықтары бойынша білім мен дағдыға қойылатын ұлттық талаптарды бекітеді деп жоспарланып отыр. Соның нәтижесінде компаниялар мамандарды жұмысқа қабылдау және олардың біліктілігін бағалау кезінде ортақ өлшемдерге сүйене алады.
Орталық жұмысына реттеуші мен сақтандыру нарығы қатысады
Жаңа құрылымды Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының ұйымдастырушылық мүмкіндіктері мен нарық қатысушыларымен қалыптасқан байланыстары негізінде дамыту көзделген.
Орталықты басқару алқалы қағидат бойынша ұйымдастырылмақ. Оның жұмысына Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің, сақтандыру секторының және академиялық ортаның өкілдері қатысады.
ЦРСК құру Сақтандыру нарығын 2030 жылға дейін дамыту бағдарламасының бір бөлігі саналады.
Бағдарламада алты стратегиялық бағыт пен 18 бастама қарастырылған. Олардың қатарында нарық инфрақұрылымын дамыту, цифрландыру, реттеуді жетілдіру және клиенттердің құқықтарын қорғауды күшейту бар.
Қазақстан халықаралық мамандар даярлау жүйесіне қосылуда
Кәсіби стандарттарды жетілдіру жұмысы тек ішкі нарықпен шектелмейді.
17 қыркүйекте Агенттік, Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры және британдық Chartered Insurance Institute сақтандыру мамандарын даярлау саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.
CII сақтандыру және тәуекелдерді басқару саласында кәсіби стандарттар, білім беру бағдарламалары мен халықаралық сертификаттау жүйелерін әзірлейді. Ынтымақтастық аясында тәжірибе алмасу және бірлескен білім беру жобаларын іске асыру көзделген.
Қазақстанда мамандарды орталықтандырылған форматта даярлау тәжірибесі де басталып қойған. 2025 жылы Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры Агенттіктің қолдауымен он курстан тұратын «Актуарий» онлайн-платформасын іске қосты.
Платформаға 346 адам тіркеліп, 26 қатысушы сертификат алған. Реттеуші осы жұмыстың келесі кезеңі ретінде Сақтандыру құзыреттерін дамыту орталығын құруды қарастырып отыр.
Ендігі негізгі мәселе — қандай мамандықтар бойынша және қай мерзімнен бастап ерікті сертификаттау міндетті біліктілік талабына ауысатыны. Бұл талаптар жүйе қалыптасқан сайын нақтыланбақ.
Бұған дейін біз Қазақстанда сақтандыру тәуекелдері мен тарифтерін бағалайтын Орталық актуарий құру жоспары туралы жазған едік.
