ШОБ несиесі нарықтан озып кетті.
2026 жылдың басынан бері Қазақстан банктерінің шағын және орта бизнеске берген кредиттері шамамен 12%-ға өсіп, 12,4 трлн теңгеге жетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ranking.kz дерегіне сәйкес, 1 тамыздағы көрсеткіштер ШОБ-тың банк кредиттеу нарығындағы ең жылдам өсіп келе жатқан бағыттардың біріне айналғанын көрсетеді.
Шағын бизнеске берілген кредит 9,2 трлн теңгеге жетті
Негізгі өсім шағын кәсіпкерлік есебінен қалыптасты. Бұл сегментке берілген кредит көлемі жыл басынан бері 13%-ға артып, 9,2 трлн теңгені құрады.
Орта бизнеске берілген қарыздар 8,8%-ға өсіп, 3,2 трлн теңгеге жетті.
Бұл қарқын банктердің басқа негізгі клиенттік сегменттеріндегі өзгерістен жоғары. Жыл басынан бері экономикаға берілген кредиттердің жалпы көлемі 5,2%-ға, халыққа берілген кредиттер 5,5%-ға өскен. Ал ірі бизнеске берілген қарыз көлемі, керісінше, 5,9%-ға азайған.
Яғни банктердің кредит портфеліндегі қозғалыс біркелкі емес: ШОБ қаржыландыруы жалпы нарықтан шамамен екі есе жылдам өсіп отыр.
Қазақстанда 2 млн-нан астам белсенді ШОБ бар
Кредитке сұраныстың артында үлкен клиенттік база тұр. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылғы 1 сәуірде Қазақстанда 2 068 980 жұмыс істеп тұрған шағын және орта кәсіпкерлік субъектісі болған.
Олардың 70%-ы — дара кәсіпкерлер. Шағын кәсіпкерлікке жататын заңды тұлғалардың үлесі 18,2%, шаруа және фермер қожалықтарының үлесі 11,7%, ал орта кәсіпкерлік кәсіпорындарының үлесі небәрі 0,1%.
Бірақ мұнда назар аударатын екінші көрсеткіш бар. Жұмыс істеп тұрған ШОБ саны 2025 жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 1,5%-ға азайған. Яғни бизнесті кредиттеу көлемі өсіп жатқанымен, белсенді кәсіпкерлер саны дәл сол кезеңде өспеген.
Бұл айырмашылық банктердің тек жаңа кәсіпкерлерді емес, жұмыс істеп тұрған бизнестің айналымын, инвестициялық жобаларын және кеңеюін көбірек қаржыландырып жатқанын көрсетуі мүмкін.
Кредит енді банктің бизнеске арналған жалғыз өнімі емес
ШОБ үшін бәсеке қарыз берумен шектелмейді. Банктер кәсіпкерлерге есепшот ашу, төлем жүргізу, эквайринг, жалақы жобалары және кредиттерді бір ортадан басқаруға мүмкіндік беретін өнімдерді біріктіріп келеді.
Бұл бағыттың екінші бөлігі — цифрландыру. Кәсіпкерлер көптеген операцияны бөлімшеге бармай-ақ орындай алады: шотты бақылау, төлем жасау, құжат жіберу және жекелеген банктік өнімдерге өтінім беру онлайн форматқа көшіп жатыр.
Банк үшін мұндай модель клиентті бір кредит мерзіміне емес, күнделікті операциялары арқылы ұзақ мерзімге ұстап қалуға мүмкіндік береді.
ForteBank кепілдік лимитін 102,8 млрд теңгеге дейін ұлғайтты
ШОБ сегментіндегі бәсекенің бір мысалы — ForteBank. Банк 2026 жылы Asian Banking & Finance Retail Banking Awards сыйлығында SME Bank of the Year — Kazakhstan номинациясын жеңіп алды. Бұл туралы ForteBank-тің ресми хабарламасында айтылған.
Банктің мәліметінше, «Даму» қорымен серіктестік аясындағы кредиттерге кепілдік беру лимиті 102,8 млрд теңгеге дейін ұлғайтылған.
ForteBank кредиттік портфелінің 72%-ы өңірлердегі бизнеске тиесілі, ал бір қарыздың орташа көлемі 202 млн теңгені құрайды. Банк сондай-ақ құжаттарды онлайн ұсыну мен қол қоюды енгізіп, кредит беру процесінің негізгі кезеңдерін автоматтандырған.
Бұл сандар банктер үшін ШОБ-тың жеке өнімдер, кепілдік тетіктері және цифрлық сервистер әзірленетін дербес нарыққа айналып келе жатқанын көрсетеді.
Басты өзгеріс кредит көлемінен көрінеді: 2026 жылдың алғашқы жеті айында ШОБ-қа берілген қарыздар шамамен 12%-ға өсіп, 12,4 трлн теңгеге жетті. Осы уақытта ірі бизнеске берілген кредит көлемі 5,9%-ға төмендеген.
Бұған дейін біз Қазақстан экономикасына кредитті кім және қалай беріп жатқанын және банк портфелінде бизнес қаржыландыруының үлесі қалай өзгергенін жазған едік.
